О́tken jeksenbi kúni aıǵa jýyq ýaqyttan beri kúlli álem qulaq túrip, kóz tikken “Týr de Frans” velojarysy óziniń máresine jetti. Parıjdiń qaq júregindegi Elıseı alańyn birneshe aınalyp ótip baryp, solyǵyn basqan sol kópkúndik alaman buǵan deıin mamandar boljap kelgen derekti anyqtalǵan aıǵaq retinde tirkedi de qoıdy: “Astana” komandasynyń namysyn jyrtyp júrgen ıspan shabandozy Alberto Kontador jeńimpaz bolyp tanyldy!
Degenmen, bárin ret-retimen baıandaıyq. Biz ótken joly juma kúngi joryqqa ıek artyp toqtaǵan edik. Sol jazbany ári qaraı ulastyryp áketsek, ózimiz sonda paıymdaǵanymyzdaı, bul kúni 18-shi kezeńge qadam basqan júırikter joryǵynda aıtarlyqtaı jańalyq bola qoıǵan joq. Taýdan talyqsyp túsip, endi jazyqqa bet alǵan “Úlken tuzaq” aqyryn aıańǵa kóshti. Sol sebepti Salı-de-Bearn men Bordo arasyndaǵy 198 shaqyrym lıderler úshin tynyǵý belesi bolyp esepteldi. Ádette 52 shaqyrymdyq jeke júgiris aldynda eshkim de jazyqtaǵy jarysty jan alyp, jan berisetin alashapqynǵa aınaldyra qoımaıdy. Bul joly da solaı boldy. Munda negizgi tartys dıstansııa barysyndaǵy eki sprınterlik júgiriste ozyp shyǵyp, jasyl jeıdeni jeńip alý tóńireginde órbidi. Aıta keteıik, osy kezeńniń aldynda ony norveg Týr Hýshovd jamyldy. Odan ıtalıan Alessandro Petakkı bar bolǵany 4 upaı utylyp turdy. Úshinshi kele jatqan aǵylshyn Mark Kevendıshke aldyńǵysynan ozý úshin 29 upaı kerek boldy.
Osy jerde bul uly jarysta sary jeıdeden tústeri bólek jeıdeler de bar ekenin eske sala keteıik. Sary jeıde ár kezeńnen keıingi bas klassıfıkasııa boıynsha alda turǵan shabandozǵa berilse, jasyl jeıdeni kezeń aralyq sprınterlik jarysta kóbirek upaı jınaǵan sportshy kıedi. Sol sııaqty aq jeıdeni jasy ár jylǵy 1 qańtarǵa deıin 25-ke tolmaǵan júırik ıemdense, qyzyl tústi burshaqtary bar aq jeıde “taý tarlanyna” tapsyrylady.
Sondaı mazmuny bar jasyl jeıdeni jeńip alý jolyndaǵy sprınterler talasyn aldymen Sky komandasynyń jarshylary qyzdyrdy. Biraq olardyń kóshbasysy Basson Hagenniń ózi aqyrynda márege altynshy bolyp jetti. Al barlyq negizgi áreket etýshi qarsylastar sońǵy shaqyrymda ǵana iriktele bastady. Munda Hýshovd alǵa ytqyp shyǵýǵa áreket etken kezde, onyń dóńgelegine tisteı jabysqan Mark alǵa bir qadam uzatyp jibermedi. Sosyn Petakkı kelesi shetten ozyp ketýge talpynys jasap baqty. Onyń sytyla umtylýy jaqsy-aq edi, biraq sol sát Kevendısh kezekti márte ǵalamat jyldamdyqqa basyp, ony da birden artta qaldyrdy. Budan keıin súlikteı zaýlap, alǵa shyǵandap shyqqan aǵylshyn shabandozynyń úzeńgisi mańaıyna jaqyndap bara alatyn eshkim tabylmady. Sóıtip, osy velojarys barysynda tórtinshi márte kezeńdi utqan Mark Kevendısh poker jasaýǵa qol jetkizdi.
