Túrkimenstan Konstıtýsııasy boıynsha prezıdent – memlekettiń jáne atqarýshy bıliktiń basshysy. El táýelsizdiginiń, beıtaraptyǵynyń, terrıtorııalyq tutastyǵynyń kepili.
Túrkimenstan prezıdenti tikeleı saılaýda jeti jylǵa saılanady jáne ant bergen sátten qyzmetke kisiredi.
Daýys berý quqyna 18 jasqa tolǵan el azamattary ıe. Sot sheshimimen istegen isi úshin zań aldynda jaýapkershiligi joq dep tanylǵan adamdar jáne túrmede jazasyn óteýshiler saılaýǵa qatysa almaıdy.
Túrkimenstan prezıdenttigine kandıdat retinde Túrkimenstanda týǵan, jasy 40-tan tómen emes, memlekettik tildi biletin, sońǵy 15 jyl boıy Túrkimenstanda turǵan, memlekettik organdarda, qoǵamdyq birlestikterde, kásiporyndarda, mekemelerde jumys istegen Túrkimenstan azamatyn usynýǵa bolady (jasy 70-ten joǵary bolmaý kerek degen burynǵy shekteý 2016 jyly qabyldanǵan jańa Konstıtýsııadan alynyp tastaldy).
Kandıdatty saıası partııalar, qoǵamdyq birlestikter usynady. Quryltaıǵa qatysýshylardyń jartysynan kóbiniń daýsyn jınaǵan jaǵdaıda úmitker saılaýǵa usynylǵan bolyp sanalady.
Azamattardyń toby usynǵan jaǵdaıda, kandıdat bolyp tirkelý úshin keminde 10 myń saılaýshynyń qoly kerek.
Usyný saılaýdan 60 kún buryn usynylyp, saılaýǵa 30 kún qalǵanda toqtatylady.
Kandıdattarǵa tele-radıoarnalardan teńdeı efır ýaqyty (kúnine keminde bir saǵat), baspasózden birdeı kólemde alań beriledi.
Daýys berý 07.00-de bastalyp, 19.00-de aıaqtalady.
Daýys berýge qatysqandardyń jartysynyń kóbine ıe bolǵan kandıdat jeńgen bolyp sanalady.
Saılaý komıssııasy saılaýdan keıingi jeti kún ishinde saılaýdyń qorytyndysyn shyǵaryp, hattama toltyrady. Saılanǵan prezıdentti tirkep, osy merzim ishinde turǵyndarǵa saılaý nátıjesi týraly aqparat beredi.
Kandıdattardyń eshqaısysy jeńe almaǵan jaǵdaıda negizgi saılaýdan keıin eki apta ishinde eń kóp daýys jınaǵan eki kandıdat arasynda saılaý ótedi.
Túrkimenstan prezıdenti el Konstıtýsııasyna oń qolyn qoıyp ant beredi.
Saltanatty jıynnyń tóraǵasy, Túrkimenstannyń bes ýálaıaty jáne Ashgabattyń atynan kelgen aqsaqaldar memleket basshysyna Túrkimenstan prezıdentiniń kýáligin jáne belgisin tabystaıdy. Prezıdent ekinshi merzimge saılanǵan bolsa, Prezıdent belgisi qaıta tabys etilmeıdi.
Inaýgýrasııada Túrkimenstan prezıdenti aldyna aq kıiz tóseledi. Prezıdentke dástúrli túrkimen sachagy (nan oraıtyn qasıetti dastarhan), jebe salynǵan qoramsaq, Quran jáne Rýhnama tartylady.
Budan keıin prezıdent Túrkimenstan azamattaryna arnap qysqasha sóz sóıleıdi.
Erjan Ábdiaman, RIA "Novostı" materıaldary boıynsha