Darhan QYDYRÁLI«Egemen Qazaqstan»
89 materıal tabyldy

Rýhanııat • 08 Sáýir, 2021

Jaýhar jyrdyń tájin kıgen Nızamı

Qap taýynyń qaz moınyna aqsha bulttardy shálideı orap, jasyl púlish ormandy arqasyna jamylyp, dúrııa etegin aryndy asaý ózenine malǵan kerbez de qaısar kelbeti týraly ańyz-ápsana, ǵajaıyp hıkaıalar qazaq arasynda ejelden jyr bolyp aıtylyp, syr bolyp saqtalyp, kerýen-kerýen jyldardyń kóshimen kókeıge sińisti bolǵan.

Rýhanııat • 19 Naýryz, 2021

Uly is pen ulys

Jyl saıyn osy kúni táýelsiz elimizdiń taǵdyrsheshti qadamy jasalǵan tarıhı sát kóńil tórine qaıta qonaqtaıdy. Budan dál eki jyl buryn, 2019 jyldyń 19 naýryzy Ulystyń qarsańyndaǵy uly is retinde el tarıhyna aıtýly datalardyń biri bolyp endi. 

Oqıǵa • 01 Aqpan, 2021

Ordaly otyz myń

Bıyl san ǵasyr saryla kútken táýelsizdik tańynyń raýandaǵanyna – 30 jyl. Memleketimiz uly murat jolynda úshinshi onjyldyqqa qadam basyp, rýhty tasytar ómirsheń órkenıetke uly betburys jasady. Talaıy tarıhtyń betinde bederlengen qasiretti de qasterli oqıǵalar, násili asyl eldiń azap pen arpalysqa toly kezeńi, jetistigi men jeńisi bári – el jadynda. Al sol jolda Alash arystarynyń qoltańbasy qalyp, san qaıratker-qalamgerlerdi túletken, eldiń muńy men tarıhı jetistikterine kýáger bolǵan el gazeti «Egemenniń» ǵasyrlyq úni asqaq. Mańdaıyn kún súıgen memleketimiz orda buzar otyz jasqa tolǵanda qaranar halyqpen qatar jasaǵan ata basylym otyz myńynshy nómirin shyǵaryp otyr.

Rýhanııat • 18 Qańtar, 2021

Uly sarynnyń sarqyty – Jambyl jyraý

Este joq erte zamannan jalǵasqan jyraýlyq saryndy saqtap, halyq jyrynyń týyn jelbiretken, jurtynyń basyna túnek ornaǵan talmaý shaqta tarpań minez tanytyp, ezilgen eldiń eńsesin altyn dombyrasymen asqaqtatqan, sóıtip asyl amanatty urpaqqa ulastyrǵan Jambyl aqynnyń murasy men shyǵarmashylyq bolmysy – túgel túrki álemine óshpes ónege, taǵzym eter taǵylym.

Rýhanııat • 07 Qańtar, 2021

Mustafa Shoqaı jáne «Iаsh Túrkistan»

Búgin bar ǵumyryn Túrkistannyń táýelsizdigi men tutastyǵyna arnaǵan Mustafa Shoqaıdyń týǵan kúni. Eskishe 1890 jyldyń 25 jeltoqsanynda, jańa kúntizbe boıynsha 1891 jyldyń 7 qańtarynda dúnıege kelgen Alash ardaqtysynyń 130 jyldyǵyna oraı tómendegi maqalany usynyp otyrmyz.

Elbasy • 30 Qarasha, 2020

Túgel túrkiniń tuǵyrly tulǵasy

Alyp báıterekteı tereń tamyry qurlyqtarǵa jaıylǵan túrki álemin ǵasyrlar toǵysynda túrlendirip túletken, osylaısha baýyrlastyqqa jańasha baı mazmun bergen, túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory, Elbasy Nursultan Nazarbaev ekeni jalpaq jahanǵa belgili.

Rýhanııat • 02 Qarasha, 2020

Shaıbanı han jáne «Mehman nama-ı Býhara»

«Biraz sóz qazaqtyń túbi qaıdan shyqqany týraly» atty eńbeginde uly Abaı: «Bular Shaǵataı násiline qarap júrgende, Joshy násili ózbek halqyn bılep júrgen eken. Sol Joshynyń Sıban ıakı Shıban degen balasynyń tuqymynan bir belgili Shaıbaq degen han shyǵyp, Ámir Temir tuqymynan Hırat, Buhar, Samarqan shaharlaryn tartyp alyp júrgende... bizdiń qazaq biz áýelden ózbek jurtymen atalas edik jáne de Shyńǵys han tiri kúninde bizdi Joshyǵa tapsyryp edi, «sart – sadaǵam, ózbek – óz aǵam» dep, Shaıbaqqa qarap ketipti», dep jazǵany belgili. Munda danyshpannyń Shaıbaq han dep otyrǵany Shaıbanı han.

Rýhanııat • 19 Qazan, 2020

Aq besikte terbetken

Dalanyń jupary sińgen aqjaýlyǵynda aq bas shyńdy Alataýdyń asqaqtyǵy bar. Zerli alqa taǵynǵan, shymqaı kók jibek jamylǵan, dúrııa kóılek kıingen meıirimniń eń uly mekeni. Jalǵannyń jaryq sáýlesi jaýqazyndaı janyna úıir, jaılaýy jasyl jelekti jomart júrek ıesi. Aıtyńyzshy, bul dúnıede omyraýyna kóktemniń gúl destesin oranǵan anadan artyq jan bar ma?!

Rýhanııat • 14 Qazan, 2020

Kindigimdi kesken jurt

Qarlyǵash qadamymdy basqanda da, top-top balamen túz tozańyn tóbege kóterip, asyr salǵanda da, qııa ketip qıyr shette júrgende de júrekke uly esimdeı uıalap, kóńilden bir ýaqyt ketken emes. Qýanyshty súıinshilep, shattyqty eselep jetkizetin, ańqa bir keýip alaburtqan shaqta shóldi basatyn sýsar meken. Kepıetin kókiregime quıyp, kesirden saqtaǵan, keń álemge jol ashyp, danalyqqa baptaǵan kindigimdi kesken jurt. Bul – babamnyń ıisi sińgen topyraq, kindik qanym tamǵan jer.

Tanym • 06 Qazan, 2020

Orynbor hám Alash taǵylymy

Búgin qazaq memlekettigi tarıhyndaǵy eleýli kúnniń biri. Budan týra júz jyl buryn, dálirek aıtqanda 1920 jyly 6 qa­zan­da Orynborda QAKSR Keńesteri­niń quryl­taıy ótip, alǵashqy Konstıtý­sııa­lyq qu­jat qabyldanyp, keńestik qazaq respýb­lıkasy quryldy. Osy tarıhı sátten 1925 jylǵa deıin Orynbor qalasy Alashtyń astanasy bolyp turdy.