Bilim • 20 Qańtar, 2021
Balabaqshaǵa eki jastan barsa...
Taraz qalasynda turatyn Ásel Sámbetbaeva – 4 balanyń anasy. Jubaıymen birge 5 jasar qyzyn, 3 jastaǵy egiz uldaryn jáne 1,5 jastaǵy kishi ulyn tárbıelep keledi. Kenjesinen basqasy balabaqshaǵa barady. Keıipkerimiz qazir dekrettik demalysta sol kishkentaıymen otyr. Kúıeýiniń kirisine ǵana qarap qalǵan ol jaqynda jumysqa shyqqysy keledi. Biraq ony balabaqsha máselesi kútip tur. Sebebi elimizde 1-3 jastaǵy balalardyń bári tolyq mektepke deıingi uıymmen qamtamasyz etilmegen. Al mınıstrliktiń balalardy balabaqshamen 100 paıyz qamtý týraly qýanyshty deregi 3 pen 6 jastaǵy búldirshinderimizge qatysty ekenin kóbimiz bile bermeımiz.
Ǵylym • 19 Qańtar, 2021
Aqtańdaqty emdeýdiń jańa ádisi
Pop mýzykanyń patshasy Maıkl Djeksondy tanymaıtyn jan joq shyǵar. Biraq onyń tabıǵı terisin nelikten aǵartqanyn kóbi bile bermeıdi. Ol týmysynan qara násildi talant edi. Bertin kele Maıkl vıtılıgo (teridegi aqtańdaqtardyń paıda bolýy) aýrýyna shaldyǵyp, sonyń saldarynan denesinde aqtańdaqtar paıda bola bastady. Pop mýzykanyń koroli qarajaty jetkilikti bolǵanymen, ǵylymda aqtańdaqtardy joıýdyń joly, tipti toqtatýdyń tehnologııasy bolmaǵandyqtan, amalsyzdan denesiniń basqa bólikterin de hımııalyq ádistermen aǵartýǵa kóshken. M.Aıtqojın atyndaǵy Molekýlıarlyq bıologııa jáne bıohımııa ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri Júsipbek MUQATAEV dál osy vıtılıgo, qarapaıym tilmen aıtqanda aqtańdaqtyń aldyn alý tehnologııasyn tapty. Ǵylymdaǵy osyndaı eńbegi úshin 29 jasqa deıingi jas talanttarǵa beriletin «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń «Ǵylym» atalymy boıynsha ıegeri atandy.
Ǵylym • 19 Qańtar, 2021
Qazaqstandyq ǵylym koronavırýspen kúreske qaýqarly ma?
Biz osyǵan deıin dúnıeni dúrliktirgen COVID-19-ben kúreste otandyq ǵalymdardyń jan aıamaı jumys istep, koronavırýsqa qarsy vaksınany ázirlep jatqanyn jazǵanbyz. Biraq bul – jer-jahandy jaılaǵan indetpen kúreske jetkiliksiz jumys. Sebebi aýrýdyń aldyn alýmen is bitpeıdi. Vırýs juqtyrǵan naýqasty emdeýge de qanshama dúnıe (dári, aýrýǵa tótep berer ımmýnıtetti kóteretin bıologııalyq belsendi qospalar, túrli medısınalyq tehnıkalar, taǵysyn taǵy) qajet. Buǵan ǵalymdarymyzdyń bir oılaǵany bar ma? Álde burynǵydaı sheteldik ónimge kóz salyp, «daıyn asqa tik qasyq» bolamyz ba?
Bilim • 13 Qańtar, 2021
Oflaın oqý (Oqýshylar men stýdentter dástúrli formatta bilim alýǵa birtindep kóshe bastaıdy)
Mektepterde osy aptadan bastap oqý jylynyń III toqsany bastaldy. Al stýdentter ekinshi semestrdegi oqýlaryn jalǵastyryp jatyr. Osy rette ata-analardy alańdatqan másele kóp. Sol saýaldarǵa Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte tıisti mınıstrliktiń ókilderi jaýap berdi.
Pikir • 12 Qańtar, 2021
Táýelsiz monıtorıng júrgizýge múmkindik mol boldy
Parlament Májilisi men máslıhattarynyń depýtattaryn saılaýda halyqaralyq baıqaýshylardyń táýelsiz monıtorıng júrgizýine bar jaǵdaı jasaldy. Bul týraly Ortalyq saılaý komıssııasynda ótken brıfıngte TMD Parlamentaralyq Assambleıasynyń Bas hatshysy Dmıtrıı Kobıskıı aıtty.
