Jetinshi tóraǵa, jeti komıtet hám 107 depýtat

Keshe Parlament Májilisiniń alǵashqy jalpy otyrysy boldy. Májilis Tóraǵasy saılanǵanǵa deıin zańǵa sáıkes jıynǵa Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov tóraǵalyq jasap, aldymen kún tártibindegi máselelermen tanystyrdy. Kún tártibine jeti másele – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasyn saılaý, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Tóraǵasynyń orynbasarlaryn saılaý, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine senim bildirý, Parlament Májilisi turaqty komıtetteriniń  sany men ataýy, Parlament Májilisi turaqty komıtetteriniń tóraǵalaryn saılaý, Parlament Májilisi turaqty komıtetteriniń múshelerin saılaý jáne Elektrondy júıeniń qoldanylýyn baqylaý jónindegi ýaqytsha komıssııa­ny saılaý týraly máseleler endi. Kún tártibi bekitilgen soń depýtattar reti-retimen máselelerdi qaraýǵa kiristi. Birinshi másele Májilis Tóra­ǵasyn saılaýǵa baılanysty Q.Tur­ǵanqulov  jalpy otyrys bary­synda Májilis Tóraǵasy mem­leket­tik tildi erkin meńgergen bolýy kerektigin, Májilis depýtat­tary­nyń arasynan palata depýtattary jalpy sanynyń kópshilik daýysymen jasyryn daýys berý arqyly saılanatynyn, Májilis Tóra­ǵasy laýazymyna kandıdattar­dy palata depýtattary usynatynyn jetkizdi. Parlament Májilisiniń depýtaty Nurlan Ábdirov Májilis Tóraǵalyǵyna Baqtyqoja Izmuham­betovti usyndy. «Baqtyqoja Sala­hatdınuly – tájirıbesi mol, ártúrli salada qyzmet atqarǵan tulǵa. Eńbek jolyn 1971 jyly ón­diristen bastap, munaı-gaz salasynda jıyrma jyldan astam eńbek etti. Sonymen qatar, memle­ket­tik organdarda uzaq jyldar qyzmet atqardy. Atap aıtsaq, Ener­getıka jáne mıneraldy resýrstar mınıstrligin basqardy, oblystarǵa ákim boldy. Odan basqa, Baqtyqoja Salahat­dınuly depýtattyq jumysty jetik biledi. Qazaqstan Respýb­lıkasy Parlamentiniń Májilisi Tóraǵa­synyń orynbasary laýazymyn abyroımen atqardy. Qazirgi tańda Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha  Úkimetpen, basqa da atqarýshy organdarmen  bes ınstı­týttyq reformany, «Nurly Jol» baǵdarlamasyn júzege asyrý maq­satynda birlesip, belsene jumys jasaý qajet. Baqtyqoja Salahat­dınuly elimizdiń kóp partııaly Parlamenti depýtattaryn birik­tirip, bir jeńnen qol, bir jaǵa­dan bas shyǵaratyn tulǵa  dep esepteımiz. Sol sebepti usynylǵan kandı­datýrany qoldaýlaryńyzdy suraımyn», – dedi N.