Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3871 materıal tabyldy

Álem • 24 Qańtar, 2025

Taıgany jaılaǵan dýha qaýymy

Mońǵolııanyń taýly tabıǵaty men jergilikti halqynyń tarıhyna qyzyǵýshylyq tanytsańyz, áleýmettik jelide únemi aldy­­ńyzdan shyǵatyn erekshe bir halyq bar. Olar – Taıgada tir­­­shilik etetin túrkitektes dýha jurty. «Dýha» sózi «týhamen» qatar tarıhta «týga», «týva», «tyva», «tofa», «týba» dep te kezdesedi. Sondyqtan olardy «mońǵol tyvalary» nemese «týba­­lary» dep te ataıdy. Al mońǵoldar dýhalarǵa «saatan­dar» degen at bergen. Mońǵol ǵalymdarynyń eńbekterinde «saa­tan» sózi­niń maǵynasy «aq zatqa ıe bolý», ıaǵnı «aq buǵy baǵý­shylar» degenge saıady.

Basylym • 24 Qańtar, 2025

Sádýaqas Ǵylmanı jáne Dala ǵulamalary

Dál osyndaı ataýmen («Saduaqas Ghilmani and the Great Steppe Scholars») ǵylymı jınaq ótken jyldyń sońynda Túrkııanyń Ystanbul qalasynda jaryq kórdi. Shyǵarýshy uıym – IRCICA, OIC (Islam yntymaqtastyǵy uıymy janyndaǵy Tarıh, mádenıet jáne ónerdi zertteý ortalyǵy). Osy eńbektiń daıarlanýyn, shyǵýyn úılestirgen ǵalym – tarıh ǵylymdarynyń doktory, atalǵan ortalyq pen Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń jetekshi professory, tanymal dintanýshy Áshirbek Mýmınov.

Olımpıada • 23 Qańtar, 2025

Qorjynǵa 117 medal tústi

Astanada matematıka, fızıka jáne ınformatıka boıynsha 21-halyqaralyq O.Jáýtikov olımpıadasy ótti. Oǵan álemniń 15 elinen 700-ge jýyq oqýshy men 150 tálimger qatysty. Mazmundy is-sharany Oqý-aǵartý mınıstrligi,«Respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebi» KeAQ jáne «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy uıymdastyrdy.

Tulǵa • 23 Qańtar, 2025

Ǵıbratty ǵumyr

Ata-babadan mıras bolyp kele jatqan ulttyq qundylyqtardy saqtaý, ony jańa dáýir talabyna saı jańǵyrtý, ásirese memlekettik mártebege ıe bolǵan ana tilimizdiń qoldanys aıasyn keńeıte túsý sııaqty ótkir máseleler qazirgi qo­ǵamymyzdyń zııaly qaýymyn tolǵandyrady. Sondaı abzal azamattardyń biri – saıası ǵylymdar doktory, Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetiniń professory, Mustafa Shoqaı ǵylymı ortalyǵynyń ǵylymı jetekshisi Ábdijálel Qoshqaruly Bákir.

Rýhanııat • 23 Qańtar, 2025

Zamannyń sózin sóılesek...

Pýblısıstıka ma, álde... Negizi, «folklor buryn týǵan ba, álde aqparat arqyly qoǵamdyq sanaǵa qozǵaý salý óneri alǵash paıda bolǵan ba?» degen suraq tóńireginde oılanǵan artyq emes. Folklor áý basta aýyzsha týyp, aýyzsha tarap, sana men sezim súzgisinen ótedi. Ýaqyt jańǵyrsa da, halyq ómirimen tyǵyz baılanysta ómir súre beretinin folklorıst ǵalymdar anyqtaǵan. Sony­men qatar buqaralyq aqparat qu­ral­­darynda jarııalanǵan aqparattar da alýan pishinde, túrli janrda usynylyp, áleýmet sanasyna qozǵaý salady.

Basylym • 23 Qańtar, 2025

Detektıv janryndaǵy jınaq

Jaqynda Astana qalasyndaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada elimizde eń alǵash qurylǵan arnaıy jasaq bólimderiniń negizin qalaýshy jáne alǵashqy komandıri, IIM-niń eńbek sińirgen qyzmetkeri, qurmetti ardageri, qoıan-qoltyq urystan álem chempıony Dáýlet Temirhanovtyń uzaq jylǵy eńbek jolyn baıandaıtyn, úsh bólimnen turatyn «Búgilmes bolat, synbas semser» jáne orys tilindegi «Nesbıgamaıa stal, nerýchımyı mech» atty ǵumyrbaıandyq qos kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Tanym • 23 Qańtar, 2025

Ǵalam ǵajaptary: Kitaphanalar eli

Italııanyń ońtústiginde orna­lasqan Kastelmessano atty kish­ken­taı ǵana erekshe aýyl bar. Bul jer «Kitap­hanalar eli» dep atalady, óıtkeni ár úıdiń qabyrǵasy kitap sórelerimen bezendirilgen.

Úkimet • 22 Qańtar, 2025

Shekaralyq nysandar qurylysynyń máseleleri talqylandy

Senattyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetinde shekaralyq zastavalardy salý jáne jańǵyrtý máselelerine arnalǵan otyrys ótti. Is-sharaǵa múddeli taraptar, memlekettik organdar, quqyq qorǵaý jáne qarjy qurylymdarynyń ókilderi qatysty.

Rýhanııat • 22 Qańtar, 2025

О́nerli áýlettiń ónegesi

Túrkistan oblysy Tólebı aýdanyna qarasty Qasqasý aýylynyń tabıǵatyn tilmen aıtyp jetkizý múmkin emes. Kózben kórip, jan-júrekpen sezý qajet. Osy bir alaqandaı aýylda 37 sýretshi týyp-ósipti. Sonyń 17-si KSRO Sýretshiler odaǵynyń múshesi bolǵan eken. Bul aýylda kindik qany tamǵan aqyn-jazýshylar men ánshi-kúıshilerdi hám ǵalymdar men óner qaı­ratkerlerin aıtyp otyrǵanymyz joq. Joǵaryda aıt­qanymyzdyń ózi – týǵan jerdiń qasıeti týraly sózimizdiń aıǵaǵy.

Ustaz • 21 Qańtar, 2025

Muǵalim mereıi

Til – halyqtyń asyl qazynasy. Bir jaǵynan, ony adamdardy bir-birimen jaqyndastyratyn baılanys quraly, dostyq dánekeri dep aıtamyz.

Iаndeks.Metrıka