Innovasııa • 08 Maýsym, 2023
Vision Pro: tolyqtyrylǵan shyndyq álemine revolıýsııalyq qadam
5 maýsymda Apple álemdi jańa revolıýsııalyq ónimmen - Vision Pro tolyqtyrylǵan shyndyq garnıtýrasymen tańǵaldyrdy. WWDC 2023 konferensııasynda usynylǵan bul biregeı garnıtýra vırtýaldy álemde paıdalanýshylarǵa jańa múmkindikter ashady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Egemen Qazaqstan • 07 Maýsym, 2023
Tulǵa • 07 Maýsym, 2023
Tarıhı atshabardy qaıta ashqan azamat
1916 jyly mamyr aıynda qazaq eliniń bolystaryn Semeı qalasynda jınaǵan Álıhan Bókeıhan: «Qazaq eli endi jeke memleket boldy!» dep zor qýanyshpen habarlady. Osy jınalysqa Jarkentten Muqa Ájibekuly da qatysqan edi. Bul jóninde «Qazaqstan» baspasynan 1970 jyly jaryq kórgen Shabdan Baıbatshaevtyń «Bel-belester» atty kitabynda derekter berilgen. Semeıde ótken osy jınalystan elge kelisimen bolys Muqa Ájibekuly halyq belsendilerin jınap, shilde aıynda Jarkent qalasynyń joǵary jaǵyndaǵy Qaradalada qazaq eliniń jeke memleket bolyp jarııalanýyna arnap at báıgesin ótkizý nıetin bildiredi. El aǵalary Muqa bolys aıtqan osy at báıgesine úlken qýanyshpen jan-jaqty daıyndalǵan. Qaradala at báıgesin ótkizýge suranyp turǵan jer edi. О́ıtkeni uzyndyǵy 4 shaqyrymǵa sozylǵan, bıiktigi etegindegi jazyqtan 10 metrdeı tekshede turyp, at báıgeni emin-erkin kóre alatyndaı yńǵaıly oryn bolatyn.
Tanym • 07 Maýsym, 2023
«Arqada bir ózendi der Obaǵan...»
Obaǵan – Qostanaı óńiriniń ońtústigindegi Sholaqsaı mańyndaǵy dalalyq alqaptan bastaý alyp, soltústiktegi Tobyl ózenine quıatyn, uzyndyǵy 370 shaqyrymnan asatyn ózen. Ol óziniń aǵys jolynda Qusmurynǵa quıyp, Qaraqamys, Teńiz syndy birneshe iri kóldi jaǵalaı kele Tobylmen toqaılasyp, odan ári Ertiske, Ertis – Obqa, Ob – Qar teńizine, Qar teńizi Soltústik muzdy muhıtqa ulasady. Demek, Obaǵan – Uly dala tósindegi kishigirim jylǵalardan bastalyp, alystaǵy alyp muhıt qoınaýynda baıyz tabatyn ózen.
Ekologııa • 07 Maýsym, 2023
Kim-kimdi bolsa da Aral teńizi temirjol stansasynyń qarsy betindegi kólemdi tuzdy sor máselesi oılantpaı qoımaıdy. Tirshilik etken soń qaısybir jyldary qaladaǵy sortań men sor jerlerdi topyraqpen kómgende, bul tuzdy sor nege umyt qalǵan? Áli kúnge deıin kópshilikti tańǵaldyryp keledi. Bólingen bıýdjet qarjysy az boldy ma, álde kúshi jetpedi me?
Jádiger • 07 Maýsym, 2023
Otyrar ejelgi zamannan-aq qalasynda ǵylym men mádenıet, saýda óndirisi, dalasynda egin, mal sharýashylyǵy qatar damyǵan álemdik mádenıettiń iri ortalyqtarynyń biri bolǵan. Ejelgi jazba derekterde: «Otyrardyń aýmaǵy uzyndyǵy men enine qaraı shamamen bir kúndik jer bolǵan». Iаǵnı Otyrar sol kezde 200 gektardaı jerdi alyp jatqan.
Qoǵam • 07 Maýsym, 2023
Til úırenýdiń tıimdi tásilderi
«Til úırený úshin qajettilik, ne májbúrlik emes, shynaıy qyzyǵýshylyqtyń bolýy mańyzdy», deıdi Rım fılosofy A.Avgýstın. Shet tilderin úırený qyzyqty úrdis bolǵanymen, keıde jalyqtyryp jiberetini ras. Tipti muny jol ortadan tastap ketetinder de kezdesedi. Al qoǵamnyń bir bóligi shet tilin úırenýge alǵashqy qadamdaryn múlde jasap kórmegen de eken. Olar til úırenýge qabiletimiz joq dep aqtalady.
Qoǵam • 06 Maýsym, 2023
Álemdik zertteýlerde ózge taqyryptarmen qatar jýrnalıstıka men medıadaǵy boljamdy baǵamdap otyrý ádetke aınalǵan. Kúndelikti ómirge sińip ketken medıa salasynyń betburysy, úrdisi qandaı? Osy oraıda Oksford ýnıversıteti, «Reuters» jýrnalıstıkany zertteý ınstıtýty men «Google jańalyqtar bastamasy» birlesip júrgizgen zertteýi nazar aýdarýdy qajet etedi. О́tken jyly jaryq kórgen «Jýrnalıstıka, medıa jáne tehnologııa trendteri men 2023 jylǵy boljamdar» atty esep 53 memlekettegi 303 jetekshi medıakompanııa basshysynan alynǵan saýaldamaǵa negizdelgen. Saýaldama nátıjesinde kelesideı birqatar úrdis anyqtalǵan:
Sharýashylyq • 06 Maýsym, 2023
Tarbaǵataı: Túıini sheshilmegen túıtkil kóp
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń agroónerkásip salasyn damytý týraly tapsyrmalary, osy salanyń mamany bolǵandyqtan, meni de beıjaı qaldyrmady. Qolyma qalam alyp, óz kórgen-bilgenimdi oı eleginen ótkizip, ortaǵa salǵym keldi. Keńes odaǵy taraǵannan keıingi daǵdarysty bizdiń Tarbaǵataı aýdany da bastan keshti. Oblystar men aýdandar qysqardy. 1997 jyly Tarbaǵataı aýdany Aqsýat aýdanyna qosyldy. Bul jaǵdaı halyqtyń ál-aýqatynyń tómendeýine ákelip soqty.
Tanym • 06 Maýsym, 2023
Kitap oqýǵa qatysty top-5 keńes
Kitap oqý – mı jattyǵýy. Kitappen dostasqan adam aqyly tolysyp, parasatty bola túsedi. Ári óz oıyn naqty, ashyq aıta alatyn bolady. Kitapty kóp oqý oılaý júıemizdiń jaqsarýyna, qııalymyzdyń damýyna, sonymen qosa sózdik qorymyzdyń artýyna ózindik yqpal etedi.