Ábdirov. Tóraǵa laýazymynan úmit­ker­diń óz sózin tyńdaýdy, sondaı-aq suraq qoıýdy basy artyq sanaǵan áriptesteri kandıdatýrany talqy­laýǵa bir-aq kóshti. Depýtat Shaýqat О́temisov óz sózinde Memleket basshysynyń Parlament aldyna jańa min­detter qoıyp otyrǵanyn, osy min­detterdi júzege asyrý barysynda bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, birlese jumys jasaıtyn sát týyp turǵanyn jetkizdi. Depýtattyń pikirinshe, palata Tóraǵasyn saılaý úlken jaýapkershilik júkteıdi. «Baq­tyqoja Salahatdınuly Izmuham­betov qaı kezeńde bolsa da, qandaı qyzmet atqarsa da ózin bi­likti jetekshi, tájirıbeli uıym­dastyrýshy jáne jaýapty saıasatker retinde kórsete bildi. Onyń jumys tájirıbesinde Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary bolyp qyzmet atqarǵany depýtattar úshin erekshe mańyzdy jaıt. Bul bizdiń palatanyń ju­mysyn naqty jáne tıimdi jolmen uıymdastyrýǵa negiz bolatyny esh kúmán týǵyzbaıdy», – dedi Sh.О́temisov. Qazaqstan Kommýnıstik halyq partııasynan depýtat Vladıslav Kosarev óz sózinde ótken saılaý eldegi saıası kúshterdiń birligin kórsetkenin aıta kele, keń aý­qym­dy saıası pikir alýandyǵy bar kezde birlik pen maqsattylyq tany­tý eldiń birtutas damý jolyn­da ekenin ańǵartatynyn atap kórsetti.  Ol áriptesterin bılik pen halyq­tyń birligin nyǵaıta otyryp, aldaǵy asqaraly bıikterdi ba­ǵyn­dyrýǵa shaqyrdy. Tóraǵalyqqa usy­nylyp otyrǵan Baqtyqoja Izmuhambetovtiń eńbek­qor­lyǵyn, istiń adamy ekenin jaqsy biletinin jetkizip, onyń kandıdatýrasyn qoldaıty­nyn málimdedi. «Aq jol» demokratııalyq partııasy atynan sóz alǵan Azat Perýashev Baqtyqoja Sala­hat­dınuly óndiris salasynda, mem­lekettik basqarý salasynda da ólsheýsiz eńbek etken tulǵa ekenin aıta kelip, «Aq jol» frak­sııa­sy onyń kandıdatýrasyn qol­daıtynyn jetkizdi. Qazaqstan hal­qy Assambleıasy saılaǵan Roman Kım de Baqtyqoja Sala­hat­dın­ulynyń óndiristiń qyr-syryn je­tik biletin, sondaı-aq, jergi­likti jáne ortalyq basqarý organdarynda uzaq jyl qyzmet atqarǵan memleketshil tulǵa,  Parlament qyzmetinen de jan-jaqty habardar ekendigin nazarǵa saldy. Ultaralyq kelisimdi nyǵaı­týdaǵy úlesin de  erekshe baǵa­laı­tynyn aıta kelip, onyń basshy­lyǵymen Parlament Má­jilisi zańdyq turǵydan Elba­synyń  bes ınstıtýttyq reformasyn jáne basqa da strategııalyq baǵ­darlamalaryn júzege asyrý­ǵa senimdi ekenin bildirdi. Sóziniń sońynda áriptesterin B.Izmu­ham­betovtiń kandıdatýrasyn qol­daýǵa shaqyrdy. Sóıtip, jasyryn daýys be­rý nátıjesinde VI shaqy­rylym Parlament Májilisiniń Tóraǵasy laýazymyna Baqtyqoja Izmuhambetov biraýyzdan saılandy. Al Parlament Májilisiniń ja­ńa­dan saılanǵan Tóraǵasy Baq­ty­qoja Izmuhambetov senim kór­­setken áriptesterine alǵysyn jet­kizdi. «Men muny ózime kór­setilgen úlken senim jáne men úshin joǵary jaýapker­shi­lik dep túsinemin. О́tken saı­laý bizdiń birligimiz ben toptas­qa­ny­myzdy kórsetti. Qazaq­stan­dyqtar Elbasynyń elimizdi damytý aıasynda usynǵan strate­gııa­lyq baǵyttyń durystyǵyn jáne muqııat oı eleginen ótkiz­gen­digin túsindi, oǵan senedi. Saılaý­shylardyń buryn-sońdy bolmaǵan belsendiligi de osyny kórsetti dep oılaımyn. Búgin Qazaqstanda kóppartııaly