Tulǵa • 15 Mamyr, 2024
О́ndiris salasyn órge súıregen
Eldegi mashına jasaý mektebi ótken ǵasyrdyń 70-jyldary qalyptasyp, ǵylymı negizi nyǵaıa bastady. Qazaq ınjener-mehanıkteri aýyr ónerkásip pen taý-ken óndirisindegi tehnıkalardy jetildirýge belsene aralasty. Onyń bastaýynda tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor Serǵazy Jıenqulov turdy.
Ǵylym • 15 Mamyr, 2024
Halqymyz «Bilim – ınemen qudyq qazǵandaı» deıdi. HI–HII ǵasyrda ómir súrgen ǵulamalar Júsip Balasaǵun, Mahmut Qashqarı, t.b. eńbekterin sol kezdegi týǵan jurtyna jaqyn tilmen jazýdaǵy maqsaty – ózderi jaqsy meńgergen arab tilin syılaı otyryp, túrki ǵylymı tiliniń mártebesin kóterý edi. Birde akademık-matematık Muhtarbaı О́telbaev jıylǵan zııaly qaýym aldynda: «Meniń ǵalymdyǵym da, professorlyǵym da qazaqtyǵymnan sadaǵa. Aldymen qazaqpyn, musylmanmyn, sonan keıin ǵalymmyn. Ata-babamnyń arýaǵyn syılamasam, myńdaǵan jyl ómir súrgen ana tilimde sóılemesem, ata saltymdy saqtamasam, men eshkim emespin», dep oı aıtqany jadymyzda.
Basylym • 15 Mamyr, 2024
Qazaqtyń ata tegi týraly kitap qytaı tilinde shyqty
Elimizdiń antropolog ǵalymdary – UǴA akademıgi, Bolonııa Ǵylym akademııasynyń korrespondent-múshesi Orazaq Smaǵulov jáne M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıteti arheologııa jáne antropologııalyq zertteýler ǵylymı ortalyǵy fızıkalyq antropologııa zerthanasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Aınagúl Smaǵulova Almatynyń «Arna» baspasynan «Qazaq halqy jáne ata tegi» atty kitap(2020) shyǵarǵan edi.
Tarıh • 13 Mamyr, 2024
Er-ana erekshe qurmettelip edi
Keshegi Keńes odaǵy kezinde mal sharýashylyǵyndaǵy tamasha tabysymen aty dúrildep shyqqan, jemisti de jeńisti isterine el súısingen eki márte Eńbek Eri Jazylbek Qýanyshbaev barsha qazaq aıryqsha maqtan tutqan tulǵanyń biri. Shý ózeniniń jaǵasyna deıin jaıylyp jatqan Moıynqumnyń qumdy bel-belesteri men Hantaýynyń oty mol kók shalǵyn, kókoraı bókterinde myńǵyrtyp qarakól qoıyn ósirgen shopan atanyń sońynan ergen shákirtteri, jumysyn jaqsy jalǵastyrǵan izbasarlary da kóp bolǵan.
Taǵzym • 11 Mamyr, 2024
«Jas aqyn Abdolla Jumaǵalıev batyrlyq týraly jazýdy súıýshi edi. Onyń geroılary tamasha erlikter jasaýǵa umtylatyn. Soǵys aqynnyń ózin de shyǵarmalaryndaǵy geroılary sııaqty batyr, tabandy soldat etip shyǵardy». «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń 1943 jylǵy 13 qańtar nómirindegi osylaı bastalatyn shaǵyn maqala aqynnyń maıdandaǵy erligin eline áıgilegen edi. Jerlesterine, qalamdas joldastaryna ǵana emes, erjúrektik oqıǵa budan eki kún buryn «Pravda» gazeti arqyly búkil odaqqa málim bolǵan-dy.
