Rýhanııat • 23 Qyrkúıek, 2020
Muzart Muqaǵalıdan bozbala kezinde bata alǵan, muzbalaq shaǵynda «Bostandyq jyrynyń bozjorǵasy» atanǵan kórnekti aqyn, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Nesipbek Aıtulynyń shyǵarmashylyq asyl arqaýy ult rýhynyń bolmys-bitimimen qabat órilip, biregeı tutastyqqa ulasyp ketýi búginderi óleńdi kıe tutqan qara orman halyqtyń bólinbes yrysy syndy qasterli qubylysqa aınaldy. Ár óleńi ánge suranyp turǵan, tolǵaýlary jyraýlar sarynymen úndes, qara óleńniń órisin keńitip, tulpar qanat bitirgen, epıkalyq keń tynysty poemalary arqyly alash tarıhynyń alyp panoramasyn somdaǵan aqyn búginderi aldyńǵy býyn aǵalaryndaı ultynyń ar-namysy úshin ún qatatyn qaıratker qalamgerge aınaldy.
Rýhanııat • 17 Qyrkúıek, 2020
Este joq yqylym zamandardan, adam balasy qoǵam bop qalyptasa bastaǵannan beri abyzdar men paıǵambarlar, oıshyldar men patshalar máńgilik ómir men baqyttyń, izgilik pen qaıyrymdylyqtyń, qutty qonys pen óreli ólkeniń kiltin izdeı bastaǵan. Máńgilik ómir súrýge yntyq Gılgamesh (Bilge kisi), ajaldan qashqan Qorqyt, tirshilik sýyn tapqan Qyzyr, máńgi el muratyn usynǵan Tonykók, О́túkendi jer-jahannyń ortasy dep bilgen Bilge qaǵan, qaıyrymdy qoǵamdy ańsaǵan ál-Farabı, izgilik izdegen Júsip Balasaǵun, Jelmaıasymen Jeruıyqqa jetpek bolǵan Asan qaıǵy, ádiletti súıgen Abaı – kúmis qońyraýly kerýendeı ǵasyrlardy kókteı ótken halqymyzdyń asyl arman-ańsarynyń bir kórinisi ǵana. Jer ústindegi jumaqty izdep, oı azabyn arqalaǵan osy abyzdardyń qaıyrymdy qoǵam, baqytty el týraly tolǵamdarynyń bir túıini ádilet degen uǵymǵa kelip tireledi eken. Búgingi maqalamyzda sonyń bir parasyna toqtalmaqpyz.
Qoǵam • 24 Tamyz, 2020
Dańǵazanyń dúrmegi hám Abaı taǵylymy
Peıiliniń ishine dala túnep, kóńil kózisine kórkem nıetin toltyrǵan qońyr tóbel qazaqtyń qýanyshyn álemge jar salyp, jarııa etpese áste tynysh uıyqtaı almaıtyny nesi osy? Besik toı, shildehana, qursaq shashý, súndet toı, tilashar, qyz uzatý, úılený toıy, qudalyq kútý, mereıtoıdan bastap, túrli dúrmek jıyndarmen astasyp jatatyn dúr-dýmannyń estisi men eseri eki bólek. Astamshylyqqa at mingizip, alystaǵy aǵaıynyn áýreletip týǵan kúni men qyzmetke turǵan kúnin atap ótetin daraqylyqty halyqtyń qaı minezine jorımyz.
Tanym • 10 Tamyz, 2020
Abaı jáne Gaspyraly: jádıtshildik murasy
Saharada týyp, «soqtyqpaly, soqpaqsyz» jerde óskenimen sony súrleý salyp, sansyraǵan sanany silkindirip, qazaqtyń qadirlisine ǵana emes, adamzattyń ardaǵyna aınalǵan Abaıdyń murasy – kónermeıtin kómbe, óshpeıtin ónege, sarqylmaıtyn qazyna. Sondyqtan eskiniń sońy, jańanyń basy bolǵan Abaı qashanda Alashtyń aspanynda týǵan aıdaı jarqyrap turady. Arnaıy «Abaı kúnin» belgilep, uly danyshpannyń 175 jyldyǵyn búkil el bolyp atap ótip jatqanymyz sonyń aıǵaǵy.
