Prokýratýra organdarynyń qadaǵalaýdy júzege asyrýdaǵy basty maqsaty – azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn, sondaı-aq, qoǵam men memlekettiń zańmen qorǵalatyn múddelerin qorǵaý bolyp tabylady. Bul oraıda adam quqyǵyn qorǵaý máselesine qatysty prokýratýra organdarynyń atqaratyn qyzmetiniń mańyzdylyǵyna toqtala otyryp, osy salada qol jetkizgen jetistikterimiz týraly aıta alamyz.
Almaty oblysy boıynsha prokýratýra organdarynyń sotqa deıingi qylmystyq proseste zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaýdy júzege asyrýda, qylmystyq proseske qatysýshylardyń konstıtýsııalyq quqyqtarynyń saqtalýyna basa nazar aýdarýda. Máselen, qylmystyq izge túsý organdarynyń qylmysqa jáne ákimshilik quqyq buzýshylyqqa qatysy bar azamattardy ustaý, jetkizý, kúzetpen ustaý zańdylyǵyna kúndelikti tekserýler uıymdastyrylý arqyly júzege asyrylady. Tekserýler nátıjesimen aǵymdaǵy jyly zańsyz ustalǵan 5 azamat ishki ister organdarynyń qyzmettik bólmelerinen shyǵaryldy.
Qazirgi tańda barlyq quqyq qorǵaý organdarynda «Elektrondyq esepke alý» júıesi engizilip, qyzmet atqarýda. Iаǵnı, qylmystyq izge túsý organynyń ǵımaratyna kirgen, eriksiz jetkizilgen azamat týraly tolyq málimet elektrondyq júıege dereý engiziledi jáne prokýratýra organdarynyń qyzmetkerlerine qyzmettik kabınetten shyqpaı baqylap otyrýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq, túrmedegilerdiń sanyn kemitý saıasatyn júzege asyrý maqsatynda, oblystyq prokýratýramen «kúzetpen ustaý» bultartpaý sharasynyń tek erekshe jaǵdaılarda ǵana asa aýyr jáne aýyr sanattaǵy qylmys jasaǵan adamdarǵa qoldanylýy qadaǵalanýda. Búgingi tańda oblys boıynsha qylmys jasaǵan 619 adamǵa túrli bultartpaý sharalary qoldanylsa, onyń ishinde 180 adamǵa nemese 29 paıyzyna qatysty «kúzetpen ustaý» túri qoldanylǵan. О́tken jyly bultartpaý sharasy 293 adamǵa qatysty qoldanylyp, bıylǵy jylmen salystyrǵanda, 38,5 paıyzǵa tómendep otyr. Oblystyq prokýratýra tarapynan qylmys jasaǵan adamdarǵa «kepil» túrindegi bultartpaý sharasyn keńinen qoldaný baǵytynda byltyrǵy jyly «kepil» túrindegi bultartpaý sharasy 750 adamǵa nemese barlyq qoldanylǵan bultartpaý sharalary ishinde 44,4 paıyzdy qurasa, búgingi kúnge 425 adamǵa qoldanylyp, 70 paıyzdan asqan. Atalǵan bultartpaý sharasyn qoldanýda qylmyskerler men olardyń týystarymen 1 mlrd. 220 mln. teńgeni quraıtyn múlik kepilge alynǵan.
Atqarylǵan prokýrorlyq qadaǵalaýdyń nátıjesimen, ótken jyly qylmystyq izge túsý organdarymen zańsyz qylmystyq jaýapqa tartylǵan 7 azamatqa qatysty qylmystyq isterdi prokýrorlar qysqartyp, azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtary qorǵaldy.
Saıan BÁKIROV,
Almaty oblysy prokýrorynyń orynbasary
Almaty oblysy