Súleımen MÁMET«Egemen Qazaqstan»
76 materıal tabyldy

Qoǵam • 08 Qarasha, 2019

Qymbatshylyqtan syltaý qutqarmaıdy

Dáýleti men sáýleti jarasqandardy qaıdam, qarasha halyqty qymbatshylyq eki búıirden qysyp barady. Baǵa sharyqtamaǵan sala kemde-kem shyǵar. As atasy nan baǵasy da kóterildi. Áleýmettik delinetin nannyń ózi 75-80 teńge bolsa, keı jerlerde odan da joǵary.

Ádebıet • 06 Qarasha, 2019

Júıkeletetin júıesizdik

Eldiń de, jeke adamnyń da alǵa qaraǵany, keleshekke um­tyl­ǵany jaqsy. Baıandy maq­satyna túzý jolmen, taza din­men umtylǵan utady, zerdeli ur­paǵy talpynsa jetedi. Bul – álim­saqtan qalyptasqan qaǵı­da. Osy jolda «Baryńdy kúzet, aryńdy kúzet, ózińdi kúzet», dep jyr jampozy Qadyr My­r­za Áli aıtqandaı, úsheýin kúzet­ken adam muratyna jetpeı qoımaıdy.

Qoǵam • 05 Qarasha, 2019

Ult úlgisi

Ult – uly uǵym. Ultsyzdanamyz dep júrip, máńgirgen máńgúrt kúıin keshýge sál qalǵanda, armandaǵan azattyqqa qol jetkizip, baq pen baqytymyzdyń zor ekenin baıqatyp, sonyń jeńisin sezip, jemisin jep otyrmyz. Qoldaǵy mataý, aıaqtaǵy tusaý úzildi. Tórtkúl dúnıeniń myqtylarymen ıyqtasa turyp, qatar otyryp sóılesetin dárejege jettik.

Rýhanııat • 22 Qazan, 2019

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Qarymdy qalamger, Alash rýhty azamat Smaǵul Elýbaev «Qazaq qaıtse baqytty bolady?» («Egemen Qazaqstan», 8 tamyz, 2019 jyl) degen tolǵaýy toqsan toǵyz, buraýy áli bekimegen, jas sábıdiń eńbegindeı bylqyldap turǵan máseleni, ıaǵnı ult tiliniń taǵdyryn tartynbaı tarata aıtyp, adamı baq pen azamattyq baqty teńsheı almaı, esemiz qalaı ketip jatqanyn qabyrǵasy qaıysý bylaı tursyn, sógilip otyryp qozǵapty.

Rýhanııat • 10 Qazan, 2019

Sádiqoja: «Esińe al, esker meni»

О́lmes mura, óshpes qazyna – ulttyń rýhanı qundylyǵy osy. О́zge baılyq birde telegeı teńizdeı tasıdy, birde arnasyn keptirip, kebersip qalady. Oǵan arǵy-bergi tarıh kýá. Rýhanı qundylyqtyń qudireti sol, zaman jańǵyryp, adamy es jıyp, tóńiregin túgendegende jyl qusyndaı qolyńa kelip qonyp, qanatyn jaıyp, eńseńdi tikteıdi. Sol qundy qazynanyń biri án óneri desek, sonyń bir sara sańlaǵy ánshi-kompozıtor Sádiqoja Moshanulynyń 100 jyldyǵyna oraı, úlken shara, jaqynda Almaty oblysy, Uıǵyr aýdanynyń ortalyǵynda ótti. Qazaqtyń bir qadirli qasıeti – arasyna ánshi kelse, jyr nóserin tókken aqyn jetse, qaýmalap kelip rýhyn kóterip, shabytyn oıatyp nebir keremet týyndylardyń týýyna túrtki bolyp jatady. Bul ónerin qurmettegen jurttyń úlgisi edi.

Rýhanııat • 13 Tamyz, 2019

Qazaq qabileti

Qazaqtyń qarymy men dary­nynyń erekshe bolǵanyna arǵy-bergi tarıhqa kóz júgirtip, oı toq­tatsań kóziń aıqyn jetedi. Búginge jet­ken ejelgi dáýir sózderi, halyq aýyz ádebıeti, odan keıingi ult danyshpandarynyń dara baılamy ult rýhynyń qaınary bol­ǵany aıdaı aqıqat. Oqymasa da toqyǵany ushan-teńiz, aqyl dárııa­syn aǵytqan jyraýlardyń jyryndaǵy bir shýmaqta shym kestedeı tunyp turýymen qatar, ulttyq fılosofııanyń da bastaýy sanalatyny ras.

30 Shilde, 2019

Sóz kıesi

Jazaıyn dep jazbaısyń, aıtaıyn dep aıtpaısyń, kóziń kórip, qulaǵyń estigen soń, amalyń taýsylyp, dińkeń quryǵan soń qolǵa qalam ustaısyń. Onyń ústine qıyn zamanda ımperııa ıyqtan basyp tursa da, tilge tıek, oıǵa buǵaý salsa da aıtaryn aıtyp ketken Alash arystary osyndaı halde oıǵa oralady. Tulǵasy taýdaı bolyp, ultym, jurtym degen úni qulaq túbinen shyńyldaıdy.

Qoǵam • 19 Shilde, 2019

Ǵasyr burynǵy oqýlyqtardaǵy ǵaqlııa

«Bu dúnıeden túrli danysh­pandar, sheshender, sheberler, batyrlar, aqyndar kóp ótken. Osyndaı adamdar ózimizdiń qazaq­tyń arasynda da az bolmaǵan. О́z jurtyna jumys qylyp, eńbegi sińgen adamdardy qadirleý – eldik­tiń belgisi», depti sanaly ǵu­myryn ult qyzmetine ar­naǵan Alash arysy Halel Dos­muhameduly.

Rýhanııat • 18 Shilde, 2019

Jurtym dep kelgen jetkinshekter

Atyraý óńirinde qazaq tili men ádebıeti páni boıynsha shetelderdegi qazaq dıasporasyna arnalǵan «Qazaqstan – ata jurtym, qasıetim – ana tilim» atty XVI halyqaralyq olımpıada ótken edi. Bul olımpıadanyń maqsaty – álemniń 40-tan asa elinde ómir súrip jatqan qandastardyń mektep jasyndaǵy ul-qyzyn atajurtyna shaqyryp, eli­men tabystyrý, jurtymen qaýysh­tyrý, tiliniń qadir-qasıe­tin uqtyrý bolatyn. Bul bilim sa­ıysyna alys-jaqyn jeti mem­leketten 62 oqýshy qatysty.

Rýhanııat • 15 Shilde, 2019

Aýyl ajary qaıtse ashylady?

«Bul dalany anam jaspen sýarǵan, Bul dalada atam qolǵa tý alǵan, Bul dalaǵa jylap kelip ýanǵam, Bul dalany kórip alǵash qýanǵam...» dep uly dalamyzdy jyr dúldili Qasym Amanjolov jyrlaǵan edi. Osy qasıetti jerdi janyn salyp qorǵaǵan babalaraǵa búgingi bar qazaq uqsasa deısiń!