Ádebıet • 28 Qarasha, 2021
Qys kúnderi jaýǵan qalyń qardy kórsem, aqyn Ulyqbek Esdáýletovtiń «Qara pımasy» esime túsedi, jaı túspeıdi, kúlli oqıǵasymen kóz aldyma kelip tizile qalady. Anadaıda «Pımamdy meniń qaıtar» dep jylap turǵan qara bala elesteıdi. Múmkin, bul ómirsheń shyǵarmanyń máńgilik qýaty shyǵar?! Men osy «Qara pıma» termesin alǵash ret tyńdaǵanda, appaq kúrtik qarda etpettep jylap jatqan balany jalǵyzdyq dep paıymdadym. Árıne, sol da. Anasy qaıtys boldy, ákesi teris aınaldy, janyna jylý beretin qara pımasy araqqa satyldy, endi ol jalǵyzdyq emeı nemene?
Ádebıet • 25 Qarasha, 2021
Ulttyq ádebıettiń damýyna eń aldymen tól shyǵarmalar, sosyn sapaly aýdarma týyndylar kómektesetini shyndyq. Álemdegi oqyrmany kóp úlken ádebıetterdiń kóbi osy úrdisti basynan ótkizdi. Álem ádebıetiniń bir butaǵy bolǵan qazaq ádebıetiniń de damýy men deńgeıi týraly aıtýdan jalyqpaımyz. О́ıtkeni ádebıet – tarıhtyń, ómirdiń aınasy. Sol aınadan rýhanııatymyzdyń kelbetin kóre alamyz. Búgingi sózimizde biz kórkem aýdarmanyń jaı-kúıi týraly oı ortaqtastyrmaqpyz. Búgingi dóńgelek ústelge aqyn, aýdarmashy Júkel Hamaı, kóptegen qazaq shyǵarmasyn túrik tiline aýdarǵan tárjiman Ashýr О́zdemir, aýdarmashy Kenjebaı Ahmetov, parsy tilinen túpnusqadan aýdaryp júrgen Aınash Qasym jáne Abylaı Maýdanov qatysty.
Ádebıet • 17 Qarasha, 2021
«Baqbaq». Kavabatanyń sońǵy demi
1972 jyly sáýir aıynyń jeksenbi kúni tústen keıin japonnyń ádebıet atalymy boıynsha tuńǵysh Nobel laýreaty Iаsýnarı Kavabata jalǵa alǵan kópqabatty úıde ózine qol jumsady. Bul berisi Japonııa ádebıeti, árisi álem ádebıeti úshin aýyr tragedııa edi. Qaıǵyly oqıǵadan soń birneshe saǵattan keıin esikten gazdyń ıisin sezgen qyzmetshi áıel polısııaǵa habar beredi. Áp-sáttegi aýyr qaza japondyq ádebı ortany ǵana emes, sonymen birge búkil dúnıeni dúrliktirdi.
Ádebıet • 12 Qarasha, 2021
О́leńniń aspany – máńgilik aspan. Bul sózdi kesip aıtýymyzǵa ólmes jyrlar jazǵan aqyndardyń óleńderi sebepker boldy. Ádebıet aıdyny sóz ben oıdyń, tereń fılosofııanyń, tuńǵıyq syrdyń mekeni. О́leń ǵumyrly bolmasa, uly Shekspırdiń, Baıronnyń, Geteniń jyrlaryn ǵasyrlar úzigi bizge jetkizbes te edi. Demek, oıdyń elshisi bolǵan óleńniń júgi árqashan aýyr hám salmaqty bolǵany.