Saıasat • 11 Mamyr, 2024
Aıbek Dádebaı: Prezıdenttiń naqty jospary – Qazaqstandy ozyq elge aınaldyrý
Qazaqstan Prezıdenti Ákimshiliginiń basshysy Aıbek Dádebaı «Jibek Joly» telearnasyna suhbat berdi. Suhbat barysynda ol el óńirlerindegi sý tasqynynan keıin turǵyndarǵa jan-jaqty kómek, tabıǵı apattarǵa tosqaýyl qoıý, shetelden qaıtarylǵan aktıvter, memlekettik tildiń damýy, kadr máselesine qatysty qoıylǵan suraqtarǵa pikir bildirdi. «Egemen Qazaqstan» gazeti oqyrman nazaryna osy suhbattyń jazbasha nusqasyn usynady.
Taǵzym • 10 Mamyr, 2024
Surapyl soǵys talaı áýlettiń tiregine aınalǵan azamattardyń ómirin qıdy ǵoı. Maıdan dalasynan jetken qara qaǵazdan jany syzdaǵan otbasylardyń sany qanshama... Atalarymyz ben ákelerimiz Otan úshin otqa túsip, maıdan shebinde jankeshtilikke toly erlik úlgisin kórsetti.
Pikir • 10 Mamyr, 2024
Qazaqstan halqynyń birligi kúni – elimizde ǵana emes, sonymen qatar túrli mádenıetter men ulttar arasyndaǵy beıbitshilik pen úılesimdi eske salatyn kún. Bul kún bizge alýantúrlilik kúshtiń jáne shabyt kózi bola alatynyn, bólinýdiń emes, birigýdiń úlgi-ónegesin kórsetedi. Merekeniń mańyzy ulttyq shekaralardan asyp, dúnıejúzindegi qazaqtardyń da júregine jetetini sózsiz.
Tulǵa • 09 Mamyr, 2024
Adamnyń dıdary – aına. Oǵan oıly kózben barlaı qarasań, kóp jaǵdaıda jaryq juldyzdaı jan dúnıesin, peıil-nıetin bilýge bolady. Biraq muny sol adamǵa dos-jar kóńilmen aqıqat osy dep, kóbinde aıta qoımaımyz, tipti jaqsylyǵyn búgip qalyp, qımaıtynymyz da bar. Dıdary men jan dúnıesi teń túskenge táńirim qalaýyn berip, peıilin keń etedi. Ondaı adam arly bolyp keledi. Kerisinshe, bireýlerdiń mansabyna bas uryp, tabany taıǵan kúni «qyzmet qoldyń kiri eken ǵoı» dep jalt beremiz. Shyndyǵyna kelgende, ary bar, adamdyq qasıetin berik ustaǵan kisi qyzmet qoldyń kiri ekenin, tizgin qolǵa tıgen kúnnen sezedi, erteń jyly ornynan jylystap ketetinin biledi, jurt ortasyna qaıtadan oralatynyn ańǵarady. Osydan kelip, bárine syn kózben qaraıdy. Árıne, bul kóp adam túısine qoımaıtyn qupııa, qupııany túsinbeseń jelik jel bergende jelpindirip jiberetin, artynan san soqtyratyn da jaǵdaıy bolmaı qoımaıdy. Ony uqqan pende eshqashan kende bolǵan emes. Onyń synnan súrinbeı ótken adamnyń qaı kezde de júzi jaryq, úlgisin úkilep ustaýǵa turady.
Tanym • 09 Mamyr, 2024
Japon qubylysynyń segiz qaǵıdasy
Lı Kýan Iý syndy abyz tulǵa jer kólemi jaǵynan álemde 171-orynda turǵan Sıngapýr syndy ári qala, ári aral memleketti nebári 30 jyldyń ishinde jer betindegi eń damyǵan dara memleketterdiń qataryna qosqan. Onyń: «Memlekettiń ulylyǵyn tek jer kólemi aıqyndamaıdy. Ulylyqty judyryqtaı jumylǵan halyqtyń jigeri men birligi, tabandylyǵy men tártibi jáne sol memleketti qutty mekenge aınaldyrýǵa umtylǵan ultjandy kóshbasshylardyń sapasy somdaıdy» degen dana pikiri bar. Bul pikirdiń ómirsheńdigin, ásirese Japonııa syndy aral-memlekettiń bolmys-bitimi dáleldeı túsedi.