Shara barysynda Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynyń mańyzdy tarmaqtary, atap aıtqanda, XXI ǵasyrdaǵy ulttyq sana týraly jáne taıaý jyldardaǵy mindetter, onyń ishinde qazaq tilin birtindep latyn álipbıine kóshirý jumystary jáne qoǵamdyq jáne gýmanıtarlyq ǵylymdar jobasy týraly ózekti máseleler talqylandy. Kelesi bir másele dinı saladaǵy jańǵyrýdyń rýhanı jańǵyrýmen astasýy tóńireginde órbidi. Osyǵan baılanysty ınstıtýttyń dintaný bóliminiń meńgerýshisi Baqytjan Satershınov «Qazaqstandyq sananyń jańǵyrýy: dinı sana qyrlary» taqyrybynda, Nur Múbarak Egıpet Islam mádenıeti ýnıversıtetiniń PHD doktory Asqar Ákimhanov «Rýhanı jańǵyrýdaǵy hanafı-matýrıdı mektebiniń mańyzy» taqyrybynda baıandama jasap, óz oılaryn ortaǵa saldy. Jat aǵymdardyń jeteginde ketpeı, babalarymyzdan mıras bolyp kele jatqan dástúrli dinimizdi tereńnen túsinip, qoǵamdaǵy birlik pen birtutastyqty saqtaı otyryp, rýhanı jańǵyrý kerektigi aıtyldy.
«Qazaq halqy Islam dinin óziniń ejelden qalyptasqan salt-sanasymen, ozyq dástúrimen úılestire, sabaqtastyra otyryp qabyldady. Sol arqyly báz bir ulttar sekildi ózindik ulttyq bolmysy men tól mádenıetinen aıyrylyp qalǵan joq. Dásúrli ıslam san ǵasyrlar boıy babalarymyz ustanyp kele jaqan din men dástúrdiń sabaqtastyǵynan týyndaǵan dúnıe. Dástúrli din degende Islam dininiń negizgi qaǵıdattaryna qaıshy kelmeıtin ozyq dástúrlerdi aıtamyz. Iаǵnı, ekeýiniń sabaqtastyǵynan týyndaǵan rýhanı qundylyqtar júıesine negizdeımiz. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy, Qazaqstan musylmandary ustanatyn Hanafı-matrýdı mektebi qazaqtyń dástúrli dinı dúnıetanymynyń negizgi máıegi bolyp esepteledi. Matrýdı ilimi adamnyń tabıǵatyn, bolmys-bitimin, aqyl-oı psıhologııasymen erik qalaýyn negizge alady. Elbasymyz aıtqan rýhanı jańǵyrý, rýhanı bolmysymyzben, rýhanı senim-nanymymyzben astasyp jatyr. Sondyqtan, jastarymyzǵa durys tárbıe berip, halqymyzdyń ulttyq qundylyqtary men mádenı dástúrin qurmetteýge baǵyttaýymyz kerek», deıdi dintanýshy Asqar Ákimhanov.
«Qandaı din bizdiń rýhanı jańǵyrýymyzǵa kómektesedi degen kezde búkil Orta Azııa elderi ustanatyn babalarymyzdan kele jatqan hanafı baǵytynyń jasampaz qyrlary anyqtalady. Musylmandyq arasyna enip ketken kóptegen dinı baǵyttardyń, bizdiń dástúr saltymyzdy, týǵan jerimizdi moıyndaı qoımaıtyn salafılik, vahabılik baǵyttarǵa qalaı qarsy turýǵa bolady, olardyń qarym-qatynasyn qalaı túzeýge bolady degen oılardy búgingi jıyn barysynda jiti talqyladyq. Onyń negizgi tehnologııasyn dáleldi, dáıekti túrde usyna kelip, ár kezdesýde, ár oqý prosesindegi leksııalarda, árbir maqalada aıtamyz degen oıymyz bar. Demokratııalyq qoǵamda ár azamattyń nanym-senim tańdaý erki ózinde. Degenmen, qoǵamdaǵy birlik pen tynyshtyq eń birinshi qaǵıda, negizgi irgetas. Árkim oıyna kelgenin istep, ekstremızm men terrorızmge bara beretin bolsa alǵa qaraı progress jasaı almaımyz. Búgin talqylanǵan ótkir máseleniń barlyǵy júzege asý úshin zııaly qaýym óziniń ishki áleýetin kórsete bilý kerek», deıdi fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Ermuratov.
Jıyn barysynda rýhanı jańǵyrý baǵyty boıynsha osy jáne ózge de máıekti máseleleler keń kólemde taldanyp, Elbasy maqalasynda aıtylǵan ár taqyryp bolashaqqa tyń serpin beretin mańyzdy qujat ekeni aıtyldy.
Arman OKTIаBR, «Egemen Qazaqstan»