Rýhanııat • 17 Qańtar, 2025
Alǵash qolǵa qalam ustap, jornalshy bolýǵa qamdanyp júrgen 90-jyldary kópti kórgen kónekóz bir qalamger ustazym «shyǵarma jazý úshin keıipkerińdi durys tańda. Keıipkeriń kúshti bolsa, týyndy jaqsy jazylady», degen edi. Onymen qoımaı qalamger kókem «Abaı joly» epopeıasynyń kúshtiligi onyń keıipkeri – uly Abaı», degen-tin. Bul paıym árbir kez kókeıimde jańǵyryp turdy.
Mıras • 17 Qańtar, 2025
Eski jazbalarda ǵun qosynynda arnaıy mergender jasaǵy bolǵany haqynda aıtylady. Tipti olardy jattyqtyratyn arnaıy sardar taǵaıyndalyp, ol óz mindetin jarǵy boıynsha múltiksiz atqaryp, tolyq saraptalǵan amal-tásil qoldanǵan eken. Nátıjesinde, jaýynger-sadaqshylardyń sheberligi bıik deńgeıge jetken.
Abaı • 16 Qańtar, 2025
Táýelsizdik jyldary ult rýhanııaty úshin atqarylǵan zor istiń biri – «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda 2013 jyly jaryq kórgen «Babalar sózi» júztomdyǵy. Osy kitaptyń 96-tomynda «Aýyzeki áńgimeler» toptastyrylǵan. Onda dana Abaıǵa qatysty oqıǵalar bar eken.
Suhbat • 15 Qańtar, 2025
Qazaq qusbegiligin álemge áıgilegen
Jýyqta «Respýblıkalyq qusbegilik federasııasy» qoǵamdyq birlestiginiń ótinishi boıynsha Mońǵolııa Respýblıkasyna issaparmen baryp, sol jaqtaǵy baıólkelik qusbegilerdiń ónerimen tanysyp, birshama derek jınap kelgen edik. Saıatshylyqtyń qyr-syryna qanyq qanshama mamandarǵa jolyqtyq. Sonyń biri – qazaqtyń qusbegilik ónerin zertteýmen qatar, árbir sátin sýretke túsirip, álemge áıgilep júrgen Choıjıljavyn Batzaıaa atty azamat. Bul jigit ótken jyly «Búrkit» (mońǵolsha «Búrged») atty úlkendigi tóre tabaqtaı fotoalbom shyǵarypty. Albom-kitaptyń basty taqyryby – Qobda ólkesinde ómir súrip jatqan qazaq qusbegileriniń ómiri, tynys-tirshiligi, búrkitpen ań qaqqan sátteri, saıat-salbýryn qurǵan kezderi, túz qusyn qolǵa túsirip, ony baptap-baýlýy qatarly júzdegen kórinis fotobeıne jáne áńgime-suhbat formatynda berilgen. Mundaı kitap qusbegiliktiń otany bizdiń elimizde joq. Sapar barysynda Ulan-Batyr qalasynda turatyn foto-sýretshige jolyǵyp, suhbattastyq.
Rýhanııat • 14 Qańtar, 2025
Bıyl týǵanyna 110 jyl tolyp otyrǵan úlken jazýshy, qazaq ádebıetine tarıhı romandar jelisin ákelgen qaıratker-qalamger Ilııas Esenberlınniń «Kóshpendiler» trılogııasy – epıkalyq tynysynyń keńdigimen, sıýjet sheberligimen, rýhanı serpindiligimen jáne ótken ǵasyrlarda qazaq halqy bastan keshirgen oqıǵalardy kórkem túrde sýretteýimen qundy. Iаǵnı atalmysh týyndy avtorymen taǵdyrlas talantty jazýshy Ánýar Álimjanovsha aıtsaq: «Kóshpendiler» trılogııasynyń betterin muqııat zerdelemeıinshe, qazaq ultynyń san ǵasyrlyq tarıhyn taldap, paıymdaý da múmkin emes, ári munsyz ol tolyqqandy bolmaıdy».
