Qazaq beıneleý óneriniń damýyna úles qosqan sýretshiniń biri – Ábýbákir Ysmaıylov. Onyń qylqalamy kóbinese qazaq epostaryndaǵy batyrlardyń beınesin salýdy ózine mindet etti. Buǵan onyń Kenesary han, Qambar, Qobylandy batyrlardy salýy dálel. Osy ult batyrlary onyń óner qorjynyn toltyryp qana qoımaı, jas urpaqqa tulǵalardy tanytýda erekshe ról oınady. Qazir bárimiz ár basylymnan kórip júrgen Kenesary han beınesi biz sóz etip otyrǵan sýretshi Ábýbákir Ysmaıylovtyń eńbeginiń jemisi. Bul týraly sýretshiniń ózi bylaı dep tolǵanady: «– Bul portretti men osydan 50 jyl shamasy buryn saldym (áńgime 90-jyldardyń basynda jazylyp alynǵan). 1941–46-jyldary birneshe ret derbes kórmeme qoıyldy. Sonaý jyldary túpnusqasy Máskeýde me, bir tusta qalyp qoıdy. Biraq qolymda kýáger qujattar bar. Q.Sátbaev, I.Omarov, E.Ysmaıylov qatysqan komıssııa qabyldap, oń baǵasyn bergen. Portretti salý ońaıǵa túspedi. Úlken kisiler Kenekeńniń Tashkenttegi nemeresi, gıdrogeologııanyń iri mamany, akademık Nataı Kenesarın aıtqandarynan kóp nárse túıýge bolady degen edi, sonyń kóp kómegi tıdi. Bul portret ol kezde Qazaq KSR tarıhynda Kenesaryǵa baılanysty materıalmen birge basylyp shyqty. Al qazir áldekimder onyń basyna dýlyǵa kıgize salǵan. Tek ishinara ózgerister jasaǵan. Biraq túr-túsi, bet-álpeti sol qalpy. Men jez telpek kıgizip salǵan edim. «Kıiz qalpaq, jez telpek, handar kıse jarasar» dep jyrlaǵan ǵoı ejelgi jyraýlarymyz. Maǵan Sákenniń ákesi Seıfollanyń aıtqan áńgimesiniń áseri erekshe boldy». Árıne, kórkemdik oılaý men ulttyq dúnıetanymnyń nátıjesinde dúnıege kelgen bul týyndyda qazaqtyń sońǵy hanynyń kenep betindegi «ómiri» bar. Al biz sol beıne arqyly Kenesary handy jadymyzda saqtaımyz.
Sýretshi úshin bir týyndydan bir týyndyǵa úzdiksiz ósip otyrý jaqsy qasıet, tipti bul talanttyń teńdessiz ekenin moıyndatýǵa múmkindik beredi. Ysmaıylovtyń qylqalamy ulttyq túske baı týyndylarǵa kóbirek den qoıǵanynyń syry da bar sııaqty. Onyń sheberligin baıqatqan týyndynyń biri «Qambar batyr men Nazym qyz» atty kartınasy edi. Bul da tunyp turǵan ulttyq dúnıetanymǵa baı shyǵarma. Qarap otyryp, ertedegi qazaqtyń kórkem ómiri, erkindigi men órligi oıǵa oralady. Biz ata-babalarymyzdyń rýhty, namysty bolǵanyn ańyzdarǵa toly kitaptardan oqyp óstik, endigi jerde Ysmaılov sııaqty sýretshilerdiń týyndylary bizdiń oı kókjıegimizdi onan ári keńeıte bereri daýsyz.
«Qambar batyr men Nazym qyzdy» salý ıdeıasy oıyna qalaı kelgeni jóninde sýretshi 1943 jyly «Qazaqstan sýretshisi» («Hýdojnık Kazahstana» №2) jýrnalyna bergen suhbatynda bylaı deıdi: «Qazaq halqynyń eposyna men bala kezimnen qyzyqtym. Bizdiń rý Qaraǵandy oblysy, Nura dalasynda kóship-qonyp ómir súrdi. Biz qys mezgilin bir jerde, jazdy ózge jerde ótkizdik, biraq qaı jerde bolsaq ta ertegi men án bizdiń turmysqa enip, únemi qushaǵyna bóledi. Meniń esimde qalǵany uzaq qystyń keshteri, dalada qarly boran turǵan kezde, anam Qobylandy men Alpamys batyrdyń erlikteri jáne sulý Qyz Jibek jaıly ánder shyrqaıtyn. Jol boıyndaǵy ot jaryǵymen qaharman batyrlar jaıly ańyzdar tyńdadym. Olardy aq saqaldy qarttar asyqpaı, bappen áńgimelep aıtyp beretin. Jastar qyzyǵa jáne úlken qurmetpen qulaq salyp tyńdaıtyn. Keıde aqyndar bizdiń aýylǵa kelip turatyn. Olardyń kelýi toı-mereke bolatyn. Jan-jaqtan halyq jınalyp, ánder ertegi jáne oıyndarmen almasatyn. Sol ýaqyttar kóńildi de shýly kezder edi...». Demek ýaqyttyń ózi qylqalam ıesine múmkindik berip otyr desek artyq bolmas. Onyń ómir joly, oqýy, tipti aınalasy tarıhtyń, ótken shaqtardyń beınesin kóz aldyna elesteýge, sosyn ony kenep betinde salýǵa jeteledi. Sýretshi retinde únemi izdeniste júretin ol ultymyzdyń ótken tarıhyn, batyrlar týraly jyrlardy kóp oqýdy ádetke aınaldyrsa kerek. Jastaıynan osy ónerge qushtar bolǵan Ábýbákir Ysmaıylov oıyna ne kelse sony sala bermeı, ózin, jurtty tolǵandyratyn tamasha týyndylar salýdy murat etkenin ańdadyq. Buǵan onyń eńbekteri aıqyn dálel.
Al onyń «Qobylandy batyr basqynshylardy talqandaýda» atty kartınasy batyrdyń urys alańyndaǵy beınesin sátti beınelegen. Qobylandynyń rýhy da únsiz sóılep turǵandaı. Batyrǵa serik bolǵan astyndaǵy aty men qolyndaǵy naızasy, basyndaǵy dýlyǵasy bári-bári sheber qoldan shyqqanyn tanytyp tur. Biz bul týyndylar arqyly sýretshi Ábýbákir Ysmaılovtyń talantyn tanı aldyq.
Sýret – ólmeıtin óner. Al sýretshi sol ólmeıtin ónerdiń máńgilik elshisi.
