Pikir • 31 Qańtar, 2025
Kólik ınfraqurylymyn órkendetý qajet
Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda birqatar negizgi áleýmettik-ekonomıkalyq máseleler qaralyp, Memleket basshysy odan ári damytý úshin aıtarlyqtaı áleýeti bar kólik-logıstıka salasyna basa nazar aýdardy. Jıynda Prezıdent elimizdiń halyqaralyq arenadaǵy básekelestik artyqshylyqtaryn qamtamasyz etetin negizgi faktorlardyń biri retinde Transkaspıı dálizin damytýdyń jáne tranzıttik áleýetiniń strategııalyq mańyzdylyǵyn atap ótti.
Pikir • 31 Qańtar, 2025
Investısııalardyń el ekonomıkasynyń negizgi draıveri retinde jańa kásiporyndar, ozyq tehnologııalar jáne jumys oryndaryn qurýda mańyzy asa zor. Búginde elimizdiń áleýeti tıimdi jáne aýqymdy ınvestısııalardy qabyldaı alatyn deńgeıde. Oǵan keıingi jyldary júzege asyp jatqan saıası-ekonomıkalyq reformalar múmkindik berip otyr. Elimizdiń geografııalyq ereksheligi de ınvestısııalyq jobalardyń strategııalyq mańyzyn arttyra túsedi.
Digital • 31 Qańtar, 2025
Jasandy ıntellekt: múdde men mindet
Qazir álem elderi arasynda tehnologııalyq básekelestik erekshe qarqyn aldy. Tipti údeı tústi. Alaıda sıfrlyq dáýirdiń kóshine ilesý ońaı emes. Aldymen ol úshin árbir memleket óz damý jolyn aıqyndap alǵany jón. Mundaı jaǵdaıda jasandy ıntellektiniń áleýetin tıimdi paıdalanýǵa bolady. Jaqynda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda: «Jańa tehnologııalyq ahýalǵa saqadaı saı turýymyz qajet. Bul – elimizdiń básekege qabiletin arttyryp, turaqty damýyna jol ashatyn asa mańyzdy faktor. Jasandy ıntellektini damytý aldyńǵy qatarǵa shyqty, soǵan baılanysty tehnologııasy damyǵan alyp elder arasynda báseke qyza túspek», dedi. Sondyqtan elimizdiń tehnologııalyq bolashaǵy jasandy ıntellektini qanshalyqty ıgeredi – soǵan baılanysty aldaǵy ýaqytta bul salada qandaı ózgerister oryn alady, básekege daıynbyz ba, úkimet qandaı qadam jasap jatyr? Osyǵan qatysty dóńgelek ústel májilisin uıymdastyryp, oǵan L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Jasandy ıntellekt tehnologııalary kafedrasynyń meńgerýshisi, ǵalym Bıbigúl Razahovany, Jasandy ıntellekt tehnologııalary kafedrasynyń zertteýshisi, PhD Nurzada Amangeldini, Aqparattyq jáne esepteý tehnologııalary ınstıtýty bas dırektorynyń orynbasary, zerthana meńgerýshisi, PhD О́rken Mamyrbaevty, IUTH ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, PhD Nurjan Ábdirazaqovty jáne IT-mamany Meıirjan Áýelhanulyn shaqyryp, ózekti taqyryp jóninde oı bólistik.
Basylym • 31 Qańtar, 2025
Búgin, mine, taǵy bir kitap ortamyzǵa ozdy. Aty da erekshe. «Aǵashtar únsiz ósedi». Nege únsiz ósedi? Nege ýlap-shýlap, aınalasyn dańǵaza qylyp, ólermendenip, órshelenip óspeıdi? Atam zamannan beri kele jatqan aǵash fılosofııasyn Ońaıgúl aqyn bylaısha bederlepti: «Aǵashtar únsiz ósedi, Únsizdik – onyń shydamy, Aǵashtar únsiz ósedi, Únsizdik onyń – qurany». Dese degendeı, ózi de óleńdi úndemeı jazady. Iаǵnı jańaǵy aǵash keıipkeri sekildi úndemeı ósedi. Biraq úndemegenimen Ońaıgúl shaıyr – ońaı shaǵylatyn jańǵaq emes. Bul oıymyzdy myna jınaǵyna engen oıly óleńderi qýattaı túsedi.
Jádiger • 31 Qańtar, 2025
Qysh quman qazaq halqynyń kóne dáýirden kele jatqan ashanalyq ydystar tobyna jatady. Suıyq taǵamdy (sýsyndar, sút, t.b.) tasymaldaý jáne saqtaýǵa arnalǵan qysh ydys búginde «Anaǵa qurmet» mýzeıiniń «Ydystar evolıýsııasy» ekspozısııasynda kórmege qoıylǵan.
Kórme • 31 Qańtar, 2025
Túbi bir túrki dúnıesine ortaq mádenı qundylyqtar qanshama ǵasyrdan beri jasap keledi. Keıingi jyldary túrki elderi arasyndaǵy negizgi kópir de mádenı baılanysqa qurylyp jatqanyn kórip otyrmyz. Ásirese Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy rýhanı beriktik búginde bekemdele túsken. Mundaı ádebı-mádenı baılanysty damytý jolynda el astanasyndaǵy Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵynyń atqaryp jatqan jumysy óz úlesin qosyp otyr.
Tulǵa • 31 Qańtar, 2025
Tarıhqa kóz júgirtsek, ár kezeńniń aýyr da jaýapty júgin arqalaǵan tulǵalar bolǵan. Keńes zamanynda týyp, sol zamannyń syn-qaterine isimen jaýap bere alǵan azamattyń biregeıi – memleket jáne qoǵam qaıratkeri, akademık, elshi Tólegen Tájibaev (1910–1964).
Zań • 30 Qańtar, 2025
Tolyq zerttelmeı shyǵarylǵan sot úkimi qaıta qaralady
Joǵarǵy Sottyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasy B-ǵa qatysty qylmystyq isti qarady, dep jazady Egemen.kz.
Pikir • 30 Qańtar, 2025
Energetıkalyq qaýipsizdikke mán bereıik
Úkimettiń keńeıtilgen otyrysyndaǵy Prezıdent aıryqsha nazar aýdarǵan másele – eldiń energetıkalyq qaýipsizdigin nyǵaıtý jaıy. Ras, elektr energııasyn óndirý qarqynyn arttyrmaıynsha, ekonomıka men kommýnaldyq sektordy damytý múmkin emes. Al bul salada sheshimin tappaı turǵan túıtkil kóp-aq.
Pikir • 30 Qańtar, 2025
Álem elderi sııaqty Qazaqstandy da tehnologııalyq tártipke kóshýden týyndaǵan jahandyq ózgeristerdi aınalyp ótpeıdi. Sıfrlandyrý men ınnovasııa jahandyq ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı áser etedi. Bul – transformasııanyń eń kúrdeli saldarynyń biri elder jáne memleketter ishindegi ártúrli áleýmettik toptar arasyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq teńsizdiktiń artýy.
