Infografıka • 27 Jeltoqsan, 2025
Izdenis óndiristi qýattandyrady
Keıingi 5 jylda ǵylym kóshine jastardyń jańa legi qosyldy. Ǵylymǵa qulshynysy zor jastar ǵylymnyń qaı salasynda da ilkimdi jobalardy iske asyryp, joǵary nátıjege qol jetkizip otyr. Sarapshylar ǵylym salasynda qalyptasqan osy bir serpilisti báseńdetip almaýdy aıtady. Bul úshin ǵylymǵa bólinetin qarajat pen tehnologııalyq jetistikterdi jetildirý mańyzdy.
Qoǵam • 26 Jeltoqsan, 2025
Almatyda bıyl 20 myńnan astam jas jumyspen qamtyldy
Bıyl qańtar aıynan bastap NEET sanatyndaǵy jastardyń úlesi 6,4-ten 5,8 paıyzǵa deıin azaıyp, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi byltyrmen salystyrǵanda 4,1 paıyzǵa tómendegen, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Basylym • 26 Jeltoqsan, 2025
Halyq batyry haqyndaǵy jańa kitap
Dańqty áskerı qolbasshy, Keńes Odaǵynyń batyry, gvardııa polkovnıgi Baýyrjan Momyshulynyń týǵanyna 115 jyl tolýy kúni qarsańynda Almatynyń «Mıras» baspasynan shyqqan «Baýyrjantanýdyń tunyǵy men tuńǵıyǵy» atty shaǵyn jınaq oqyrman qolyna tıdi. Kitaptaǵy esse de, estelik te, kólemdi suhbattar da sońǵy 10 jyl kóleminde «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen dúnıeler.
Ádebıet • 25 Jeltoqsan, 2025
Joǵary oqý ornynda ózine-ózi qyzmet kórsetetin kitaphana ashyldy
Jańa ıntellektýaldy lokasııa «Qoljetimdi kitaphanalar» baǵdarlamasy aıasynda oryndaldy. Joba bilim berý ortasyn sıfrlyq transformasııalaýdyń jarqyn úlgisine aınaldy. Buǵan deıin mundaı tehnologııalar tek qalalyq deńgeıde ǵana qoldanylsa, endi ınnovasııalyq standart ýnıversıtete bilim alyp júrgen stýdentter men oqytýshylar úshin qoljetimdi bolmaq, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Rýhanııat • 22 Jeltoqsan, 2025
Abaı shyǵarmalarynyń akademııalyq tolyq jınaǵy jaryq kórdi
M. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda «Abaı murasynyń jańa dáýiri: qoljazba nusqadan sıfrlyq korpýsqa deıingi mátintaný máseleleri» taqyrybynda respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 20 Jeltoqsan, 2025
Ystanbuldaǵy qazaq ádebıeti buryshy
Táýelsizdik kúnine oraı Túrkııanyń mádenı astanasyndaǵy Ramı kitaphanasynda Qazaqstan ǵylymy men ádebıeti buryshy ashyldy.
Suhbat • 19 Jeltoqsan, 2025
Anar Fazyljan: Mátindi jasandy jadqa tiltanýshylar beıimdedi
Qazaq tilin sıfrlandyrýǵa beıimdeý A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda ótken ǵasyrdyń 70-jyldary qolǵa alyndy. Osy kezeńde Qoldanbaly lıngvıstıka bóliminde qazaq sózdikteriniń avtomattandyrylǵan bazasy jasaldy. Araǵa jyldar salyp jandanǵan ulttyq korpýs qazirgi tańda 100 mln-nan astam qazaq sózimen tolyqty. Jasandy ıntellekt dáýirinde úlken tildik modelder osy ulttyq korpýstaǵy sapaly ári júıeli derekkózdi paıdalanady. Ǵalymdar eńbeginiń nátıjesinde kórsetkish keler jyly 200 mln-ǵa deıin ulǵaıady (qazcorpus.kz). Biz búgin ınstıtýt dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Anar Fazyljanmen qazaq tiliniń baı qoryn jasandy jadqa engizý týraly áńgimelestik.
Tehnologııa • 18 Jeltoqsan, 2025
QazUÝ men SBPÝ birlesken nanospýtnıgin orbıtaǵa ushyrdy
13 jeltoqsanda Beıjiń ýaqyty boıynsha saǵat 09:08-de «Qytaı – Qazaqstan» nanospýtnıgi 530 km bıiktikte orbıtaǵa shyqty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Arhıv • 17 Jeltoqsan, 2025
Arhıv qorlarynda Jeltoqsan oqıǵasyna qatysty derekter jetkilikti me?
Táýelsizdiktiń 34 jyldyǵyna oraı Ortalyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq qujattama arhıvinde «16 jeltoqsan – Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasý kezeńderi» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Onda respýblıkalyq, oblystyq jáne qalalyq memlekettik arhıv ókilderi Táýelsizdik jyldarynda tolyqtyrylǵan arhıv qorlary men Jeltoqsan oqıǵasyna qatysty derekter týraly baıandama jasady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bilim • 13 Jeltoqsan, 2025
Geometrııa – matematıkalyq bilimniń negizi
Birazdan beri orta bilim júıesinde birqatar pánderdi biriktirip oqytý týraly aıtylyp keledi. Algebra men geometrııany – «matematıka», hımııa, fızıka, bıologııa – «jaratylystaný ǵylymdary», dúnıejúzi tarıhy men quqyq negizderin «áleýmettik ǵylymdar» pánine biriktirý kózdelgen. Qazirgi tańda memlekettik jalpyǵa mindetti bilim standarty aprobasııadan ótip jatyr. Jaqynda Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova pánderdi biriktirip oqytýdy qaıta qaraýdy qajet etetinin ári maqsaty men taqyryby bólek pánderdiń árqaısysyn jeke pán retinde derbes oqytý týraly aıtqan-dy.