Qazaqstan • 29 Naýryz, 2021
Qazaqstandaǵy prozelıtızm qubylysy nemese dinı konversııa degenimiz ne?
Keńestik odaq tarap, kommýnıstik ıdeologııa qurdymǵa ketken soń saıası jáne mádenı, qoǵamdyq ómirde «rýhanı vakýým» paıda bolǵany anyq. Osy rette keńestik elderdiń rýhanı keńistiginde jappaı dinı qundylyqtar men dástúrge degen suranys artty. Qazaqstan da óz kezeginde postkeńestik qaýymdastyqtyń múshesi retinde bul ózgeristerden tys qalmady. Halyqtyń basym kópshiligi óz turmysy men áleýetin dinı qundylyqtarmen baǵamdap qana qoımaı, din halyqtyń ómiri men saltyna etene kire bastady.
Saıasat • 29 Naýryz, 2021
Densaýlyq saqtaý qyzmetiniń sapasyn baqylaıdy
Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı Almaty qalasyna issapary aıasynda qoǵamdyq monıtorıng tobynyń jetekshisi Saıda Taýkelovamen kezdesti. Júzdesýde Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men «Qoǵamdyq baqylaý jáne monıtorıng» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Koronavırýs • 29 Naýryz, 2021
Koronavırýspen jappaı kúresý – paryz
Jer sharyn qapsyra orap, adamzatty túgeldeı dendep alǵan koronavırýs indetinen álemde 123 mln-nan asa adam aýrýǵa shaldyǵyp, 2 mln 700 myńnan astamy jer qoınaýyna berildi. Oǵan qosa indet álem halyqtaryn orasan úreıge dýshar etip, kóptegen memleketterdi ekonomıkalyq daǵdarysqa ákeldi. Indetke qarsy barlyq derlik memleket qyrýar qarajatyn jumsap kelse de, ǵalamat opattyń beti qaıtar emes. Jarııalanǵan karantınder de aıtarlyqtaı nátıje bermeı keledi. Al ǵalymdardyń boljamy boıynsha, koronavırýstyń ekpindi soqqysy kóktemde qaıtalanyp, tipti aldaǵy eki jyl boıy zardaby sozylmaly bolatyn kórinedi. Jer sharyn qapsyra orap, adamzatty túgeldeı dendep alǵan koronavırýs indetinen álemde 123 mln-nan asa adam aýrýǵa shaldyǵyp, 2 mln 700 myńnan astamy jer qoınaýyna berildi. Oǵan qosa indet álem halyqtaryn orasan úreıge dýshar etip, kóptegen memleketterdi ekonomıkalyq daǵdarysqa ákeldi. Indetke qarsy barlyq derlik memleket qyrýar qarajatyn jumsap kelse de, ǵalamat opattyń beti qaıtar emes. Jarııalanǵan karantınder de aıtarlyqtaı nátıje bermeı keledi. Al ǵalymdardyń boljamy boıynsha, koronavırýstyń ekpindi soqqysy kóktemde qaıtalanyp, tipti aldaǵy eki jyl boıy zardaby sozylmaly bolatyn kórinedi.
Saıasat • 29 Naýryz, 2021
Tatý kórshi, strategııalyq áriptes Qytaımen qarym-qatynasymyz týraly
Keıingi kezde qoǵamymyzda Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy qatynastardyń qajettiligine, ekijaqty yntymaqtastyqtyń tıimdiligine kúmán bildirip júrgenderdiń daýystary qattyraq estilip júr. Olardyń bir bóligi «saıası egemendigimizdiń joǵalý qaýpin» aıtsa, basqasy elimizdiń «Qytaıǵa ekonomıkalyq táýeldiligi» týraly sóz qozǵaıdy. Kóp jaǵdaıda qaýeset áńgimeler aqparattyń jetkiliksiz bolýynan nemese berilgen aqparattyń burmalanýynan týyndaıdy.
