Qarjylandyrýdyń rekordtyq kólemi
2025 jyly «Báıterek» holdıngi turǵyn úı sektoryn qosa alǵanda, ekonomıkanyń naqty sektoryn qoldaýǵa 9 trln teńge baǵyttady. Bul bastapqyda kózdelgen 8 trln teńgelik jospardan asyp tústi, onyń ishinde 1 trln teńge – kapıtaldandyrý esebinen júzege asyryldy. Atalǵan kórsetkish holdıng tarıhyndaǵy eń joǵary deńgeı bolyp, onyń ulttyq ekonomıkanyń basym salalaryn qarjylandyrýdaǵy sheshýshi rólin aıqyndady. Bul týraly úkimettegi brıfıng barysynda holdıngtiń basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoıshın málimdedi.
Qarjylandyrýdyń eleýli bóligi ekonomıkanyń negizgi sektorlaryna baǵyttaldy. Atap aıtqanda, «Damý» qory arqyly shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa shamamen 1,9 trln teńge jumsalyp, 10,6 myńnan astam joba qarjylandyryldy. Agroónerkásiptik keshendi damytýǵa 1 trln teńgege jýyq qarajat tartylyp, 14,3 myń aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshi qamtyldy. Bul óńirlerdegi agrarlyq sektordyń turaqty jumys isteýine múmkindik berdi.
Iri kásipkerlik te nazardan tys qalǵan joq. Holdıngtiń enshiles uıymdary – Qazaqstannyń Damý banki, О́nerkásipti damytý qory jáne «Qazaqstan Investment Corporation» arqyly 3,3 trln teńgeden astam qarjy baǵyttalyp, 450-ge jýyq joba qarjylyq qoldaýǵa ıe boldy.
Eksporttyq áleýetti damytýǵa da erekshe mán berildi. Osy maqsatta holdıngtiń enshiles uıymy – Qazaqstannyń Eksporttyq-kredıttik agenttigi arqyly 630 mlrd teńgeden astam qarajat bólinip, 113 eksporttaýshy, onyń ishinde syrtqy naryqqa alǵash shyqqan 18 jańa kompanııa qoldaý tapty.
Halyqty qoljetimdi ári sapaly turǵyn úımen qamtamasyz etý isine de holdıngtiń damý ınstıtýttary aıtarlyqtaı úles qosty. Atap aıtqanda, Qazaqstan turǵyn úı kompanııasy arqyly 678,5 mlrd teńge kóleminde qarjylandyrý júzege asyrylyp, turǵyn úı jobalarynyń iske asýyna serpin berildi.
Al «Otbasy bank» jelisi boıynsha berilgen ıpotekalyq nesıeler kólemi 1,5 trln teńgeden asyp, azamattardyń baspanaǵa qol jetkizý múmkindigin keńeıtti.
Ekonomıkalyq ósimge qosylǵan úles
Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń baǵalaýynsha, qolǵa alynǵan sharalar jyldyq jalpy ishki ónim ósimine 1,3 paıyzdyq tarmaq kóleminde úles qosqan.
Jaqynda 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan Úkimettiń, Ulttyq banktiń, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń birlesken is-qımyl baǵdarlamasy tanystyrylǵany belgili. Bul – aldaǵy jyldary eldegi ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge, ınflıasııany tejeýge, óndiristi damytýǵa jáne azamattardyń ómir súrý deńgeıin arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qujat bolǵaly tur.
– Atalǵan baǵdarlamada «Báıterek» holdıngine negizgi ról júktelgen. Is júzinde holdıng Úkimettiń ekonomıkalyq saıasatyn iske asyratyn basty quraldardyń birine aınalady. Ekinshi deńgeıli banktermen birlesip, qarjylandyrýdy ónerkásipke, bızneske, aýyl sharýashylyǵyna jáne ınfraqurylymǵa baǵyttaımyz, – dedi holdıng basshysy.
«Báıterek» holdınginiń basty basymdyqtarynyń biri – otandyq kásipkerlikti damytý. Memlekettik qoldaý tetikteri arqasynda myńdaǵan kásipker nesibesin kásipten tapty. Kásipkerlerdi qoldaýda «Damý» qory arqyly iske asyrylyp jatqan «О́rleý» baǵdarlamasynyń da mańyzy úlken.
18 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha baǵdarlama aıasynda 1,9 myńǵa jýyq shaǵyn jáne orta bıznes jobasy 505 mlrd teńge somasyna qarjylandyrylyp, 1 665 kásipkerge qoldaý kórsetildi. Bul baǵdarlamanyń el kóleminde keń aýqymdy qamtýdy qamtamasyz etkenin kórsetedi.
Baǵdarlamada memlekettik kepildikter mańyzdy ról atqarady. Bıyl 566 kepildik berilip, olardyń jalpy somasy 79 mlrd teńgeni qurady. Bul bızneske kepil múlik jetispegen jaǵdaıda da nesıe tartýǵa múmkindik berdi.
