Astanada Qazaqstan Premer-Mınıstriniń orynbasary - Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetovtiń tóraǵalyǵymen Jer reformasy jónindegi komıssııanyń kezekti otyrysynda buǵan deıin atqarylǵan jumystardyń qorytyndysy tujyrymdaldy.
pm.kz aqparyna qaraǵanda, Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, komıssııa músheleriniń Astanadaǵy 4 otyrysy men Aqmola, Almaty, Qyzylorda jáne Atyraý oblystarynda jergilikti turǵyndarmen kezdesýleriniń nátıjesi men usynystar eskerilip, sondaı-aq talqylaý kezinde suraqtar men usynystardyń qaıtalanǵany nazarǵa alynyp, birqatar sheshimder qabyldanǵan.
Birinshiden, aýyl sharýashylyǵy jerlerin Qazaqstan Respýblıkasy jeke jáne zańdy tulǵalarǵa, ıaǵnı, qazaqstandyqtarǵa 49 jylǵa deıingi merzimge jalǵa berý ınstıtýtyn saqtaý usynyldy.
Bul rette zańnamalyq normalar arqyly:
- turaqty monıtorıng (jalǵa alýdyń alǵashqy 5 jylynda – jyl saıyn, odan keıingi kezeńderde sýarmaly egistikterde ár 3 jyl saıyn, qoldan sýarylmaıtyn jerlerde ár 5 jyl saıyn) júrgizý arqyly jer paıdalanýshylardyń jerdi utymdy paıdalanýyna jáne ózine berilgen mindettemelerdi oryndaýyna baqylaýdy kúsheıtý;
- jer kodeksinde aýyl sharýashylyǵy jerlerin berýdiń jeke jáne egjeı-tegjeıli reglamentteıtin tártibin belgileý;
- aýyl sharýashylyǵy jerlerin berý jónindegi konkýrstardyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin konkýrs komıssııasynyń quramyna qoǵamdyq keńester men birlestikterdiń ókilderin qosý;
- ákimdikterdiń aýyl sharýashylyǵy jerlerin berý jónindegi naqty is-qımyldary tártibin belgileıtin konkýrs ótkizý qaǵıdalaryn ázirleý;
- jalǵa berý merzimin bıznes-josparǵa sáıkes ınvestısııalar kólemine qaraı aıqyndaý. Jaldaý merzimin uzartý týraly sheshimdi qoǵamdyq keńester men birlestikterdiń qatysýymen, jerdi paıdalaný monıtorınginiń jáne jaldaý shartynyń talaptaryn tıisinshe oryndalýynyń nátıjeleri boıynsha qabyldaý qajettiligin aıqyndaý;
- jer paıdalanýshylardyń mindetteri men jaýapkershiligin naqtylaı jáne kúsheıte otyryp, aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berýdiń úlgilik shartyn ázirlep bekitý;
- aýyl sharýashylyǵy jerlerin tıimdi paıdalanýdyń talaptaryn kúsheıtý.
Ekinshiden, qazaqstandyqtarǵa jalǵa beriletin aýyl sharýashylyǵy jerleriniń shekti (eń joǵary) mólsherlerin belgileý usynyldy.
Úshinshiden, shekara mańy aýmaqtaryndaǵy aýyl sharýashylyǵy jerleriniń memlekettik shekaradan radıýsyn aıqyndaı otyryp, jergilikti jaǵdaılarǵa jáne óńirdiń erekshelikterine baılanysty olardy berý jónindegi talaptaryn anyqtap, bekitý usynyldy.
Tórtinshiden, halyqtyń qosalqy sharýashylyqtar muqtajdyqtaryn qanaǵattandyrý úshin eldi mekenderdiń aınalasyndaǵy jaıylymdar men shabyndyqtardyń alańdary aıqyndalyp, ol jekelerdi Qazaqstan Respýblıkasy jeke jáne zańdy tulǵalaryna berýge tyıym salý usynyldy. Iаǵnı, jergilikti turǵyndardy jaıylymdar jáne shabyndyqpen qamtamasyz etý maqsatynda, osyndaı alqaptar memlekettik muqtajdyqtarǵa alýǵa jatqyzý kerek.
Besinshiden, jer reformasy sheńberinde keńinen talqylanyp otyrǵan jerdi jeke turǵyn úı qurylysy úshin berýdiń problemalyq máselelerin eskere otyryp, ákimdikterge JTQ-ǵa arnalǵan jer ýchaskelerin memleket muqtajdyqtaryna satyp alý múmkindigin berý úshin JTQ beriletin jerler memlekettik muqtajdyqtarǵa jatqyzý usynyldy. Iаǵnı, 10 sotyq alýǵa kezekte turǵan azamattar sanynyń mıllıonnan asqany óz aldyna, oblys ortalyqtary men iri qalalarda ınfraqurylymmen qamtamasyz etilgen bos jerlerdiń joqtyǵy máseleniń ótkir turǵanyn kórsetedi. Sońǵy shırekte Call-ortalyqtary men jerturaly.kz saıtyna kelip túsken usynystar men ótinishterdiń basym bóliginiń de osy máseleniń aınalasynda órbıtini osy baǵytta jumystanýdy talap etedi.
Altynshydan, komıssııa múshelerimen qabyldanǵan aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi jalǵa berý ınstıtýtyn jetildirý boıynsha usynystary Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentine engizý usynyldy.
Jetinshiden, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi jarǵylyq kapıtalynda sheteldikterdiń úlesi bar birlesken kásiporyndarǵa aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berý normalaryn da jarııalanǵan moratorııge qosý jumystaryn atqarý usynyldy.
Segizinshiden, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi komıssııa qabyldaǵan sheshimderdi zań talaptaryna sáıkes rásimdep, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentine engizý jumystaryn uıymdastyrý jáne jer zańnamasyn jetildirý jumysyn jalǵastyrý usynyldy.
Toǵyzynshydan, Jer kodeksinde moratorıı jarııalanǵan suraqtar boıynsha negizdelgen naqty sheshimder qabyldaý úshin aýyl sharýashylyǵy jerleriniń paıdalanylýy týraly dáıekti málimetterdi tolyqtyrý, olarǵa egjeı-tegjeıli túgendeý jumystaryn júrgizý qajettiligin eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentine qoldanystaǵy moratorııdiń merzimin 5 jylǵa, ıaǵnı 2021 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin uzartý usynyldy.
Onynshydan, berilip otyrǵan usynystardy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti qabyldaǵan jaǵdaıda Komıssııa jumysyn toqtatý usynyldy. Iаǵnı, Komıssııa múshelerine jer zańnamasyn budan ári jetildirýge baılanysty jumysqa qyzyǵýshylyǵy bolatyn bolsa, onda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen birge bul jumysqa qatysa alatyndyǵy eskertildi.
Murat AITQOJA