Dúısenáli ÁLIMAQYN
Dúısenáli ÁLIMAQYN«Egemen Qazaqstan»
378 materıal tabyldy

Qoǵam • 01 Sáýir, 2022

Kitaphanany jazalaý

Qalalardaǵy álde bir ta­nystyń, kóńili jaqyn aǵanyń nemese málim shen­diniń úıine bara qalsańyz, múmkin onyń úıiniń tóri­nen, jeke kabınetinen lyq­syǵan kitap toly sóreni baıqaısyz. Eger ol kitap oqıtyn nemese soǵan beıimi bar bireý bolsa. Oqý men oqymaý týraly qarama-qaı­shylyq mine osy aradan bastalady.

Ádebıet • 31 Naýryz, 2022

Mo Iаnnyń bes asýy

Shyny kerek, qazaq oqyrmandary qytaı jazýshysy Mo Iаndy kóp bile bermeıdi. Biraq onyń esimi Eýropa men Batysqa jaqsy tanys. Ádebıetke on bir roman, alty áńgimeler jınaǵyn bergen ol – qazirgi qytaı ádebıeti men álem ádebıetinde esimi jıi atalatyn jazýshylardyń biri. Ataǵyn shyǵarýǵa qulyqsyzdyq tanytyp, ún-túnsiz eńbektengen osy bir qalam ıesiniń atyn Nobel syılyǵy bir kúnde ǵana kúlli álemge tanymal etti. 2012 jyly oǵan Nobel akademııasy shyǵarmashylyǵynda realızm men halyq ertegilerin, tarıhty jáne qazirgi zamandy tyǵyz baılanystyra alǵany úshin atalǵan alpaýyt syılyqty ustatty. Batys oqyrmany ony sonaý 1987-jyldardan bastap «Qyzyl Gaýlııań» atty romany arqyly jaqsy biletin.

Ádebıet • 29 Naýryz, 2022

Jazýshynyń jazý ústeli

Jýyqta Semeıdegi Abaı mýzeıine barǵanymda, ol jerden hakimniń jazý ústelin kórdim, keshegi kúnniń kózindeı bolǵan qońyr ústel «bárin men bilemin» degendeı kózge ottaı basylady. Kórgen adamnyń oıyna oı qosyp, ótken dáýirge jeteleıdi. Klassık jazýshymyz Ǵabıt Músirepovtiń «soqyr kóretindeı, sańyraý estıtindeı etip jaz» degen sózi osyndaıda eske oralady. Shyǵarmashyl adamdar úshin qaǵaz ben qalam qandaı qajetti bolsa, jazý ústeli de sondaı kerekti.

Suhbat • 28 Naýryz, 2022

Nurıla О́ztúrik: Mustafany máńgi saǵynamyn

Qazaq óneriniń kókjıeginen jaryq juldyzdaı aǵyp túsken Mustafa О́ztúriktiń esimi bul kúnderi elge tanymal. Sporttaǵy ol salǵan jol ózindik daralyǵymen jalǵasyn taýyp keledi. О́ztúriktiń jary Nurıla qazir Germanııada turady. Sáti túsip sol kisimen suhbattasqan edik.

Tarıh • 20 Naýryz, 2022

Mao Szedýnǵa qobyz syılaǵan qazaq

Eline eńbek etip, úles qosýdy oılaǵan ár tulǵa ózinshe bir álem jasap, artyna mura qaldyrady. Qamar Qasymov pen qazaqtyń qara dombyrasy egiz uǵym retinde aıtylady. Buǵan sebep onyń óz qolymen dombyra jasap, onyń qaıta jańǵyrýyna, uly tulǵaly mádenıet qaıratkerleriniń ol jasaǵan dombyramen el aldynda asqaqtata án salyp, óner kókjıegin keńeıtýge úles qosýy. Qamar Qasymovtyń aty atalsa, ol jasaǵan dombyralar týraly jıi aıtylady. Aıtatyn da jóni bar, onyń qolynan shyqqan dombyralar ıesin taýyp, qazaq mádenıetiniń damýyna septigin tıgizgeni shyndyq.