«Jyl sońyna deıin qosymsha 108 mlrd teńgeni ıgerip, 400-ge jýyq kásipkerdi qoldaýdy josparlap otyrmyz. Osylaısha, 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha baǵdarlama sheńberindegi qarjylandyrý kólemi 613 mlrd teńgege, al qaryz alýshylar sany 2 myńnan asady. 2026 jyly baǵdarlama jalǵasyp, aýqymy keńeıedi – 1 500 kásipkerdi qoldaý kózdelip otyr», dep atap ótti Rýstam Qaraǵoıshın.
Sondaı-aq osy jyldan bastap «Damý» qory bazasynda iri ınvestısııalyq jobalar men shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýge arnalǵan eki kepildik qory iske qosylǵanyn atap ótken jón. Iri bastamalardy qoldaıtyn kepildik tetigi 7 mlrd teńgeden bastalatyn jobalardy qamtıdy. Atalǵan kepildik qorlar arqyly 2,4 myńnan astam joba qoldaý taýyp, kredıtterdiń jalpy kólemi 424 mlrd teńgeden asty.
Jańa ınvestısııalyq model
Ishki naryqty ımportqa táýeldi taýarlardan aryltý maqsatynda «Investısııalarǵa tapsyrys» baǵdarlamasy iske qosyldy. Bul bastamada «Báıterek» holdıngi qarjylyq operator retinde jobalardy súıemeldep, óńirlerdegi óndiristerdi iske qosý úshin ınvestısııa tartýdy qamtamasyz etedi.
Memleket, óńirler jáne qarjy ınstıtýttary arasyndaǵy ózara is-qımyldyń biryńǵaı ekojúıesi qalyptastyryldy. Negizgi basymdyqtar – ımportty almastyrý, otandyq óndirýshilerdi qoldaý, energetıkalyq jáne kólik ınfraqurylymyn damytý.
«Ortalyq memlekettik organdarmen jáne ákimdiktermen birlesip, elimizdiń barlyq 20 óńirinde jumys júrgizdik. Qaıtalanatyn jobalardy alyp tastaý nátıjesinde 1 500 jobaǵa jýyq, jalpy quny 87 trln teńge bolatyn biryńǵaı ınvestısııalyq portfel qalyptasty. Bul 2026–2032 jyldarǵa arnalǵan eldiń bazalyq ınvestısııalyq qory retinde qarastyrylady», dedi holdıng basshysy.
Portfel qurylymynda óńdeý ónerkásibi men ınfraqurylym jetekshi oryn alady – tıisinshe 39,1 trln jáne 39,7 trln teńge. AО́K jobalarynyń úlesi 8,2 trln teńge, ıaǵnı jalpy kólemniń shamamen 9 paıyzy.
Brıfıng barysynda «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngin ınvestısııalyq holdıngke transformasııalaý máselesi de qozǵaldy. Bul – Memleket basshysynyń naqty sektordy qoldaýdy kúsheıtý jáne ınvestısııa tartý jónindegi tapsyrmalaryn oryndaýǵa baǵyttalǵan.
Transformasııa aıasynda Holdıng ınfraqurylymdyq, ındýstrııalyq jáne eksporttyq jobalardy qoldaý fýnksııalaryn keńeıtip, kapıtaldy proaktıvti tartýǵa, ishki óndiristi damytýǵa jáne ımportty almastyrýǵa basymdyq beredi.
2026 jyly Úkimet Holdıngti kapıtaldandyrýdy jalǵastyryp, osy maqsatqa 1 trln teńge baǵyttaıdy. Bul óńdeý ónerkásibi men ınfraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrý múmkindigin keńeıtedi. Sonymen qatar Holdıng ishki jáne syrtqy qarjy naryqtarynan jyl saıyn 7 trln teńgege deıin qarajat tartýdy josparlap otyr.
Aldaǵy jyldary qarjylandyrý kólemin ulǵaıtý, bıznestiń aınalym qarajatyna da, uzaqmerzimdi ınvestısııalarǵa da qoljetimdiligin arttyrý kózdelgen. Taý-ken metallýrgııasy, mashına jasaý, munaı-gaz hımııasy, energetıka, týrızm jáne tamaq ónerkásibi salalarynda 15–20 iri júıequraýshy joba qoldaý tabady. Agrarlyq sektorda aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý jobalaryna erekshe nazar aýdarylady.
Investorlar men bıznes úshin biryńǵaı ınvestısııalyq tereze qurý josparlanyp otyr. Bul jobalardy irikteý, qurylymdaý, súıemeldeý jáne baqylaýdy bir alańda júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
Osylaısha, jańa ınvestısııalyq model «Báıterek» holdınginiń el ekonomıkasyn jedel ári sapaly damytýdaǵy rólin kúsheıtedi ári jańartylǵan ınvestısııalyq saıasat ekonomıkalyq ósýdiń basty qozǵaýshy kúshteriniń birine aınaldyrmaq.
