Londonnyń ICE qor naryǵynda búgingi Brent markaly munaı baǵasy $53,97 deıin tómendedi. Al amerıkandyq WTI markaly munaı barreliniń baǵasy $51,18 deıin tústi.
Osylaısha, juma kúnine deıin úzdiksiz úsh kún qatarynan qymbattaǵan qara altyn osy aptany qolaısyz bastap otyr.
Al keshe dál osy qor naryǵynda Brent markasy barreline 54,43 dollarǵa jetken edi. Bul ótken aptadaǵy ortasha baǵadan 15 paıyzǵa artyq bolatyn.
Baǵanyń bulaı kúrt qymbattaýyna sebep bolǵan ótken sársenbidegi OPEK uıymynyń óndiristi azaıtý týraly ortaq sheshimi áli de bolsa óz nátıjesin bergen joq. О́ıtkeni, sarapshylardyń aıtýynsha, barlyq másele 10 jeltoqsanda sheshiledi.
Esterińizge sala keteıik, OPEK-ke múshe memleketter men uıymǵa kirmeıtin ózge eksporttaýshy elder Venada 10 jeltoqsan kúni qaıta kezdesetin bolyp sheshken. Ondaǵy maqsat ótken aptada qol jetkizgen kelisim aıasynda naqty qaı eldiń qansha kólemde munaı óndirisin azaıtatynyn sheshý.
Uıymǵa múshe memleketter qazirgi tańda 33,6 mln barrel qara altyn óndirýde. Qańtardyń birinen bastap bul kórsetkishti uıym bolyp 32,5 mln barrelge azaıtý jospary bar. Osy oraıda uıymnyń eń iri múshesi Saýd Arabııasy 0,5 mln barrelge azaıtyp, táýligine óndiristi 10,54 mln barrelge túsiredi. Al uıymdaǵy kólemi jaǵynan ekinshi oryndaǵy Irak 4,351 mln barrelge qysqartady. Al úshinshi oryndaǵy Iran 3,797 mln barrelden asyrmaýy tıis.
OPEK-ke kirmeıtin memleketter bolsa, óndiristi táýligine 0,6 mln barrelge azaıtýy kerek. Sonyń 0,3 mln barreli Reseıdiń moınynda. Qalǵan 0,3 mln barreldi Qazaqstan, Ázirbaıjan, Meksıka, Kolýmbııa, Oman, Bolıvııa, Egıpet, Bahreın, Norvegııa, Kanada, Trınad pen Tobago elderi ózara bólip almaq. Osy oraıda Qazaqstannyń naqty qansha barrel azaıtatyny ázirge belgisiz.
Osy sharttar oryndalyp jatsa, sarapshylardyń aıtýynsha, baǵa 60 dollarǵa deıin jetýi tıis. Sonymen qatar, bul sharttardyń tek keler jyldyń birinshi jartyjyldyǵyna ǵana qatysty ekenin aıta ketý kerek. Uıym músheleri jyl ortasynda kezekti ret kezdesip, 2017 jyldyń shilde-jeltoqsan aralyǵyndaǵy óndiris kóleminiń qandaı bolatynyn talqylaýy kerek.
Eger, birinshi jartyjyldyqta atalǵan mindettemeni ár el múltiksiz oryndasa, shıkizat naryǵy bir qalypqa túspek.
Degenmen, sarapshylar, OPEK-tiń óndiristi azaıtýy AQSh-taǵy slanstyq munaı óndirisin kóbeıtýge alyp soǵýy múmkin ekenin aıtýda. О́ıtkeni, OPEK kelisiminiń AQSh óndirisine kúshi júrmeıdi.
Sonymen qatar sarapshylar atalǵan kelisimshart mindettemeleriniń basqa elderdi bylaı qoıǵanda, OPEK-tiń óziniń oryndaıtynyna kúmánmen qaraıdy. О́ıtkeni atalǵan uıym eshqandaı da resmı kúshke ıe emes.
Qalaı degende de, osy aptada munaı naryǵy ótken aptadaǵy sheshimniń alǵashqy nátıjelerin kórsetpek. Al seısenbi, sársenbi, juma kúnderi AQSh-taǵy munaı qory ınstıtýty men Baker Hughes uıymy apta saıynǵy málimetterin jańartady.
Baýyrjan Muqanov