Ádebıet • 15 Naýryz, 2022

Jastyq shaqta oqıtyn tórt kitap

Qazir oqıtyn kitaptardyń sany alýan. Onyń baıybyna baryp, ne beretinin ańdap baryp oqymasań, ýaqytyń zaıa ketýi de múmkin. Sondyqtan osy qateliktiń bolmaýy úshin jyl saıyn álemdik ádebı basylymdar oqyrmandarǵa jaqsy kitaptardy saralap, onyń arqaýy týraly, paıdasy jóninde sóz qozǵap otyrady. Sol tizimnen túspeı, udaıy oqyrmandarǵa, ásirese jastyq shaqtaǵy oqyrmandarǵa usynylǵan álem ádebıetiniń myna tórt shyǵarmasyn oqyp kórelik.

Rýhanııat • 14 Naýryz, 2022

Jylqyny qorǵaý

Salt-dástúrdiń qaımaǵy buzyl­maǵan qazaqy aýyldarda bizge, qala berdi bizdiń ultqa qatysty ne bir áńgimeler bar. Ony qazirgi qala jaǵalaǵan urpaqqa aıtsań, ańyz nemese ótirik retinde qa­byl­daýy múmkin. Bizdiń aýylda Shoıban degen kisi boldy. Jaryqtyq, jylqy dese ishken asyn jerge qoıatyn. Ár dáýletti áýlettiń esiginde júrip, malyn baǵyp, otynyn jaryp kúneltetin Shoıban úshin oǵan miniske bir jaqsy at berseń jetkilikti. Tipti ol jylqysy azdaý baıdyń malyn baqpaımyn dep «álek» salatyn da bolǵan. Aýyl bolǵasyn, toı-tókini, ólim-jitimi bolady, sonda Shoıban mamaǵashtarda qaz-qatar baılanyp turǵan attardyń qasyna baryp, kádimgi Kúreńbaı synshy sııaqty ár atty ózinshe synaıdy, keıde olarǵa «mynaý naǵyz jel taban eken», «áı, mynaý qoıdyń aty», «bul janýar babyn tappaı qor bolyp júr» dep «áttegen-aılaryn» aıtyp, kóńi­lin qulazytatyn. Ol úshin jylqyny kórý – baqytty ómirdi kórý sııaqty seziletin.

Rýhanııat • 10 Naýryz, 2022

Júsipbek Aımaýytov jáne «Dámeli»

Fransýz ádebıeti, onyń ishinde prozasy úshin Mopassan qandaı qadirli bolsa, bizdiń prozamyz úshin Júsipbek Aımaýytov sondaı qymbatty. «Alash» partııasy arqyly el isine aralasa júrip, shyǵarmashylyǵyn da úlken beles­ke kótergen jazýshynyń artyna qaldyrǵan eńbekteri týraly kóp jazyldy, zertteldi. Biz biletin jazýshy, dramatýrg, pedagog Aımaýytulynyń taǵy bir qyry aýdarmashylyǵy edi. 

Rýhanııat • 07 Naýryz, 2022

Baıdyń qyzy

Álqıssa, sizderge bir baıdyń qyzy týraly aıtsam deımin. Ol bula óske­nimen, jasynan ónerge, ǵylymǵa ańsary aýǵan, ońy men solyn erte tanyǵan, tipti qarshadaıynan Eýropa mádenıetimen sýsyndaǵan, eseıe kele týǵan eliniń ónerine erekshe úles qosqan qarlyǵashtardyń biri boldy.

Ádebıet • 01 Naýryz, 2022

Soldat aqyndar

Álem ádebıetinde de, bizdiń ádebıette de jahandyq eki úlken soǵys týraly jazylǵan shyǵarmalar az emes. Kúlli álem oqyrmany tushynyp oqyp júrgen kórkem shyǵarmanyń kóbi osy úlken soǵystardy arqaý etti.

Iаndeks.Metrıka