Tanym • 30 Shilde, 2020
Oqshaýlaný kezinde biraz kitap aqtaryp, fılm qaraýǵa múmkindik aldyq. Sony paıdalanyp kórshi memlekette shyqqan «Altyn Orda» atty serıaldy muqııat kórip shyqtym. Munyń aldynda «Orda» degen fılmi úlken daý týǵyzǵandyqtan Ulyq Ulystyń 750 jyldyǵy qarsańynda shyqqan, bizdiń kóptegen qandastarymyz oınaǵan serıaldan sony jańalyq, bir jaqsylyq kútken edik, onymyz beker bolyp shyqty. Ásirese, Berke handy unamsyz keıipker retinde kórsetýi bizdi biraz oıǵa qaldyrdy, qolǵa qalam aldyrdy.
Rýhanııat • 26 Maýsym, 2020
Quranda Allanyń aıaty qalamǵa jáne onyń jazýyna sert berýmen bastalady. Túptep kelgende Qurannyń ózi – kálam, aıannyń ózi – baıan. Kálam – Allanyń sóz sıpatynyń sáýlesi. Jaratylystaǵy eń asyl qazyna aqyl desek, sóz – sol aqyldyń jańǵyryǵy.
Rýhanııat • 22 Maýsym, 2020
Adamzat aqyl-oı qazynasynyń injý-marjany bolyp sanalatyn túrki danalarynyń máńgilik muralary alys ǵasyrlar qoınaýynan jeli tartqan toǵanaqty kerýenniń qońyraý únin bizdiń zamanymyzǵa emis-emis jetkizýimen urpaq jadysyn oıatyp jańǵyrta túsetindeı. Tonykók, Iolyǵtegin jyraýdan keıin san ǵasyrdan soń qaısar rýhty jaýynger jurttyń joryq jyrlaryn sol zamandaǵy ozyq arab-parsy óleńiniń lırıkalyq ıirimimen jarystyryp, mazmun men túrin baıytyp, názik beder sińirip, túrkiniń jańa dáýirdegi klassıkalyq poezııasy etip jańasha jasaqtap, tarıhta buryn-sońdy bolmaǵan kórkemdik beleske shyǵarǵan daraboz aqyn – Álisher Naýaı.
Rýhanııat • 12 Maýsym, 2020
Búgin Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqtyń aldynda ant berip, Qazaqstan Prezıdenti qyzmetine resmı kiriskenine bir jyl toldy. Naýryz aıynda Prezıdenttik laýazymdy qabyldap alǵannan keıin alǵashqy suhbatyn el gazetine bergen Qasym-Jomart Kemeluly óziniń basty ustanymdary retinde sabaqtastyq, ádilettilik jáne damý ekenin aıtqan edi. Sondyqtan, synǵa toly bul bederli belesti biz «sabaqtastyq pen ádilettilik saltanat qurǵan damý jyly» boldy dep baǵalaı alamyz.
Rýhanııat • 03 Maýsym, 2020
Áziret Áliniń «Ǵylym bir núkte edi, nadandar ony kóp núktege aınaldyrdy» degen taǵylymdy támsili, súıekti sózi bar. Osy bir oqshaý oıdan taǵan tartsańyz, sana ishinde úlken dúmpý paıda bolatyndaı. Núkte – adamzat móri, bolat qorǵasyndaı aýyr, qaqqan shegedeı myqty. Qalamdy aq paraqqa qoısańyz, aldymen núkte paıda bolady. Adamnyń ǵumyry sekildi sóılem núktemen bastalyp, núktemen támamdalady. Lep belgisindeı symbatty bolmasa da, suraý belgisindeı ádemi órnektelmese de, nyǵyz núkte – aıaqtalǵan tııanaqty oıdyń jemisi. Bir tarmaqqa shalqar oıdy kógendep qoıady. Tujyrym týdyrady, aqıqatty áıgileıdi.
Qoǵam • 31 Mamyr, 2020
Zulmat, zulymdyq – «qara túnek» degen maǵyna beredi. Sańylaýsyz, sáýlesiz, soqyr qarańǵylyq. Kúshteý, qınaý, qyryp-joıý, zorlyq-zombylyq jasaý, adam óltirý degen maǵynasy da bar. Aıdyń nury, juldyzdyń jaryǵy túspeıtin túpsiz qarańǵylyqta japanda jalǵyz qalǵan adamnyń boıyn qorqynysh bıleıtini sııaqty, zulymdyq ta eldiń boıyna úreı bolyp enedi, sóıtip súıekke sińedi. Zulymdyq – qoldan jasalady, zulmatty uıymdastyrǵan zalym bolady, al zobalańǵa ushyraǵan jurt «mazlum» atalady. Bul oraıda «mazlum» – qazaq halqy, al «zalymnyń» Stalın ekeni belgili.