Parlament dástúri qalyptasqanyn senimmen aıta alamyz. Ekinshi saılaý qatarynan úsh partııa halyqtyń senimine ıe bolyp otyr. Qazaqstan halqy Assambleıasy arqyly bizdiń kópultty halqymyzdyń  ártúrli etnos ókilderi  Májiliske endi. Parlamenttiń pikir alýandyǵy berik ornyǵyp kele jatqanyn bizdiń elimizdegi demokratııanyń belgisi dep bilýimiz kerek», – dedi Májilis Tóraǵasy óz sózinde. Ári qaraı ol bıyl Qazaqstan úshin mereıli jyl ekenin nazarǵa sala kele: «Biz el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyn toılaǵaly otyrmyz. Osy ýaqyt ishinde elimizde eleýli úlken ister júzege asty, sonymen qatar, áli de jasaıtyn qyzmetterimiz kóp. Memleket basshysy atap ótkendeı, biz halyqtyń kókeıkesti problemalaryn anyqtap, olardy sheshýge barynsha járdemdesýimiz kerek. Elimizdi quqyqtyq, áleý­mettik, demokratııalyq memle­ket retinde ornyqtyrý joly­men alǵa qaraı ilgerilete berýimiz úshin depýtattarǵa erekshe jaýap­kershilik júkteledi. VI saılanǵan Parlament osy senimdi aqtaıdy dep senemin», – dedi. Jańadan saılanǵan Májilis Tóraǵasy ári qaraı, jalpy oty­rystyń tizginin óz qolyna alyp, kún tártibindegi kelesi máselege kóshti. Ol, árıne, Tóraǵanyń orynbasarlaryn saılaý-tuǵyn. B.Izmuhambetov óziniń depýtattyq quqyǵyn paıdalana otyryp, Tóraǵanyń eki orynbasary  laýazymdaryna Vladımır Bojko men Gúlmıra Isimbaevany usyndy.  Usynys Májilis depýtattary tarapynan qoldaý taýyp, ekeýi de Májilis Tóraǵasynyń orynbasary bolyp saılandy. Jalpy otyrystyń kún tár­tibindegi úshinshi másele – Par­lamenttiń Úkimetke senim bildirýi týraly másele edi.  Depýtat Tatıa­na Iаkovleva atalǵan másele­ni talqylap jatpaı-aq, birden daý­ysqa qoıý jónindegi usyny­syn bildirdi. Sóıtip,  daýys berý nátıjesinde 96 depýtat jaq­tap, 4 depýtat qarsy bolyp, 7 depý­tat qalys qalyp, basym kópshi­lik daýyspen Úkimetke senim bil­dirildi. Sonymen, Kárim Másimov basqaratyn Úkimet qyzmetin jalǵastyra beretin bolady. О́z kezeginde sóz alǵan Pre­mer-Mınıstr K.Másimov aldymen Májilis depýtattaryn jańa ǵana senim mandatyn alǵan Úkimet quramynyń atynan quttyq­taı­tynyn jetkizdi. «Úkimet sol se­nimdi aqtaý jolynda ju­mys is­teıtin bolady. Búgin Par­lament­tiń birinshi sessııasynyń ashy­lýyn­da Memleket basshysy eli­miz­diń aldynda turǵan mańyzdy min­detterdi jan-jaqty atap kór­set­ti. Elbasy tapsyrmalaryn iske asyrý jáne halyqtyń ál-aýqa­tyn  arttyrý jolynda birlese at­qa­­ratyn jumysymyzǵa sáttilik tileı­min», – dedi Kárim Qajym­qanuly. Úkimet basshysynyń atap ótkenindeı, Úkimet qazirgi ýaqyt­ta 100 naqty qadam strategııalyq josparyn júzege asyrýdy qolǵa alyp otyr. «Depýtattar men Úki­met­tiń tyǵyz jumysynyń arqasynda «100 naqty qadamdy» júzege asyrýǵa baǵyttalǵan birqa­tar zań jedel túrde qabyldandy. Par­lament pen Úkimettiń arasyn­daǵy tıimdi baılanystar – prezı­denttik josparlardyń sátti iske asýynyń kepili», – dedi K.Má­simov. Premer-Mınıstr óz sózin­de álemdik ekonomıkadaǵy daǵ­darys kezinde  Úkimettiń aldyna Memleket basshysy jańa, jaýap­kershiligi joǵary mindetterdi qoıyp otyrǵanyn, al Úkimettiń eldiń damýyna baǵyttalǵan ekonomıkalyq saıasatty júzege asyrýǵa barlyq kúsh-jigerin salatynyn shegeleı aıtty. Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynyń kún tárti­bindegi tórtinshi másele tómengi palatanyń turaqty komıtet­teriniń sany men ataýy jóninde boldy. V saılanǵan Parla­ment Májilisinde de 7 turaq­ty komıtet jumys istegen edi. Olar: Agrarlyq máseleler komı­teti, Áleýmettik-mádenı damý komıteti, Zańnama jáne sot-quqyq­tyq reforma  komıteti, Qarjy jáne bıýdjet komıteti, Halyq­aralyq ister,  qorǵanys jáne qaýipsizdik komıteti, Ekolo­gııa máseleleri jáne tabıǵat­ty paıdalaný komıteti, Ekono­mıka­lyq reformalar  jáne óńirlik damý komıteti. Depýtat Maıra Aısına Máji­listiń turaqty komıtetteriniń sany men ataýyn sol qalpynda  ózgerissiz qaldyrýdy usyndy. Bul usynys depýtattar tarapynan tolyqtaı  qoldaý tapty. Kelesi kezek, ıaǵnı kún tár­ti­bindegi kezekti másele  turaq­ty komıtet tóraǵalaryn saı­laýǵa qaraı oıysty. Májilis Tór­aǵasy B.Izmuhambetov komıtet tóraǵalyǵyna kandıdatýralar­dy ózi usyndy. Sonymen, Agrar­lyq máseleler komıtetiniń tóra­ǵasy qyzmetine Saparhan Oma­rov, Áleýmettik-mádenı damý ko­mıtetiniń tóraıymy qyzmetine Gúlnar Yqsanova, Zańnama já­ne sot-quqyqtyq reforma  komı­tetiniń tóraǵasy qyzmetine Nur­lan Ábdirov, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraıymy qyzmetine Gúljan Qaraqusova, Halyqaralyq ister,  qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy qyzmetine Máýlen Áshimbaev, Ekologııa má­seleleri jáne tabıǵatty paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy qyz­metine Gleb Shegelskıı, Ekono­mıkalyq reformalar  jáne óńir­lik damý komıtetiniń tóraǵa­sy qyzmetine Roman Sklıar  biraýyz­dan saılandy. Jalpy otyrystyń kún tárti­bindegi qalǵan basqa máseleler boıynsha da tıesili sheshimder qabyldanyp, Parlament Máji­li­siniń depýtattary alǵashqy jal­py otyrysty uıymdastyrý máselelerine arnady. Parlament Májilisiniń alǵash­qy jalpy otyrysy jetilik­ter jymdasqan jıyn boldy. Áń­gi­meniń álqıssasy 107 depýtat saılanýymen ádiptelse, kún tártibine 7 máseleniń enýimen órnekteldi. Onyń syrtynda Májilistiń turaqty 7 komıtetin, 7 komıtettiń 7 tóraǵasyn qaıda qoıasyz. «Bárin aıt ta birin aıt», Baqtyqoja Izmu­­ham­betov Májilistiń jetinshi Tóraǵasy! Negizi, jeti sany qazaq úshin jaqsy san sanalady ǵoı. Ende­she, jetilik úılesim tapqan Máji­listiń jańa quramynan elimizdi jetistikke jeteleıtin sapaly zańdar kútemiz. Ǵabıt ISKENDERULY, «Egemen Qazaqstan».