Áleýmettik jeńildikterdiń barlyǵynan shettetilgen jýrnalıster jurtshylyqtyń kóz aldynda júrmiz ǵoı dep ózderin-ózderi jubatqanymen, asyp-tasyp bara jatqan jaǵdaıy joq. Aılyǵy shaılyǵyna jetpeıdi. Páter aqysyn tóleýi kerek. Jylýǵa, sýǵa, jaryqqa tóleıtini taǵy bar, dińkelep-aq qalady. Búginde eki-úsh jınalysqa baryp kelgen tilshińiz kádimgideı qınalady. Qoǵamdyq kólikterdiń jolaqysy qymbattaǵaly jýrnalıster qaltalaryn qaǵyp, tıyn sanap qaldy. Tipti, qyzmet ornyna velosıped minip keletinder de bar. Sóz joq, «densaýlyqqa paıdaly» dep qanshalyqty maqtaǵanymyzben, qasıetti qalam ustaǵandarǵa qıyn-aq. О́ıtkeni, barǵan jerinde veloturaq joq. Jınalystan shyqqanda sol mańnyń tentekteri velosıpedińdi úptep úlgeredi. Jaıaý jýrnalıst jylarman halge túsedi.
Gazette qyzmet isteıtinderdiń jyl saıyn qaıta oralyp keletin eki naýqany bar. Ol – baspasózge jazylý. Qymbatshylyq kelgeli oqyrman baspasózge eki ret, jyldyń birinshi jáne ekinshi jartyjyldyǵyna jazylady. Demek, oqyrmandar aldyna eki ret baramyz. Barýyn baramyz-aý, betimiz alaýlap qaıtady. «Gazetterińizde nege syn joq? Nege problemalyq máseleler kótermeısizder?» dep san saýaldyń astyna alady. Ne dep jaýap beremiz? Quryltaıshylardyń qulaqtaryna altyn syrǵa, osyndaı sansyz saýaldan qutylatyn kún qashan týady?
Syrt qaraǵanda, jýrnalısterdi jarylqap jatqandaı kórinedi. Jýrnalısterdiń kásibı merekesi qarsańynda azyn-aýlaq syı-sııapat kórsetip, qolymyzǵa qaǵaz (Alǵys hat nemese maqtaý qaǵazy) ustatyp, marqaıtyp qoıady. Sodan keıin jýrnalıster umytylady. Olar tek jınalystardy áspettep jazý úshin ǵana izdelinedi.
Elimizde temirjolshylarǵa, áskerı jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, dárigerlerge, muǵalimderge birqatar jeńildikter qarastyrylǵan. «Tórtinshi bılik» ıeleri mundaıda taǵy shettep qalady. Biz oqý jylynda ozat muǵalimderge páter berilgenin talaı ret kórdik. Olar bolashaq Otan qurylysshylaryn tárbıelep jatyr. Mundaı qurmetke ábden laıyq. Sonda qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi sanalatyn jýrnalıster nege memleket tarapynan qoldaýǵa ıe bolmaıdy? Osyny bılik basyndaǵylar oılansa.
Shetelderde jýrnalıstermen sanasatyndar kóp ári olar qomaqty eńbekaqy alady. Olardyń talaı tájirıbesin elimizge engizip jatyrmyz. Osy oraıda jýrnalısterge jaǵdaı jasaý, mártebesin kóterý, materıaldyq jaǵynan kótermeleý sııaqty ıgilikti ister nege qalyp qoıady? Zaıyrly memleketpiz deımiz. Demokratııaly elmiz deımiz. Sol demokratııany damytatyn baspasózge nege kómek kórsetilmeıdi?
Búginde áleýmettik jelilerdegi bassyzdyqtar júıkege tıip bitti. Internetti qosyp qalsańyz, árkim oıyna kelgenin jazyp jatyr. Bul qoǵamǵa jaqsylyq ápermeıdi. Sondyqtan, qoǵam bul júıeden áli-aq jerinip, bas tartady. Jańalyqqumar jurtshylyq gazetke qaıta oralady. Sonda olar gazetterden ózderine kerektisin taýyp alýy tıis. Endeshe, gazet-jýrnaldardan qol úzýge áli erte. «Tórtinshi bıliktiń» tórge shyǵaryna degen senimdi sóndirgimiz kelmeıdi.
Sabyrbek OLJABAI,
jýrnalıst
ShYMKENT