Alǵys arqalaǵan jan

Sonaý sekseninshi jylda­ry Almaty qalalyq sotynda halyq zasedateli bolyp, óziniń qoǵamdyq negizdegi qyzmetin on jyl boıy aby­roımen atqarǵan Márııam Basarbaıqyzy búginde ótken kúnderin erekshe bir qımas­tyqpen eske alady. Onyń óz­indik sebepteri de jetki­likti, óıtkeni eseli eńbek ete júrip, qoǵamdyq jumysty da talap deńgeıinde atqara bilý kim-kimge bolmasyn úl­ken jaýapkershilik júkteı­tin­digi sózsiz. Márııam Ele­ýo­vanyń joǵary talap deń­geıinen kórine bilgendigin onyń áriptesteri de, zamandastary da ashyp aıtady. Almaty qalalyq soty qaraǵan talaı is­terge júıeli túrde qatysyp qana qoımaı, ha­lyq ókili retinde óz pikirin de jasyrmaı or­taǵa salatyn. Ásirese, bilmestikten jeńil-jelpi qylmys jasaǵan jastarǵa aýyr jaza belgi­len­gen kezde arasha turyp, ony jeńildetý týraly uıǵarymyn búgip qalmaǵan kezderi de az emes. Almaty qalalyq sotynyń sol kezdegi sýdıasy Shora Ospanuly halyq zasedateli Márııam Basarbaıqyzyna ázil-shyny aralas eskertý de jasaıtyn. “Kópshilik úlken qurmet tutatyn sýdıa Shora Ospanulynyń maǵan “eldiń bárine osylaı ara túse berseń, túrmede eshkim qalmaıdy ǵoı” degen sózi áli esimde” deıdi eńbek ardageri ótken kúnderge kóz júgirtip. Búginde seksenniń asýyna kóterilgen, jan-dúnıesi izgilikke, meıirim men qaıyrym­dy­lyqqa toly ananyń ótken ómiriniń búgingi jas­tar úshin berer taǵylymy men ónegesi mol. Sol sekseninshi jyldary sál buzaqylyq jasaǵan jas jigitti bes jyl bas bostandy­ǵy­nan aıyrý týraly sot sheshimine qarsylyq bil­dirip, sóıtip ádilettilikke qol jetkizgen­digin ol maqtanyshpen aıtady. Jáne de bul halyq zasedateli arasha turǵan jalǵyz is emes ekendigi aıtpasa da túsinikti. – Taǵy bir qyzyǵy, deıdi áńgimesin odan ári jalǵastyrǵan ol, sol oqıǵadan keıin arada týra on bes jyl ótkende adam senbesteı bir qyzyq oqıǵa boldy. Umytpasam, 1995 jyly týra jańa jyl qar­sańynda meni samaıyn aq shalǵan áıel úıi­me izdep kelip, syılyǵym dep, qolyma on bes myń teńge ustatty. Men bolsam, keregi joq, ne úshin dep renish bil­dirdim. Sóıtsem, ózin Nadejda Ivanova dep tanystyrǵan áıel “bir kezderi siz meniń ba­lam­dy abaqtydan aman alyp qaldyńyz, qazir otbasy bar, balaly-shaǵaly, sol úshin saǵan analyq aq alǵysym sheksiz” dedi. Árıne, eshkimnen ja­saǵan jaqsylyǵyńnyń óteýin kútpeısiń, qamshynyń sabyndaı qysqa ǵu­myr­daǵy eń basty qun­dylyq – ar-ojdan tazalyǵy ǵoı,– deıdi eńbek ardageri. Almatydaǵy №12 orta mekteptiń segiz klasyn bitir­gen­nen keıin qaladaǵy ko­o­pe­­ratıv tehnıkýmyna túsip, mamandyǵy boıynsha Dzer­jın­­skıı atyndaǵy tigin fab­rıkasynda eńbek jolyn bas­tady. Búgingi Sankt-Peter­býrg qalasynda MQQ qyz­met­­keri bolyp, Almatyǵa ju­­mys­qa aýysqan Basar Ál­im­qu­lovtyń ǵumyrlyq jary bo­lyp, odan eki qyz, bir ul súı­di, qazir nemereleri bar. Úl­ken qyzy  Sáýle áke ama­natyna adaldyq tanytyp, bú­­ginde Qazaq­stan­nyń Belo­rýs­sııadaǵy elshi­li­ginde kon­sýl­dyq qyzmet atqarady. Ýaqyt óte kele iri shahardaǵy “Alataý”, “Jetisý”, “Tıan-Shan” meıramhanalarynda basshylyq qyzmet atqarǵan tájirıbeli maman “Keńes saýdasynyń úzdigi” ataǵymen jáne ózge de syılyqtarmen marapattaldy. О́mir bolǵan soń, qıyndyqsyz bolmaıtyny sózsiz. Ákesi Basarbaı týǵan jeri Kegenge soǵystan jaraly bolyp oralyp, týra alty aıdan keıin qaza boldy. Sol kezde bar bolǵany on bes jastaǵy Márııam bolsa sońynan ergen eki baýyryna, jalǵyz qalǵan sheshesine súıenish bolyp, eńbekke aralasty. Jas qyzdy qatal ýaqyt erte eseıtti dese de bolady. Anasy Quttyqyz da tula boıy tuńǵyshyna rıza bolyp, ómirden ozdy, mynaý jaryq dúnıede, sirá, ana alǵysynan artyq, odan qymbat eshteńe joq shyǵar?! Márııam Basarbaıqyzy bolsa ózine sonaý jas kezinde týǵan áke-sheshesindeı bolǵan erli-zaıypty Ábdirashıt pen Ámına Shalabaevtar, Galına Mombekovanyń jasaǵan qamqorlyǵy men kómegin arada qanshama uzaq jyldar ótse de áli kúnge deıin umytpaıdy. Ásirese, Shalabaevtar otbasynyń baspanasyz júrgen jas jubaılarǵa eki bólmeli páter alýǵa kómekteskendigi onyń esinde máńgi qalmaq. – Men jetekshilik jasaǵan meıramha­na­daǵy otyz jastaǵy esepshi Sveta Nıko­lae­vanyń jumysyn tekserý kezinde onyń jeti myń rýbldi joǵaltqany anyqtalyp, isi sotqa beriletin bolyp sheshildi. Súrinbeıtin tuıaq joq demeı me, halqymyz, sonda úsh sábıi bar jas kelinshekti qatty aıadym. Amalsyzdan jaqynda ǵana alǵan qun­dyz tonymdy satyp, ketken qarjynyń or­nyn toltyryp, áıeldi qutqaryp qaldym. Qı­yndyǵy men qyzyǵy aralas osy uzaq ǵumyrymda meniń uqqanym, árbir adam qolynan kelgenshe jaqsylyq ja­saǵany jón,– deıdi Márııam Basarbaıqyzy. Shyndyǵynda da, ómirden kór­geni kóp, túıgeni mol, kópshilik qurmetine bó­­len­gen jannyń bul sózine qosylmasqa bolmaıdy. Baqyt BALǴARINA. ALMATY.