Jıynǵa Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Gúlzat Kóbenova, Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Shynar Aqparova, Prezıdent Ákimshiligi ishki saıasat bóliminiń sektor meńgerýshisi Ǵalymjan Mahan, Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Abzal Núkenov, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Ǵanı Maılybaev, QazUÝ basqarma tóraǵasy-rektor Janseıit Túımebaev, sondaı-aq, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń, ár óńirden kelgen ishki saıasat basqarmasynyń ókilderi qatysty.
Jıyndy Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ basqarma tóraǵasy-rektor Janseıit Túımebaev ashyp, oqý ordasynda Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı ótken ǵylymı, mádenı jáne aǵartýshylyq is-sharalardyń qorytyndysy týraly aqparat berdi. J.Túımebaev atap ótkendeı, ýnıversıtettegi mańyzdy is-sharalardy Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary iske asyrdy.
«Memleket basshysy Qyzylordada ótken Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde: «Abaı ilimi bizdiń ulttyq biregeıligimizdiń, ulttyq bolmysymyzdyń ózegi bolýǵa tıis.Biz Abaıdyń «Qara sózderin» IýNESKO-nyń «Álem jady» derekti muralar tizimine engizýimiz kerek», dep atap ótti. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde «Abaıdyń kisilik kodeksi» jáne «Abaı ilimi» oqý pánderi ázirlenip, bilim berý prosesine engizildi. Ýnıversıtet ǵalymdary ázirlegen «Abaıdyń kisilik kodeksi» oqý korpýstary men jataqhanalarǵa ilindi. Bul aýqymdy bastamany basqa JOO-lar men mektepterde júzege asyrýdy usynamyz. «Abaıtaný. Tańdamaly eńbekter» serııalyq basylymynyń 1-50 tomdary, «Abaıtaný antologııasy» serııalyq basylymynyń 1-10 tomdary jaryq kórdi, sondaı-aq «Abaıtaný antologııasy» atty sıfrlyq formattaǵy ıntellektýaldyq elektrondyq resýrstar bazasy qalyptastyryldy. Atalǵan jumystardy QazUÝ bazasyndaǵy syrdy», dedi rektor.
Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Gúlzat Kóbenova elde 727 myńnan astam stýdent bilim alyp jatqanyn aıta kele, Abaı fılosofııasynyń mańyzyn atap ótti.
«Elimizdegi 127 joǵary oqý ornynda 727 myńnan astam stýdent bilim alyp jatyr. Ýnıversıtettiń eń birinshi maqsaty – azamatty qalyptastyrý, Abaıdyń fılosofııasyna sáıkes,«tolyq adamdy» tárbıeleý. Mektep qabyrǵasynda oqýshynyń boıynda adal azamattyń prınsıpteri qalyptasady. Al ýnıversıtetke túsip, qolyna zańdy dıplomyn alǵan kezde tolyq adam bolyp, úlken ómirge qadam basady. Osy turǵyda Abaıdyń fılosofııasy óte mańyzdy», dedi Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Gúlzat Kóbenova.
Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Shynar Aqparova Abaı shyǵarmashylyǵyn qazirgi zaman talaptaryna saı zerdeleý, onyń fılosofııalyq, etıkalyq jáne qoǵamdyq oılaryn bilim berý úderisine engizýdiń mańyzyna toqtalsa, Prezıdent Ákimshiligi ishki saıasat bóliminiń sektor meńgerýshisi Ǵalymjan Mahan QazUÝ bazasynda daıyndalǵan «Abaıdyń kisilik kodeksinde» oıshyldyń tereń mazmundy sózderi jınaqtalǵanyn atap ótti.
«Abaıdyń kisilik kodeksi stýdent jastar ǵana emes, oqýshylardyń da sanasyna ornyǵýy mańyzdy. Degenmen, jas urpaqtyń Abaıdy tolyq túsiný úshin qazaq tiliniń qoldanys aıasynyń keń bolýy shart. О́zderińizge málim, qazirgi ýaqytta memlekettik tildiń qoldanys aıasyn sıfrlyq keńistikte damytý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi janynan ýıkıpedııany qazaq tilindegi tanymdyq maqalalarmen toltyrý úderisin uıymdastyrý boıynsha «Úılestirý keńesi» quryldy. Mınıstrliktiń aqparatyna sáıkes byltyr Ýıkıpedııaǵa qazaq tilinde 3000-nan astam jańa maqala ornalastyrylǵan. Bul jumysqa elimizdiń birqatar joǵary oqý oryndary atsalysyp jatyr», dedi Ǵ.Mahan.
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Abzal Núkenov Abaıdyń jaýapkershilik, eńbek adamy týraly oı-tolǵamdary ádiletti Qazaqstan tujyrymdamasymen tolyq úndesetinin jetkizdi. Aıtýynsha, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde: «Abaı murasy – baǵasy ólsheýsiz rýhanı qazyna. Ony saqtaý men damytý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz», degen edi. Osy maqsatta Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyn Almaty qalasynda laıyqty deńgeıde atap ótý úshin ákimdik tarapynan fılosofııalyq-rýhanı, mádenı-aǵartýshylyq, tárbıe baǵyttaryn qamtyǵan keshendi jospar iske asyryldy. Túrli ǵylymı konferensııalar, forýmdar, semınarlar ótti.
Sharada Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, ǵalym Janǵara Dádebaev ınstıtýttyń atqarǵan jumys nátıjelerimen tanystyrdy.
Ǵylymı keńeste ýnıversıtette ázirlengen «Abaıtaný antologııasy» elektrondy zııatkerlik resýrstar bazasy, «Abaı ilimi» oqý páni, Abaıdyń kisilik kodeksi men Abaı taksonomııasy QazUÝ-dyń zııatkerlik menshigi retinde bekitildi. «Abaı ilimi» oqý páni ýnıversıtettiń joǵary bilim berý baǵdarlamalaryndaǵy jalpy bilim beretin pánder sıkly boıynsha tańdaý komponenti retinde qabyldandy. Sonymen qatar Abaıdyń kisilik kodeksi men Abaı ilimi Qazaqstannyń ishki saıasatynyń negizgi qaǵıdattary men qundylyqtaryn iske asyrýdyń ınnovasııalyq quraly retinde aıqyndalyp, olardy bilim berýdiń barlyq deńgeıinde, mádenı-aǵartýshylyq jáne qoǵamdyq keńistikterde keńinen paıdalaný jóninde ýákiletti memlekettik organdar men jergilikti atqarýshy bılikke usynystar joldandy.
ALMATY
