О́tken jumada Batys elderiniń saıası elıtasy men tanymal sarapshylarynyń nazaryn AQSh Memlekettik hatshysynyń orynbasary Robert Bleıktiń Karnegı qorynda eýrazııalyq taqyrypta sóılegen sózi álem nazaryn aýdardy. Álemge áıgili bul zertteý ortalyǵy qazirgi tańda túbi tereńde jatqan saıası ıdeıalardy beıresmı jaǵdaıda málimdeýge qolaıly biregeı alańǵa aınalyp úlgergen.
Joǵary laýazymdy dıplomat óz sózinde AQSh syrtqy saıasatynda ortaazııalyq aımaqtyń mańyzdylyǵyn jáne Qazaqstannyń EQYU tóraǵalyǵy aıasynda Qyrǵyzstandaǵy janjaldy retteýge qosyp júrgen úlesin aıta kelip, AQSh-tyń Astanada ótetin EQYU sammıtine qoldaý bildiretinin jetkizdi. R.Bleık óz eliniń syrtqy saıası múddeleri úshin Ortalyq Azııada turaqtylyq saqtalýynyń mańyzyn AQSh-tyń dıplomatııalyq vedomstvosy jete túsinetindigin atap ótti. Ortalyq Azııadaǵy bes memlekettiń erekshelikterin, olardyń tolyq táýelsizdigi men derbes damyp kele jatqandyǵyn moıyndaı otyryp, “AQSh óńirlik qaýipsizdik pen turaqtylyqty nyǵaıtýda bizben jáne bizdiń áriptesterimizben yntymaqtastyq ornatqan jáne álemdik ekonomıkaǵa sińisip ketken táýelsiz demokratııalyq elder retindegi damýyn qoldaıdy”, dedi ol.
Robert Bleıktiń atap ótýinshe, Barak Obamanyń Prezıdent bolyp saılanýy onyń saıası komandasyna Ortalyq Azııa elderimen kópjaqty yntymaqtastyqty keńeıtý jáne óńirdegi memlekettermen belsendi únqatysýdy damytýǵa basymdyq beredi. “Kózdeıtinimiz, Ortalyq Azııa elderiniń árqaısysymen, bizdiń ulttyq múddelerimiz ben olardyń erekshelikteri men damýynyń negizinde kemeldengen ekijaqty qatynastar ornatý”, dedi dıplomat osy jaıynda.
R.Bleık sondaı-aq osy jyldyń 16-17 shildesinde Almatyda ótken EQYU syrtqy ister mınıstrleriniń beıresmı kezdesýine AQSh Memlekettik departamentiniń bergen baǵasy jóninde oı bólisti. Aıta keteıik, Almaty kezdesýinde R.Bleık AQSh Memlekettik hatshysynyń birinshi orynbasary Djeıms Staınberg bastaǵan amerıkalyq delegasııanyń quramynda laýazymy jaǵynan ekinshi adam retinde qatysqan bolatyn. Karnegı qorynyń paıymdaýynsha, EQYU-nyń Astana sammıti tarıhı mańyzǵa ıe bolady. “Bul EQYU-nyń sońǵy 11 jylda joǵary deńgeıde uıymdastyrylyp otyrǵan birinshi kezdesýi bolmaq. Sonymen qatar tarıhta birinshi ret mundaı basqosý ortaazııalyq elde ótkiziledi. Atalǵan kezdesý bul aımaqtaǵy jaǵdaılarǵa serpin berip, Uıymnyń qaǵıdattaryn EQYU keńistigine taratýǵa yqpal etedi dep senemin”, – dedi ol.
R.Bleıktiń aıtýynsha, Qazaqstannyń EQYU tóraǵasy qyzmetindegi jumysyn joǵary baǵalap otyr. Ásirese, Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaıǵa qatysty. Sebebi, Uıym beıbitshilik pen demokratııany ornatýǵa jáne taraptardy tatýlastyrýǵa tikeleı atsalysyp, sol máselelerdi sheshýdiń ortasynda boldy.
“Biz Qazaqstannyń Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaıdy retteýde, EQYU-nyń áreketterin úılestirýdegi kúsh-jigerin joǵary baǵalaımyz”, – dedi R.Bleık. Atap aıtqanda, EQYU-nyń Qyrǵyzstanǵa polıseı keńesshilerin jiberý jónindegi sheshimniń qabyldanýyna, Bishkektegi EQYU ortalyǵynyń múmkindikterin qarjylaı nyǵaıtýǵa jáne kúzge josparlanǵan parlamenttik saılaýdy baqylaýda Demokratııalyq ınstıtýttar men adam quqyqtary jónindegi bıýronyń (DIAQB) mıssııasyn qoldaýǵa qazaq dıplomattarynyń qosqan úlesi aıtarlyqtaı.
Ekonomıkalyq jaǵynan qýatty kórshi bola tura Qazaqstan Qyrǵyzstanda ekonomıkalyq jáne áleýmettik turaqtylyqqa qol jetkizýde sheshýshi rólge ıe”, – dedi R.Bleık myrza.
“Egemen-aqparat”.