Parlamenttik tyńdaýdy ashqan Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Memleket basshysynyń agroónerkásiptik keshen men aýyl sharýashylyǵyn, ásirese sý resýrstaryn sıfrlandyrý jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrý úshin úderisterdi jaı ǵana sıfrlyq formatqa kóshirý jetkiliksiz ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, saladaǵy ahýal týraly ózekti málimetterdi, sonyń ishinde memlekettik qoldaý jónindegi aqparatty biriktiretin, sondaı-aq qalyptasqan jaǵdaıǵa der kezinde monıtorıng jasaýǵa múmkindik beretin biryńǵaı júıe qajet.
«Agroónerkásiptik keshen men sý sharýashylyǵyn sıfrlandyrý máselesi – elimizdiń ornyqty damýyn qamtamasyz etetin mańyzdy sektorlardyń biri. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev osy baǵyttardy jetildirýge únemi basa mán berip keledi. Qazir jekelegen memlekettik qyzmetterdi jaı sıfrlandyrýdan tolyqqandy «smart» basqarýǵa kóshirý qajet. Búginde atalǵan baǵytta belgili bir quqyqtyq negiz qalyptasty. Endi agrarlyq jáne sý júıesiniń biryńǵaı sıfrlyq kontýryn qurý kerek. Bul – úlken derekterge, jasandy ıntellektige, jedel analıtıka men resýrstardy dál esepke alýǵa negizdelgen basqarýdyń jańa modeline kóshý degen sóz. Mundaı qadam qazirgi jaǵdaıdy tirkep qana qoımaı, qurǵaqshylyq, sý tapshylyǵy, resýrstardy tıimsiz paıdalaný sııaqty syn-qaterlerdi aldyn ala boljaýǵa múmkindik beredi», dedi M.Áshimbaev.
Sonymen qatar Senat tóraǵasy bastapqy kezeńde IT-bastamalar jekelegen qurylymdardyń qajettilikterine saı jergilikti deńgeıde engizilgenin, al qazir túrli servısten biryńǵaı júıege kóshý qajettigin aıtty. Keshendi basqarýǵa agroónerkásiptik keshen men sý resýrstarynyń IT-júıelerin biriktirý qajet.
«Aýyl sharýashylyǵy jalpy sý kóleminiń shamamen 60 paıyzyn tutynady. Al ony tasymaldaý shyǵyndary 40 paıyzǵa deıin jetedi. Bul búginde sý únemdeý tehnologııalaryn engizýdi keńeıtýmen qatar, sýdyń qozǵalys jolynyń barlyq kezeńinde sıfrlyq esep pen baqylaýdy júıeleý qajet ekenin kórsetedi. Sondaı-aq agroónerkásiptik keshen sýbektilerin memlekettik qoldaýdy obektıvti sıfrlyq derektermen ushtastyrý kerek. Memlekettik qoldaý sharalary naqty kórsetkishterge negizdelýge tıis. Mundaı tásil bıýdjet qarajatyn bólýdi barynsha ashyq etip, qoldaý sharalarynyń nysanaly ári nátıjeli bolýyn qamtamasyz etedi», dep M.Áshimbaev aldaǵy ýaqytta palata múddeli taraptarmen birlesip atqaratyn birqatar mindetti belgilep berdi.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparovtyń aıtýynsha, bıyl paıdalanýshylarǵa konsýltasııalyq qoldaý kórsetýge jasandy ıntellekt negizinde chat-bot engizilgen. Bul máselelerdi jedel qarap, naqty jaýaptar berýge múmkindik beredi.
«Mal sharýashylyǵyn sıfrlandyrý – mınıstrliktiń basym baǵyttarynyń biri. Salada tolyq qadaǵalaýdy qamtamasyz etý úshin janýarlar men mal sharýashylyǵy ónimderiniń búkil ómirlik sıklin avtomattandyrý boıynsha jumys júrgizilip jatyr», dedi mınıstr.
Sondaı-aq parlamenttik tyńdaýda óńirlermen tyǵyz ári belsendi jumys júrgizý qajettigi aıtyldy. Atqarýshy organdar ortalyq derekter bazasynyń jaı ǵana paıdalanýshysy emes, úderistiń tolyqqandy qatysýshysy bolýy kerek. Árbir óńir úshin sıfrlyq qamtý deńgeıi, avtomattandyrý dárejesi men sý shyǵyndaryn azaıtý kólemi boıynsha naqty ındıkatorlar belgilenýi de qajet.
Sý únemdeý tehnologııalaryn engizý, sharýalarǵa servısterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý, kásibı kadrlar daıarlaý máseleleri de talqylandy. Palata spıkeri bilikti maman daıarlaý isinde memleket, joǵary oqý oryndary, ǵylym jáne bıznes arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtý qajet dep atap ótti.
Parlamenttik tyńdaýǵa Premer-mınıstrdiń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov, Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov, sondaı-aq halyqaralyq uıymdardyń ókilderi men sarapshylar baıandama jasap, pikirlerin bildirdi. Is-sharada aıtylǵan usynystar tıisti usynymdar ázirleý kezinde eskerilip, Úkimetke joldanady.