Álem • 29 Naýryz, 2021
Adamzat tanymyn tereńdetken ǵylymı-tehnologııalyq revolıýsııalar haqynda
Álemge áıgili «Penguin Books» baspasynan 1976 jyldan beri jeti basylymmen jaryq kórgen «The Penguin History of the World» («Pıngvındik álem tarıhy») atty 8 kitaptan turatyn 1260 bettik ensıklopedııaǵa bergisiz týyndynyń avtorlary – Ulybrıtanııanyń eń tańdaýly oqý oryndarynyń kóshbasshysy sanalatyn London ekonomıka jáne saıası ǵylymdar mektebiniń (LSE) ataqty professorlary J.M.Roberts pen Odd Arne Westad esimdi tarıhshy ǵalymdar. Bul maqalada osy týyndyǵa engen segizinshi kitaptyń «Revolutions in Science and Perception» («Ǵylym men tanymdaǵy revolıýsııalar») atty betashar taraýynda baıandalǵan ári XIX-XX ǵasyrlarda álem ekonomıkasynyń ár tarapynda qozǵaýshy kúshke aınalǵan eń ózekti ǵylymı jetistikter men ınnovasııalyq tehnologııalar tilge tıek bolady.
Ekonomıka • 29 Naýryz, 2021
Koronadaǵdarys byltyr el ekonomıkasyn aıtarlyqtaı teńseltti. Sondyqtan daǵdarysqa qarsy sharalar qabyldandy. Bul salyqtyq júktemeni tómendetýge jáne qarjylandyrýdy arttyrýǵa baǵyttaldy.
Pikir • 29 Naýryz, 2021
90-jyldary pýblısıstıkalyq kitap jarııalaǵan Sherhan MURTAZA: «Kúnbe-kún tirshiligimizde kezdesetin keıbir keleńsiz kórinisterdiń eń soraqysy sol – bireý barlyq qoǵam isine, ózine senip tapsyrǵan jumysqa janyn salyp, párýana berilip, kúsh-jigerin, bilimin aıamaıdy. Endi bireý bar: jabyǵa zerli jabý japqandaı, biraq qansha jabýlasa da topastyǵy men toǵysharlyǵy soıdıyp kórinip turady. Jumysqa degen qabilettiligimen emes, adal iskerligimen emes, jaǵympazdyǵymen amaldap júrgen adamdardy qoldap, jyly jebeıtin keıbir basshylar eki ese kináli. Adamdy adam eńbegine, qabiletine qaraı baǵalaıtyn ádil prınsıp sál buzylǵan jerden yryń-jyryń, berekesizdik bastalady» dep jazdy. Qalamger ózi ómir súrgen qoǵamdaǵy kúrdeli de zııandy qubylysqa jurt nazaryn aýdaryp, osylaı dabyl qaqqan edi.
Rýhanııat • 29 Naýryz, 2021
Salt-dástúr – san ǵasyrlyq saf mura
Eń aldymen «dástúr» uǵymynyń basyn ashyp alaıyq. «Dástúr» – ıran-parsy tilinen kezinde qazaq tiline engen sóz. Ol latyn tilindegi «tradısııa» sózine, qazaqtyń «salt» degen sózine balamalas. Bul sózderdiń maǵynasy birkelki – urpaqtan-urpaqqa, atadan balaǵa berilip otyratyn ómir súrý qundylyqtary, qaǵıdattary, qalyptary, erejeleri, ıaǵnı burynǵylardyń keıingilerge, olardyń «enshisi» (arapsha «mıras») retinde, beretin kúndelikti tirshilikte qoldanatyn ónegelilik, tárbıelik, rýhanı mańyzǵa ıe ıgilikti de izgilikti dúnıetanymdyq oılary, sózderi jáne is-áreketteri. Qazaqtyń «salt-dástúr» degen sózi osy jerden kelip shyǵady.
Elbasy • 29 Naýryz, 2021
Aqtalǵan senim, kórkeıgen elim
Táýelsizdik – kıeli uǵym. Onyń erkindik, bostandyq, derbestik, egemendik degen sekildi balamalary bar. Ol sóz eshkimge táýeldi emes, baǵynyshty emes, basybaıly qul emes degendi ańǵartyp turatyn úlken mánge ıe. Shyndyǵyna úńilip qarasańyz, táýelsizdik degenimiz jannyń azattyǵy, rýhtyń erkin bolýyna saıady. Sondyqtan da azattyqtyń eki túrli nysany bar. Biri – tánniń bostandyǵy, ıaǵnı kisensiz, shynjyrsyz, buǵaýsyz emin-erkin derbes ómir súrýdi bildirse, ekinshisi – sananyń qursaýlanbaı baılaýsyz, baıandy tirshilikke umtylýy der edik.
Aımaqtar • 28 Naýryz, 2021
Qaraǵandyda «Saran» shahtasynan órt shyqty
Shahtada transporter taspasy men ishki qaptama janyp ketti, dep habarlaıdy Egemen.kz QazAqparatqa silteme jasap.