Aımaqtar • 01 Qańtar, 2025
Aqtaý – Túrki áleminiń astanasy
Elimizdiń mádenı ómirindegi jańalyqtyń biri – bıyl myń boıaýly munaıly ólke Mańǵystaý oblysynyń ortalyǵy hám respýblıkadaǵy birden-bir portty qala Aqtaý shahary «Túrki áleminiń mádenı astanasy» atandy. Bul sheshim ótken jyldyń qarasha aıynda Túrikmenstannyń astanasy Ashhabadta halyqaralyq TÚRKSOI uıymyna múshe elderdiń mádenıet mınıstrleri bas qosqan 41-keńes otyrysynda qabyldanyp, oǵan deıin atalǵan mindetti atqaryp kelgen Túrikmenstannyń Áneý qalasynda jabylý rásimi ótti.
Ulttyq sport • 30 Qarasha, 2024
«Kóshpeliler mádenıetiniń ustyny – jaýyngerlik óneri»
Elorda tórinde uıymdastyrylǵan V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıynynda ótkizilgen saıystyń biri – «Jamby atý» stıli. Buǵan álemniń 27 memleketinen kelgen 79 sportshy qatysty. Osylardyń biri – at ústinde sadaq atýdan álem chempıony Altan Nergúı atty azamat. Bul jigit osy jolǵy kóshpeliler oıynynda da oljaly boldy. «Majar» stıli boıynsha ótkizilgen saıysta kúmis medal jeńip aldy. Tanysa kele ańǵarǵanymyz, A.Nergúı myrza tek mergen sadaqshy emes, ejelgi kóshpeliler mádenıeti men jaýyngerlik ónerin zerttep júrgen asa bilimdar maman eken. Bul jigit 2011 jyly Ulan-batyr qalasyndaǵy Ulttyq ýnıversıtetti fılosofııa jáne dintaný mamandyǵy boıynsha bitirgen soń «Namnaa» («Sadaq atý») atty klýb ashyp, ony kóshpelilerdiń qoldanbaly óneri men soǵys quraldaryn zertteıtin akademııaǵa aınaldyrypty. О́tken jyly ertedegi ǵún-túrki dáýirinen bastap, eýrazııalyq keńistikte bılik júrgizgen Shyńǵys qaǵan ulysy, odan keıin 1271-1368 jyldary ómir súrgen Iýan ımperııasy, 1368-1644 jyldary bılik qurǵan Mın patshalyǵy, 1644-1912 jyldary ulys tizginin sheńgeldegen Manjý-Sın ımperııasy tustarynda paıdalanǵan soǵys quraly – sadaqtyń damýy, jetilýi, ózgerý satylary haqynda zerttep, kólemdi kitap ta jazǵan. Osy oraıda tanymal etnograf-zertteýshimen suhbatty usynyp otyrmyz.
Tarıh • 29 Qarasha, 2024
Qulager – qazaq tarıhynda qasiretti oqıǵanyń qurbany bolǵan eren júırik. Iesi – ataqty Aqan seri Qoramsauly. Seriniń: «Qulager shesheń suńqar, ákeń tulpar, Soǵyp em dónenińde segiz arqar» nemese «Qulager toptan ozǵan júırigim-aı, Jarasar kelte jibek quıryǵyń-aı» deıtin zarly tolǵaýynda jyrlanatyn janýar osy. Bul tulpar haqynda dúldúl aqyn Ilııas Jansúgirov «Qulager» atty poema jazdy.
Arhıv • 28 Qarasha, 2024
Elorda tórinde ornalasqan Ulttyq arhıvte Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń uıymdastyrýymen «Arhıv-2025: nátıjeler men máseleler» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Rýhanııat • 27 Qarasha, 2024
Hat tanıtyn qazaqtyń bári bilýi kerek. О́te kóne ǵasyrdan beri kele jatqan «Aıazbı» deıtin ertegi bar. Ertede Madan degen han bolypty dep bastalady, ol óziniń qyryq ýáziri arqyly jer betindegi eń jaman (bolashaq Aıazbı) adamdy izdestiredi. Ýázirler «eń jaman adam» dep bireýdi alyp keledi. Oǵan «atyń kim?» dese, «Jamanmyn» dep jaýap beredi.
