Ádebıet • 11 Tamyz, 2022
Áýezovtiń Shyńjańdaǵy shákirtteri
Qazaq ádebıetin aıdyndy kólge, tolqyny jaǵany urǵan teńizge teńesek, onda sheteldegi qazaq ádebıetin sol teńizge quıar bulaq dep túsingen jón sııaqty. Tabıǵat zańdylyǵy boıynsha teńiz ben bulaqtar bir-birin tolyqtyryp otyrady. Al qazaq ádebıeti men sheteldegi qazaq ádebıeti de áne sondaı bir tutas zańdylyqqa ıe. Birinen biri nár alyp, kemeldenip, birine biri ıek artady, súıenedi. Shyny kerek, shekara syrtyndaǵy qazaq ádebıetine Abaıdyń, Alash arystarynyń áseri bolǵanyn maqtanyshpen aıta alamyz. Ne jazsa da, kórkemdikten aınymaı, qazaq tiliniń shuraılylyǵyn saqtap, oqyrmanyna sóz máıegin syılaǵan qandas jazýshylardyń jazǵan tom-tom kitaptarynyń keıbiri qazaq oqyrmandaryna jetpeı jatqany da shyndyq. Sol úshin qany bir qazaq balasy syzyqtyń ar jaǵyndaǵy aǵaıynnyń ne jazyp, ne tolǵanǵanynan keıde habarsyz qalyp jatatyn jaıy bar. Shyńjańdaǵy qazaq qalamgerlerine poezııada Abaıdyń, Muqaǵalı, Jumeken, Aıbergenovterdiń áseri bolsa, al prozada olar Muhtar Áýezovtiń stılin odan ári jańǵyrtty, shákirttik jolyn ustandy. Sol tizimniń basynda Maǵaz Razdan, Orazhan Ahmet, Jumabaı Bilál sııaqty qalamy júırik, oıy ushqyr prozashylar bar.
Ádebıet • 09 Tamyz, 2022
«Gúlstan»: Asyl oıdyń tamshysy
HIII ǵasyrda ómir súrgen Parsynyń uly oıshyl aqyny Saǵdı – álem ádebıetinde orny bar tulǵalardyń biri. Onyń paıymy tereń týyndylary ózinen keıin jasaǵan adamzat oıshyldaryna, ádebıettegi tulǵalardyń shyǵarmashylyǵyna áser etti. Ýaqyt pen qalam arasyndaǵy úndestik te onyń jazǵandarynan jiti baıqalady. Tipti ol mynaý dúnıeniń túpsiz de sheksiz ekenin, jaqsylyqpen ómir keshken adamnyń aty qalyp, izgilikke qarsy jumys istegenderdiń abyroısyz kúı keshetinin óleńdegi qanjar tilimen syn tezine alady.
Rýhanııat • 08 Tamyz, 2022
Aǵylshyn jazýshysynyń Qazaqstan týraly kitaby
Brıtandyq balalar jazýshysy Lýıza Pýldyń «Jaryq juldyz» atty kitaby kishkentaı qyz ben ponıdyń jaqyn ári shynaıy dostyǵyn sóz etedi.
Rýhanııat • 07 Tamyz, 2022
Parıjde turatyn dosymyz qonaqqa kelip, elimizdiń tabıǵatyn kórsin dep Býrabaıǵa apardyq. Tabıǵatyna qyzyqty, bitik ósken ný ormanǵa tańyrqady. «Bizdiń tabıǵat sheteldegiden qalyspaıdy, bári qazaqtyń jeri, en dalasy, eshkim ákelip samyrsyndardy ekpese de, tabıǵat ana ózi baptap, kútip jatyr», dep maqtanyp ta aldyq.