• 10 Qańtar, 2021
Memlekettik hatshy daýys berdi
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Qyrymbek Eleýuly elordadaǵy №79 mektep-lıseıde ornalasqan №126 saılaý ýchaskesinde daýys berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz
Bilim • 31 Jeltoqsan, 2020
Bilim jáne ǵylym: karantın «sabaqtary» qandaı?
Qos jıyrmany tirkestirgen tyshqan jylynda tosyn táýekelderge tap keldik. Álbette, áýelde qalyptasqan tirlik júrisinen jańylmady. Biraq araǵa kóp uzamaı álemdi jaılaǵan pandemııa bizge de jetti. Áıteýir ár máseleniń adamǵa bir sabaq beretini sekildi, bárimiz tájirıbe jıǵandaı boldyq. Qıyndyqtyń kóbi artta qaldy desek te, alǵa oń qadam jasaý úshin ótkenge kóz júgirtip, eń mańyzdylaryna mán berip, qorytyp, qatelikterdi qaıtalamaıtyndaı oıǵa túıip alý kerek. Osy rette eń mańyzdy sala – bilim men ǵylymdaǵy jyldyń eń negizgi oqıǵalaryna toqtalýdy jón kórdik.
Ǵylym • 16 Jeltoqsan, 2020
Jabyq jerdegi jahandyq jańalyqtar
Álemdi, adamzatty ǵylym qutqarady. Jer jahandy jaılap, dúnıeni dúrliktirgen indet bizge osyny anyq uǵyndyrdy. Qazirgi tańda ár el óz halqyn vırýstan saqtap, qaýipten qorǵaý jolynda jantalasyp jatyr. Sebebi indettiń aldyn alatyn eń senimdi qorǵanysh – vaksınany áli naqty eshkim taýyp, óndiriske engizgen joq jáne ár memleket shyǵarǵan ekpe óz azamattaryna ǵana tolyq jetkilikti ári ekonomıkalyq turǵydan tıimdi bolady. Osy jaǵdaıda biz bar ekenin bildirip, iske kirisken ǵalymdarymyzdyń eńbegimen tanystyq. Shyny kerek, sol saladaǵy mamandar bolmasa, bizdi kózge kórinbeıtin qaýip-qaterden qorǵap, túrli ınfeksııalardan saqtaýmen aınalysatyn jabyq ınstıtýttyń baryn, onda qanshama bilikti ǵalymdarymyzdyń eńbek etetinin bilmedik. Bilmestiktiń astarynda baǵasyna jetpeý de bar-tyn. Al endi sol olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda Otarǵa jol tarttyq. Jabyq jerdegi jetistikterdi jadymyzǵa túıip, sanamyzǵa sińirgende ǵylym quldyrap, ǵalymdar kóshe kezip ketken toqsanynshy jyldardaǵy toqyraý kezeńinen aman qalyp, bedelin, sapasyn joǵaltpaı jumys istep turǵan mekenniń bary – egemendiktiń eń úlken jetistigi eken-aý degen oı túıdik.
Bilim • 15 Jeltoqsan, 2020
Bilimdegi daǵdarys – keleshekke qaýip
Qazir álem elderiniń bárindegi bilim berý júıesi osyǵan deıingi qol jetkizgen sapany joǵaltyp almaý jolynda jantalasyp jatyr. Sebebi dúnıeni dúrliktirgen indettiń kesirinen bilim berý oshaqtary jabylyp, qashyqtan oqytý formatyna kóshti. Jańa jolda tájirıbesi joq jannyń jumysy jedel jemisin bermeıtini sekildi, oqytýdyń aıaq asty engizilgen formaty da birden joǵary sapaǵa sep bolmaıtyny sózsiz. Kerisinshe búginge deıin jıǵan jetistik joǵalyp barady. Osylaısha bilimdegi daǵdarys bastalǵandaı. Odan qalaı shyǵamyz?
Oqıǵa • 09 Jeltoqsan, 2020
Stýdentterdiń sessııasy qalaı ótedi?
Joǵary oqý oryndaryndaǵy kúzgi sessııa aldyńǵy tájirıbege súıenip qashyqtan ótkizilmek. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte aıtyldy.
