О́zekti áńgime órbidi

Sanaýly kúnderden keıin sabaq bastalady, al endi osyǵan baılanysty týyndaıtyn mektep máseleleri Almatyda ótken dástúrli qalalyq orta bilim berý qyzmetkerleriniń «Bilimdi el – Máńgilik el» taqyrybyndaǵy tamyz pedagogıkalyq keńesinde jan-jaqty talqylandy. Sonymen, Abaı atyndaǵy Qa­zaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda ót­ken jıynda Bilim jáne ǵy­lym mınıstri Erlan Saǵadıev, Al­ma­ty qalasynyń ákimi Baýyr­jan Baıbek, sondaı-aq,  qala­lyq máslı­hattyń depýtattary, BǴM qyz­­metkerleri, ardager pe­da­gog­tar, jalpy bilim berý mekeme­leri­niń basshylary men úkimettik emes uıymdardyń ókilderi sóz aldy. Qalalyq Bilim basqarmasynyń basshysy Rahat Shımashevanyń málimdeýinshe, qazir Almatyda 244 orta bilim berý mektebi jumys is­teıdi. Olarda 210 myńnan astam oqýshy bar. Sońǵy jyldary mektepterde oqýshylardyń sany kúrt ósýde. Tek ótken jyldyń ózinde ósim – 10 myń adamnan asty. – Bul jerde qazaqtildi mek­tep­terdegi shákirtter sanynyń artyp jatqandyǵyn atap ótken jón. Eger, 2015 jyly memlekettik til­de bilim alatyn oqýshylardyń sany – 90 myńdy qurasa, 2016 jy­ly olardyń sany – 96 myńǵa jet­ti. Bıyl qazaq tilinde bilim beretin jańa fızıka-matematıka mektebi paıdalanýǵa beriledi. Onda  jańartylǵan bilim berý baǵ­dar­lamasy, sondaı-aq, halyq­ara­lyq ınnovasııalyq tehnologııalar engiziletin bolady, – dedi Rahat Shımasheva. Jıyn barysynda bıyl Ult­tyq biryńǵaı testileý qory­tyn­dysy boıynsha,  respýblıkamyzda 19 túlek eń joǵary kórsetkish – 125 baldan jınasa, onyń al­taýy – almatylyqtar, ıaǵnı №12, №159, №162, №175 jáne №178-shi mektepterdiń túlekteri ekeni aı­tyldy. – Bir aıta keterlik jaıt, olar­dyń barlyǵy qazaq tilinde bilim beretin mektepterde oqy­ǵan! Qalamyzda bıylǵy mektep tú­lekteriniń 44 paıyzy testil­eýde – 100 baldan joǵary jınady. Bul respýblıkalyq kórsetkish­ten 25 paıyzǵa joǵary! 254 túlek «Altyn belgige» ıe boldy, – dedi Al­maty qalasy Bilim basqar­ma­synyń basshysy. Sol sııaqty bes kúndik oqý aptasyna aýysý barysynda senbi kúni de mektep oqýshylary úshin qo­symsha bilim alý kúnine aınalýy tıistigi sóz boldy. Qarap otyrsaq, ata-ana úshin de, muǵalimder úshin de bala­lardyń sabaqtan tys kezdegi ýaqyt­taryn ózderine paıdaly etý qaı kezde de ózekti. Tamyz keńe­sinde úıirmeler men sport seksııa­lary  boıynsha da jumystardy kúsheıtý qajettigi qaraldy. Oǵan qosa, búgingi tańda bilim sa­pasyn arttyrý maqsatynda ın­klıýzıvti bilim berýge barynsha kóńil bólýge qatysty sharalar legi aıtyldy. Alqaly jıynda sóz alǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri Er­lan Saǵadıev áńgimeni bala­baq­shalardan bastady. Sońǵy jyl­dary búldirshinderdi balabaq­shalarmen qamtý kórsetkishi úzdiksiz jaqsaryp kele jatqanyn atap ótken jón. Qazir elimizde 450 myń balabaqsha bar. Jekemenshik balabaqshalar sany 10200-deı bolady. Búginde 400 myńdaı búl­dirshindi balabaqshaǵa jiberý úshin memlekettik tapsyrys ja­salynǵan. Mınıstrdiń aıtýynsha, qazirgi kezdegi ózekti máseleniń biri – mek­tepterde memlekettik tildi da­my­týda jańa oqý ádistemelerin engi­zý bolyp otyr. Orys tilinde bilim beretin mek­tepterde qazaq tili páni oqyty­latynyna qaramastan, oqýshylar memlekettik tildi qoldanbaıdy. Sondyqtan memlekettik tildi meńgerýdiń jańa ádistemelerin engizý qajet. Bul iske biz otandyq ǵalymdar men ádiskerlerdi shaqy­ryp otyrmyz. Iаǵnı, qazir jańa ádistemelerdiń jobasy daıyn, – dedi ol oıyn túıindep. Pedagogıkalyq keńes muǵa­lim­­derdiń jalaqysy, kadr­lardy daıar­laý sapasy, biregeı oqýlyq­tar bazasy sııaqty problemalardy attap ótpeıtini aıan. Jıynda mınıstr, sondaı-aq, bilim berý mekemeleriniń basshylary men ata-analar komıtetin mek­tep formasyna qatysty eldi dúr­liktirmeýge shaqyrdy. – Mektep dırektorlary men ata-analar komıtetine úlken ótinish, mektep formasyn satyp alýǵa qatysty dúrbeleń tý­ǵyz­bańyzdar. Mektep formalary oqý jylynyń alǵashqy toqsanyna deıin satyp alynsyn. Oqý jyly jaqyndaǵanda baryp, qımyldaı bastaıtynymyz túsinikti ǵoı. Mek­tep formasyna qatysty anaý aıtqandaı talaptar joq. Tek sizderden ótinerim, osynyń bar­lyǵy ýaqytymen jasalsyn, – dedi bilim salasynyń birinshi basshysy. Osydan keıin mınıstr memleket tarapynan eńbekteri elengen muǵalimderdi marapattady. Saltanatty sátten keıin sóz kezegi qala ákimi Baýyrjan Baı­bekke tıdi. Qala ákimi sońǵy bes jyl boıy Almaty UBT nátıjesi boıynsha kóshbasshylyqty ber­meı tursa, ol da bilikti muǵa­lim­derdiń eńbeginiń nátıjesi eken­digin aıta kele, ustazdardyń jańa aqparattyq tehnologııalardy bir kisideı meńgerýine qatysty jáıt­terdi jan-jaqty baıandady. Keńes barysynda ótken oqý jylynyń qorytyndysy shyǵa­rylyp, bilim berý mekemeleriniń aldaǵy 2016-2017 oqý jylyna daıarlyǵy, bilim sapasyn arttyrý máseleleri talqylandy. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY Sýretti túsirgen Samat QUSAIYNOV