06 Tamyz, 2010

EQYU Sammıtin bıylǵy jyldyń 1-2 jeltoqsany kúnderi Astanada ótkizý týraly sheshimniń qabyldanýyna baılanysty Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń MÁLIMDEMESI

500 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Nursultan NAZARBAEV: Biz EQYU HHI ǵasyrdaǵy álemniń kópqyrlylyǵyn tanıtyn qurylym bolýy úshin bárin de jasaıtyn bolamyz.

(Qazaqstan halqyna Joldaýynan).

Qurmetti qazaqstandyqtar! Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna qatysýshy memleketterdiń Syrtqy ister mınıstrleri keńesi 3 tamyzda tarıhı sheshim qabyldady. Múshe elderdiń ortaq uıǵarymy boıynsha osy jyldyń 1-2 jeltoqsan kúnderi Astanada mártebeli uıymnyń Sammıti ótedi. Bul tarıhı sheshim – qazaqstandyq tolaıym tabystardyń abyroıly aıǵaǵy! Búginde Qazaqstan ǵalamdyq qaýipsizdiktiń uıytqysyna, tatýlyq pen turaqtylyqtyń ke­pi­line, beıbitshiliktiń berekeli beldeýine aınaldy. Tórtkúl dúnıege tórelik aıtqan Qazaq eli Azııa jáne TMD memleketteri arasynda tuńǵysh ret bedeldi uıymnyń Sammıtin ótkizedi. Qazaq eli buryn-sońdy mundaı bıikke jetken emes. Barshańyz bilesizder, bedeldi uıymnyń alqaly jıyny 11 jyldan beri ótpegen edi. Qazirgideı kúrdeli kezeńde bátýaly basqosý – uıym úshin de asa mańyzdy oqıǵa bolyp sanalady. Sammıt ótkizýdi qazaqstandyq tóraǵalyqtyń basty basymdyǵy retinde meniń EQYU-nyń Turaqty keńesine qańtar aıynda jasaǵan beıne-úndeýimde atap aıtqanym málim. Qabyldanǵan sheshim Qazaqstan halqynyń Táýelsizdik jyldary ishinde qol jetkizgen tabystaryna halyqaralyq qoǵamdastyqtyń joǵary qurmetiniń belgisi bolyp tabylady. Biz budan bizdiń elimizdiń EQYU-nyń Is ba­syn­daǵy Tóraǵasy qyzmetindegi kúsh-jigerine keń aýqymdy qoldaýdy kóremiz. Uıymdy basqara otyryp, Qazaqstan eýropalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý búginde qurlyqtyq sheńber aýqymynan asyp ketken degen tezısti belsendi túrde usynýmen keledi. Sonyń nátıjesindeı, búginniń ózinde-aq halyqaralyq qoǵamdastyq eýroatlantıkalyq jáne eýrazııalyq qaýipsizdik kategorııalaryn paıdalanýda. EQYU tóraǵalyǵyna kirise otyryp, biz Uıymnyń jańa qaýip-qaterlerge, birinshi kezekte, terrorızm men esirtki tasymalyna qarsy turýdaǵy rólin nyǵaıtý jónindegi óz nıetimizdi málimdegen bolatynbyz. Osyǵan baılanysty biz Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy beıbit retteý jónindegi kúsh-jigerdiń belsendiligin arttyrýdy qazaqstandyq negizgi basymdyqtardyń biri retinde usyndyq. Biz EQYU boıynsha áriptesterimizdiń nazaryn Ortalyq Azııadaǵy qaýipsizdik problemalaryna aýda­rýǵa umtylǵan kezde, eshkim de Qyrǵyz­stan­daǵy tereń saıası daǵdarysqa boljaý jasaı alǵan joq. Osy elde oryn alǵan qaıǵyly oqıǵalar keń kólemdi óńirdiń turaqtylyǵy úshin naǵyz eskertý belgisine aınaldy. Ol EQYU, basqa da halyqaralyq uıymdar men búkil álem jurtshylyǵy tarapynan tıimdi sharalar qabyldaýdy talap etti. Biz ekonomıkalyq qyzmettestikti damytýdaǵy, ekologııalyq problemalardy, ásirese Aral problemasyn sheshýdegi EQYU-nyń rólin kúsheıtý maqsatyn qoıdyq. Bizge Eýroatlantıkalyq jáne Eýrazııalyq keńistikte barlyq úsh ólshemde de saqtalyp otyrǵan jáne jańadan týyndaıtyn qaterlerge qatysty birlesken qadamdardy qalyptastyrý mindeti tur. Astana Sammıti strategııalyq baǵyttar men EQYU damýynyń “jol kartasyn” belgilep berýdi kózdeıdi. Astanada EQYU Sammıtin ótkizý týraly sheshimniń tarıhı kúnge sáıkes kelýiniń tereń sımvoldyq máni bar dep esepteımin. Osydan 35 jyl buryn, 1975 jyldyń 1 tamy­zyn­da Helsınkı Qorytyndy aktisine qol qoıyldy. Joǵary dárejeli kezdesýdiń bizdiń Uıymdy qazirgi ómir shyndyǵyna beıimdeýge jaǵdaı jasaıtynyna senimim mol. Ol álem jurtshylyǵyna EQYU-nyń “Helsınkıden Astanaǵa deıingi” tabysty evolıýsııasyn pash etetin bolady. Astanada halyqaralyq ómirdegi eń basty saıası oqıǵalardyń birin ótkizý faktisi bizdiń elimizdiń álem aldyndaǵy bedelin kóterip qana qoımaıdy. Astana sammıti Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne demokratııalyq damýyna serpin berip, qazaqstandyqtardyń birligi men patrıotızmin burynǵydan beter nyǵaıta túsetin bolady. Endigi jerde ony daıyndaý men eń joǵary uıymdastyrýshylyq deńgeıde ótkizýdi qamtamasyz etýdiń mańyzy zor. Biz úshin bizdiń qoǵamymyzdyń – tole­rant­tylyq, dástúrlerdi qurmetteý, senim men ózara túsi­nistik tárizdi basty qundylyqtaryn pash etýdiń tańǵajaıyp múmkindigi tur. Qurmetti qazaqstandyqtar! Bul sheshim bizdiń baǵyt-baǵdarymyz ben ustanǵan jolymyzdyń durys ekenin taǵy bir márte dáleldep berdi. Sonymen qatar, mártebeli uıymnyń Sammıtin ótkizý – barshamyzǵa abyroıly mindet pen erekshe jaýapkershilik júkteıdi. Endeshe, osy jolda barshańyzǵa mol tabys tileımin!
Sońǵy jańalyqtar