Álbette, bas klassıfıkasııada eshteńe de ózgergen joq. Bári burynǵysynsha qaldy. Bizdiń Alberto Kontador 88:09:48 kórsetkishimen ózinen keıingi Endı Shlekten baıaǵy 8 sekýndtyq aıyrymymen alda. Ispan Samýel Sanches sol úshinshi ornynda. Sondyqtan kórermen bitken senbi kúni ótetin 19-shy kezeńdi asyǵa kútti. Al shabandozdardy 52 shaqyrymdyq qashyqtyqqa jeke-jeke jibergen bul kezeń Alberto Kontadordyń jalpy klassıfıkasııada jeńiske jetýine bildirilgen sońǵy kúmándi seıiltip tastady. Bordo men Poııak arasyna sozylǵan bul beles úsh jup arasyndaǵy shıelenispen erekshelendi. Olardyń birinshisi, árıne, Alberto Kontador men Endı Shlek arasynda órbidi. Bulardyń arasyndaǵy 8 sekýndtyq aıyrymdy jeńip alǵa ótý úshin lıýksembýrgtik shabandozǵa bir keremet qana kómektesýi kerek edi. Al ondaı “keremetter” buǵan deıin shynynda birneshe ret bolǵan eken. Jarystyń birinshi bóliginde Endı sol yqtımaldylyqty shyndyqqa aınaldyratyndaı bolyp, negizgi qarsylasynan 5 sekýnd alǵa ketti. Biraq sodan keıin Alberto qarqynyn birtindep údete otyryp, ýaqytty uta berdi. Ol márege kelgende aıyrym 31 sekýndqa deıin jetti. Sonymen, eki shabandozdyń arasyndaǵy araqashyqtyq 39 sekýnd bolyp shyǵa keldi. Bul degen endi Alberto úshin shyn máninde túbegeıli jeńistiń ózi bolmasa da, kózi sııaqty edi. Sebebi, Lıýnjıýmo men Parıjdiń arasynda, odan ary Elıseı alańynyń aınalasynda jalǵasatyn 102,5 shaqyrymdyq sońǵy 20-shy kezeńde “Madrıd mınımalısiniń” osy artyqshylyǵyn qoldan sýsytyp shyǵara qoıýy ekitalaı bolatyn.
Osy 19-shy kezeńdegi ekinshi shıelenis úshinshi oryn úshin shyndap talasqan Samýel Sanches pen orys Denıs Menshovtyń arasynda ótti. Buǵan deıin keıingisi 21 sekýnd qalyp kele jatyr edi. Kezeńniń aldynda osyǵan deıin úshinshi oryndy eshkimge bermeı kelgen ıspan Denıstiń laıyqty qarsylas ekenin, biraq óziniń ornyn oǵan bere qoımaıtynyn málimdegen. Degenmen, mamandar bul teketireste tap osy orys oǵlanyn favorıt dep tanydy. Bul jekpe-jekte qarsylasynan 1 mınýt 45 sekýnd jyldam ýaqyt kórsetip, oq boıy ozyp ketken D.Menshov bas klassıfıkasııada úshinshi orynnan bir-aq tabyldy. Al úshinshi shıelenis osy kezeńniń naǵyz júırigin anyqtaýy kerek-tin. Munda birinshi orynnyń ıesi bas klassıfıksııa lıderleri áli sóre jolyna shyqpaı turǵan kezde-aq belgili boldy. Olımpıada chempıony shveısarııalyq Fabıan Kanchellara trassaǵa jarystyń bastapqy shaǵynda shyqqan bolatyn. Ol qashyqtyqty bir saǵattaı ýaqyttyń ishinde dúrkiretip óte shyqty da, kúni uzaq qarsylastarynyń aıaq alysyn baqylaýmen boldy. Keıinnen báribir odan asatyn alamanshy tabylmady. Qýǵyndy táýir bastaǵan nemister Tonı Martın men Bert Grabsh ekinshi-úshinshi oryndarǵa jaıǵasty.
Sonymen, jeksenbiniń tańy da kelip jetti. Bul Alberto Kontadordyń jeńisin birjola pash etip, qujat júzinde negizdep bergen kún boldy. Kezeńniń jeke ózin alsaq, taǵy da eń sońynan sytylyp alǵa shyqqan Mark Kevendısh jeńis toıyn toılady. Bir qyzyǵy, keıingi oryndarǵa ornalasqan taǵy 9 sportshy onymen birdeı nátıje kórsetti. Al bas klassıfıkasııa osynyń aldyndaǵy kelbetinen jańylǵan joq. Osylaısha aradaǵy eki kúndik demalysyn qosa eseptegende, 22 kúnge sozylǵan velojarysta onyń birde-bir kezeńinde jeńiske jetpegen shabandoz bas báıgeni qanjyǵaǵa baılady. Bul – osynyń aldynda 2007, 2009 jyldarǵy “Týrda” shashasyna shań shaldyrmaǵan Alberto Kontadordyń úshinshi jeńisi. Demek, bul jeńis – “Astana” komandasynyń jeńisi. Endeshe, bizdiń de jeńis! Al komandalyq jeńiske quramynda osy “Týr de Fransty” 7 márte jeńip alǵan ataqty tarlan Lens Armstrong bar AQSh eliniń “Team Radioshack” komandasy jeńip aldy.
Basy sonaý 1903 jyldan bastaý alyp, bıyl 97-shi márte márege jetip otyrǵan bul velojarysqa álemniń 12 elinen 22 komanda qatysty.
Serik PIRNAZAR.
ASTANA.