Ádebıet • 04 Tamyz, 2022
Ǵafý. Kúlli qazaq «Ǵafekeń» dep qurmetteıtin aqyn Ǵafý Qaıyrbekov týraly kóp jazyldy. Onyń ult poezııasyna túren salǵan tebini, oılylyǵy men tereńdigi, tipti aldymen azamatta, sosyn aqynda bolýǵa tıisti minezi haqynda aǵa býynnyń estelikterinen jıi kezdesedi. Osydan eki jyl buryn aqyn Esenǵalı Raýshanovpen birge Almatynyń shetindegi Qyrǵaýyldy degen aýylǵa bardym.
Tanym • 03 Tamyz, 2022
Bul fotosýret geograf, botanık, etnograf, Tom memlekettik ýnıversıtetiniń professory (Sibirde qurylǵan alǵashqy joǵary oqý orny), Ońtústik Sibir ólkesin zertteýge eleýli úles qosqan V.V.Sapojnıkovtyń (1861-1924) fotosýretter jınaǵynan alynypty.
Ádebıet • 28 Shilde, 2022
Medreseden Nobel minberine deıin...
Tanzanııada týyp, Anglııada ósken Abdýlrazak Gýrnanyń ótken jylǵy Nobel ádebıet syılyǵynyń ıegeri ekenin oqyrman qaýym jaqsy biledi. Dıkkenstiń «Tuńǵıyq úı» romanyn jatqa oqıtyn, Floberge ishi jylymaıtyn jazýshynyń qalamy osal emes. «Qajylyq sapary», «Jumaq», «Qıyrshyq júrek», «Sońǵy tartý» sııaqty úlken romandary ony tanymal etti.
Qazaqstan • 29 Maýsym, 2022
Jasyl jaılaý, aq shańqan boz úı, beldeýge baılanǵan tulparlar jáne tabıǵatpen etene ósken qazaq. Dál osyndaı kórinis beınelengen ashyqhattar kezinde Eýropany sharlaǵany shyndyq. AQSh Kongresiniń kitaphanasynan tabylǵan qazaq halqynyń ómirine qatysty sýretter legi bizdi beıjaı qaldyrmaýǵa tıis.
Ádebıet • 28 Maýsym, 2022
Eýropada jyl saıyn qaıta-qaıta basylyp shyǵatyn elý kitap bolsa, sonyń basym kóbi baqyt týraly kitap eken. Nege baqyt jaıynda? Sonda eýropalyqtar baqytsyz ba, álde baqytty bolýǵa umtylyp júr me? Joq, másele munda emes. Munyń jaýaby baqyt izdeýshilerdiń ult pen ulysqa, násil men tekke bólinbeıtininde. Kitap sórelerinde myzǵyp jatqan kitaptar qanshama? Tipti sonyń keıbirin san jyldar boıy oqyrman qolyna almaıdy. Qalam ıesi men aq qaǵazdyń obaly kimge ekenin de eshkim dóp basyp aıta almaıdy. Oı men sezimniń júgin arqalaǵan sátti shyqqan týyndylar da adamzattyń bir dosy ispetti. Qaıta-qaıta oqısyń, syrlasasyń, sosyn oǵan máńgilik degen uǵymdy qatar qoıasyń. Kenetten qolǵa túsken kitaptyń biri Sultan Raevtyń «Janjaza» atty romany edi. Oqyrmanyn birden jetelep áketetin atalǵan týyndyny qazirgi kórnekti qyrǵyz jazýshysy jazǵanyn da eskere ketken jón sııaqty. Meıli, kim jazsa da, roman óz munarasyn ózi bıiktetip tur.
Ádebıet • 26 Maýsym, 2022
Osyǵan deıin qarasóz degen uǵym Abaıǵa tıesili bolyp keldi. Sóıtsek, bizde basqa da aqyndar qarasóz jazyp, aıtar oıyn ashyp aıtqan eken. Solardyń biri – Maǵjan Jumabaev. Bylaıǵy jurt eń aldymen Maǵjan aqyndy otty óleńderimen, sosyn tartymdy prozalyq shyǵarmalary arqyly jaqsy biledi.