Rýhanııat • 11 Qarasha, 2021
Tarıhı qısynsyz shyndyq ta bolmaıdy
О́mirdiń ózin, qoǵamdaǵy bolyp jatqan qubylystardy aq qaǵaz betinde sóıletip, oqyrmanǵa oı aıtatyn jazýshylar qaýymy ult rýhanııaty úshin altyn kópir rólin atqaryp keledi. Olardyń ár shyǵarmasy ómirdiń jolyn, keshegisi men búginin sıpattap bere alady. Jaqynda ǵana «Bopaı hanym» atty tarıhı romany jaryq kórgen jazýshy Mádı AIYMBETOV bizge bergen suhbatynda ádebıet týraly kózqarasyn, shyǵarmalaryndaǵy keıipkerler obrazyn keńinen sóz etti.
Abaı • 10 Qarasha, 2021
Abaıdan Aqqozyǵa deıin 192 keıipkeri bar «Abaı joly» epopeıasyn zańǵar jazýshymyz Muhtar Omarhanuly jıyrma jyl boıy jazyp, oqyrmanǵa usynǵanyn jaqsy bilemiz. Kelesi jyly osy eńbektiń jaryqqa shyqqanyna 80 jyl tolady. Bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyt tek qazaq rýhanııatynyń aspanynda ǵana emes, ózge elderdiń rýhanı kókjıeginde ómir súrgen roman máńgilik oqylýǵa tıis shyǵarma ekeni daýsyz.
О́ner • 08 Qarasha, 2021
Bob Dılan Nobel syılyǵyn alǵanda jurttyń kóbi ony laıyqsyz dep sanady. Nege? Mundaı alypqashpa sózdi onyń shyǵarmashylyǵynan beıhabar adamdar aıtty dep esepter edik. 500-ge jýyq án jazyp, 3000 ret konsert bergen talant ıesi tegin adam bolmasa kerek.
Ádebıet • 08 Qarasha, 2021
Keshegi Keńes Odaǵy kelmeske ketken soń, jurttyń kóbi Jazýshylar odaǵynyń ádebıetke esh keregi joq uıym degen sııaqty sózder aıtyp júrdi. Odaq quramynan shyqqan ózge elderde tarap ketken bul uıymdy bizdiń el óz qalpynda saqtap qaldy. Sol durys sheshimniń nátıjesi búginde kóptegen iri ádebı jumystarǵa, is-sharalarǵa, ózge eldermen bolǵan ádebı barys-kelisterge sebepshi boldy. Egemen elimizdiń damýymen birge ár sala órkendep, damı tústi. Sonyń ishinde rýhanı qundylyq sanalatyn ádebıettiń de otyz jylda jetken bıigi, baǵyndyrǵan belesi az emes.
Ádebıet • 03 Qarasha, 2021
Qazaqy minez, «Bas» jáne Rahymjan Otarbaev
HIH ǵasyr kúlli adamzat tarıhy úshin de, bizdiń qart tarıh úshin de kúrdeli hám aýyr kezeń boldy. Ulty úshin týyp, janyn bergen tulǵalardyń kóbi osy dáýirde ómir súrdi, artyna mura qaldyrdy. Bul, ásirese, bizdiń tarıhymyz ben ádebıetimiz úshin mańyzy joǵary ýaqyt edi. Ulttyq ádebıettiń bastaýy da osy tusqa týra keldi. Nebir uly týyndylar dala tósinde, oı qaǵazyna, kóńil shúńetine jazyldy, sosyn bizge jetti. Sanǵasyrlyq salmaqty sózderdiń qudireti ýaqyt ótken saıyn qunyn arttyra túspese, kemigen joq.
Ádebıet • 01 Qarasha, 2021
Nobel syılyǵy Alashqa qashan buıyrady?
Ár jyly Nobel syılyǵy beriler sát taıaǵan saıyn «Qazaq jazýshysy qashan Nobel syılyǵyn alady?» degen uly saýal kókiregimizdi tyrnaıdy. Sosyn, amalsyz keler kúnderden úmit kútemiz. Nobel syılyǵy qazirgi ádebıettiń ólshemi bola almaıdy dep muryn shúıirýge taǵy bolmaıdy. Mysaly, japon ádebıetin jarty álemge tanytqan osy Nobel syılyǵy edi.
