Jyl saıyn álemdegi eń iri HR fırmalardyń biri Mercer ómir súrý sapasynyń ındeksine qaraı qalalar reıtıngin jarııalaıdy, dep jazady Business Insider. Atalǵan tizimdi jasaý barysynda álem boıynsha 450 qala qarastyrylady jáne kelesi krıterııler eskeriledi:
saıası jáne áleýmettik orta (saıası turaqtylyq, qylmys deńgeıi)
ekonomıkalyq orta (valıýta erejeleri, bank qyzmetteri)
áleýmettik-mádenı orta (BAQ men senzýra, adamnyń bostandyq kepili)
medısınalyq-sanıtarııalyq jaǵdaı (medısınalyq qyzmet, qorshaǵan ortanyń tazalyǵy)
mektepter men bilim (standarttar, halyqaralyq mektepterdiń bolýy)
memlekettik qyzmet pen kólik (elektr qýaty, sý, qoǵamdyq kólik, kólik keptelisi)
demalys oryndary (meıramhana, teatr, kınoteatr, sport pen demalys oryndary)
tutynýshylyq taýarlar (azyq-túlik, kúndelikti qajettilikter)
turǵyn úı (páter jaldaý, turmystyq tehnıka, tehnıkalyq qyzmet)
tabıǵı orta (klımat).
Mercer jasaǵan bıylǵy tizimge 230 memlekettiń qalalary engen. Onyń ishinde barlyq belgiler boıynsha úzdik dep tanylǵan qalalar tizimi:
1.Vena, Avstrııa
2.Sıýrıh, Shveısarııa
3.Oklend, Jańa Zelandııa
4.Mıýnhen, Germanııa
5.Vankýver, Kanada
6.Dıýsseldorf, Germanııa
7.Frankfýrt, Germanııa
8.Jeneva, Shveısarııa
9. Kopengagen, Danııa
10. Bazel, Shveısarııa
11. Sıdneı, Avstralııa
12. Amsterdam, Nıderland
13. Berlın, Germanııa
14.Bern, Shveısarııa
15.Vellıngton, Jańa Zelandııa
16. Melbýrn, Avstralııa
17. Toronto, Kanada
18. Ottava, Kanada
19.Gambýrg, Germanııa
20. Stokgolm, Shvesııa