О́ner • 19 Maýsym, 2022
Margaret Kınniń «Úlken kózderi»
Siz rııasyz oıdyń, tózimniń týyndylaryna kózińizdi almaı bir mınýt qarasańyz, demalasyz, sosyn, uzaq qııaldarǵa shomasyz. Adamzat qoǵamy bastan keshken, tarıh tolqyny bizge jetkizgen ártúrli oqıǵa, uly jetistik, kún sáýlesi, túnniń túsi bári-bári kóz aldyńyzǵa elesteıdi. «Eger shyndyq bireý bolǵanda, men bir taqyryp tóńireginde júzdegen sýret sala almas edim» degen Pıkassonyń sózi bul saf ónerdiń qudiretin aıtyp tur.
Ádebıet • 15 Maýsym, 2022
Shyǵarma jazýdyń kópirtip kóp jazý emes ekenin dáleldep ketken talanttar qanshama?! Olar dúnıeniń jumbaq syrlaryn, aıtar sózin, tushymdy oılaryn, jeke kózqarastaryn tek jalǵyz romanǵa syıǵyzypty. Sózdiń sıqyry da, qadiri men qasıeti de sol «jalǵyzdyqta» salmaq basyp tur. Sebebi olar «sózdi de sezim syndy únemdemese, taýsylyp qalatynyn» (Shyńǵys Aıtmatov) erte bilgen de shyǵar. Múmkin olar ózderi bastan keshken jalǵyzdyqqa máńgilik eskertkish qoıýdy oılady ma eken? Sonymen biz búgin tek jalǵyz roman jazyp, esimderi ádebıet tarıhynda altyn árippen jazylǵan qalamgerler týraly oı bólisemiz.
Qazaqstan • 14 Maýsym, 2022
Qazaqtyń dalasy qandaı keń bolsa, oǵan qyzmet etken eńbekshil ul-qyz da sonshalyqty kóp. Qazaqtyń qoǵamyn, mádenıeti men rýhanııatyn «tiriltsek» dep ter tókken tulǵalardyń eńbekteri ótken kúnniń tarıhy bolyp bizge jetti. Biz búgin Moldan Álderbaev týraly sóz qozǵaımyz. Onyń ómiri men atqarǵan qyzmetteri týraly naqty derekter Almaty qalasynyń Memlekettik arhıvinde saqtalyp tur. Qorǵa túsken tulǵalardyń ómir joly erteńgi urpaq úshin ultymyz tarıhynyń mańyzdy bóligi bolmaq.
Ádebıet • 12 Maýsym, 2022
Ádebıet salasynyń eń úlken syılyǵyn alǵan sátte olar ne oılady deısiz? Biri, jaýapkershiligim aýyrlady, burynǵy jazǵandarymnan da bıik týyndylar jazýym kerek dep oılaǵan shyǵar, al endi biri eńbegim, aq qaǵaz ben qara sııaǵa tókken terim baǵalandy degendi aýjal etýi ábden múmkin. Rýhanı emniń dárisin «jasaǵan» qalam ıeleri árıne ártúrli oılaıdy, ártúrli jazady. Tipti olardyń ómirge, dúnıege, ónerge degen kózqarastary da ár alýan. Jyl saıyn Nobel ádebıet syılyǵynyń ıegeri jarııalana salysymen endi bul qandaı taqyrypta nobeldik dáris oqyr eken degen qyzyǵýshylyq týyndaıtyn. Búgin biz alpaýyt syılyqtyń ıegerleriniń Nobel minberinde oqyǵan dáristerine kóz júgirtip kórelik.
Tarıh • 08 Maýsym, 2022
Búgingi sóz alǵashqy qazaq dárigerleriniń biri Almaty qalalyq № 5 emhananyń negizin qalaýshy jáne onyń tuńǵysh bas dárigeri Asylbek Jumanuly Seıitov haqynda bolmaq. Ol tusta halqymyzdyń ul-qyzdarynyń kóbi dárigerlik salaǵa kóp jýyqtaı qoımaǵan shaq edi. Eliniń dárigerlik salasyna kóp úles qosqan Juman Seıitov otbasyndaǵy úshinshi perzent.
Tanym • 06 Maýsym, 2022
Skaıler «Túrkistandy» nege jazdy?
О́zimiz ǵana emes, kúlli jurt Uly dala ataǵan bizdiń topyraqqa kimderdiń tabany tımedi deısiz?! Saıahattap, san túrli kitap jazǵan saıahatshy da, elinen bosyp, baspana suraǵan ǵarip te bizdiń elimizge kelip, dámin tatyp, sýyn ishken. Jasyl jaılaýy, janat ólkesi, móldir bulaǵy, bolashaǵynan úmitti halqy bar Uly dalanyń tósindegi ǵajaıyptar ár elden kelgen jıhangerlerdiń kóńilinen shyǵyp, kókeıine meıirim uıalatqany shyndyq. Bir aıyby – bári de bizdi «Qyrǵyzdar» (Kyrgyz) dep tarıhı derekterge, jolsapar estelikterine óshpesteı etip jazyp tastapty. Biraq bárin de ýaqyt kórsetti, keshegi Uly dalany meken etken erkin de bostan halyqtyń «qyrǵyzdar» emes, «qazaqtar» ekenin búginde álem ǵalymdary, zııalylary moıyndady. Saıasattyń salqyny tıgen jalǵyz sóz búkil bir ulttyń atyn, tarıhy men taǵdyryn, sanasy men saltyn tek ýaqytsha ǵana ózgertipti, buǵan da shúkir. Sonymen bizdiń dalamyzǵa kelip, bárin kórip, tom-tom kitap jazyp, artyna máńgilik mura qaldyrǵan saıahatshynyń biri – amerıkalyq jazýshy, tarıhshy, dıplomat Iýdjın Skaıler edi.
Referendým • 05 Maýsym, 2022
Daýys berýge jastar kóp kelip jatyr
Jalpy halyqtyq referendýmǵa daýys berýge kelgen el azamattary az emes, dep jazady Egemen.kz.
Referendým • 05 Maýsym, 2022
Áz áje daýys berý ýchaskesinde bata berdi
80 jastaǵy Ragına Qaztaeva esimdi áje Nur-Sultan qalasy Máńgilik el 28/1 mekenjaıyndaǵy daýys berý ýchaskesine kelip, óz tańdaýyn jasaǵan soń bata berdi, dep jazady Egemen.kz.
Referendým • 05 Maýsym, 2022
Jańa Qazaqstandy kórgimiz keledi - oqytýshy
Nur-Sultan qalasy Máńgilik el 28/1 mekenjaıyna ornalasqan 342 daýys berý ýchaskesine tirkelgender sany - 1955 adam, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ádebıet • 02 Maýsym, 2022
Biz alǵashqy qazaq romandarynyń biri dep atap júrgen Spandııar Kóbeevtiń «Qalyń maly» jazylǵanyna bir ǵasyrdan astam ýaqyt ótse de, áli de oqylyp keledi. Bundaǵy másele onyń kótergen taqyryby men shyndyǵynda.
