«Qazaqstan halqynyń salt-dástúrleri men ádet-ǵuryptary». Shyǵys Qazaqstan oblysynyń mektepterinde endi osyndaı jańa pán oqytyla bastaıtyn bolady. Jańa pándi bilim ordalaryna engizý ıdeıasyn oblys prokýrory Baǵban Táıimbetov usynypty. Elbasynyń «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasy men Bas prokýratýranyń qylmyspen kúres boıynsha júzege asyratyn aldyn alý sharalary saıasatyn basshylyqqa alǵan bastamany Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, oblys ákimdigi men bilim basqarmasy birden quptaǵan kórinedi.
Jańa pánniń maqsat-muraty qandaı? Qandaı qajettilikten týyndady? Qalaı oqytylady? Oblystyq prokýratýrada Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Ásem Núsúpova, oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Aıjan Sadyqova men oblys prokýrorynyń qatysýymen ótken jańa pánniń tusaýkeser rásiminde bul saýaldarǵa jan-jaqty jaýap berildi. Oblys prokýrory Baǵban Táıimbetovtiń aıtýynsha, jańa pán aldymen jas býyndy ata dástúrden alshaqtamaı, elin, jerin súıýge, qundylyqtarǵa qurmetpen qaraýǵa úıretýdi murat tutady.
– Jasyratyny joq, sońǵy kezderi dástúrli emes dinı aǵymdarǵa qosylyp jatqan jastarymyzdyń qatary kóbeıip barady. Bul, árıne, bárimizdi de alańdatady. Munyń bir ushyǵy olardyń óz halqynyń salt-dástúrleri men ádet-ǵuryptaryn jetik bilmeýinde jatyr ma dep oılaımyz. Sondyqtan da balalarǵa mektep jasynan bastap árbir etnostyń, dinniń, ártúrli mádenıetterdiń erekshelikterin oqytyp, túsindirýimiz qajet. Olardy túsinistikke, shydamdylyqqa baýlýǵa tıispiz. Baıtaq dalany saqtap qalǵan babalarymyz salt-dástúrdi berik ustana otyryp, tárbıe máselesine aıryqsha mán bergeni málim. Tárbıe men salt-dástúrdiń tizginin qatar ustaı bilgendikten urpaǵy jatbaýyr bolyp, jat aǵymnyń jeteginde ketken joq. Dilinen, dininen bezgen joq. Sondyqtan mektep oqýshylaryna saf altyndaı salt-dástúrimizdi erte bastan oqytsaq, utylmaıtynymyz anyq, deıdi oblys prokýrory.
Bilim basqarmasynyń basshysy Aıjan Sadyqova jańa pándi oqytýǵa ázirge 17 saǵat bólinip otyrǵanyn aıtady. Iаǵnı, mektep oqýshylary eki aptada bir ret Qazaqstan halqynyń salt-dástúrleri jáne ádet-ǵuryptarymen jan-jaqty tanysady. Eger qanatqaqty joba sátimen júzege asyp, ata-analar men muǵalimder tarapynan qoldaýǵa ıe bolsa, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bul bastamany respýblıkanyń ózge de bilim oshaqtaryna engizýdi josparlap otyrǵan kórinedi. Qanatqaqty joba áýeli О́skemendegi №17, 43 mektepterdiń besinshi synyp oqýshylaryna arnaıy fakýltatıv sabaǵy retinde oqytyla bastaıdy. Jyl sońyna deıin Semeı qalasy men Glýbokoe jáne Ulan aýdandarynyń 9 mektebi jańa pándi tájirıbeden ótkizip kórmek.
Jańa pánniń baǵdarlamasyn ázirlegen jumys tobynyń múshesi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Amantaı Jylqybaevanyń aıtýynsha, baǵdarlamalyq keshen baǵdarlama, muǵalimderge arnalǵan nusqaýlyq jáne oqýshylarǵa arnalǵan oqý quraly syndy úsh bólimnen turady.
– Bizdiń maqsatymyz – qazaq halqynyń ǵana emes, ózge ult ókilderiniń de tarıh tolqynynan ótip, suryptalyp bizge jetken asyl murasyn, mádenıetin, tarıhyn jas urpaqtyń boıyna sińirý. Sol maqsatqa jetý úshin jumys istep jatyrmyz. Qazaqta «Adam urpaǵymen myń jasaıdy» degen sóz bar. Aýmaly-tókpeli mynaý zamanda jastarǵa durys baǵyt-baǵdar kórsetý – aǵa urpaqtyń paryzy, deıdi fılologııa ǵylymdarynyń doktory Amantaı Jylqybaeva.
Jańa pándi mektepterge engizý nemese engizbeý máselesi oqý jylynyń sońynda belgili bolady. Áýeli tájirıbe júrgizilgen synyptardyń oqýshylary emtıhan tapsyrady. Naqty sheshim sonyń nátıjelerine oraı qabyldanady.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy