Ulttyq statıstıka bıýrosy bólisken sandardy sóıletsek, elimizdegi joǵary oqý oryndarynda 33,5 myń sheteldik azamat bilim alady. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 17,7%-ǵa kóp. Keıingi úsh jylda sheteldik stýdentter sany turaqty ósip keledi, 2022 jyldan beri jyl saıyn 3–3,5 myń adamǵa artyp otyr.
Sol sheteldik stýdentterdiń arasynda otandyq 34 ýnıversıtette bilim alatyn 610 Aýǵanstan azamaty bar. Olar negizinen pedagogıka, gýmanıtarlyq ǵylymdar, óner, áleýmettik ǵylymdar, bıznes, basqarý jáne quqyq, jaratylystaný ǵylymdary, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar, ınjenerlik, óńdeý jáne qurylys salalary, aýyl sharýashylyǵy, veterınarııa, sondaı-aq densaýlyq saqtaý salalarynda bilim alady.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń deregine súıensek, aýǵanstandyq azamattar elimizdiń joǵary oqý oryndarynyń qoldanystaǵy bilim baǵdarlamalary sheńberinde oqıdy. Otandyq jekelegen joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim uıymdary jasalǵan sharttar negizinde Aýǵanstannyń joǵary oqý oryndarymen yntymaqtastyqty júzege asyrady. Mysaly, Qazaqstan–Amerıka erkin ýnıversıteti «Kahkashan-E-Sharq Institute of Higher Education»-pen memorandým jasasty. Kabýl polıtehnıkalyq ýnıversıteti Halyqaralyq bilim korporasııasymen yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy. Bul baılanystar joǵary bilim jáne ǵylym salasyndaǵy áriptestik baılanystardy damytýǵa baǵyttalǵan.
Osyndaı berik baılanystardyń nátıjesinde sonaý Aýǵanstannan sapaly bilim alýǵa qushtar bolyp kelgen stýdenttermen Alǵys aıtý kúni qarsańynda az-kem tildestik. Solardyń biri Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetinde oqıtyn bolashaq áriptesimiz Zııa Gúl tulǵalyq damýǵa jeteleıtin qolaıly akademııalyq ortany qamtamasyz etken oqý ordasyna, ondaǵy oqytýshylary men zamandastaryna dán rıza.
– Men qazir Qazaqstandaǵy bedeldi ýnıversıtettiń jýrnalıstıka fakýltetinde oqımyn. Bul mamandyq maǵan synı turǵydan oılaý, aqparat jınaý, zertteý, baıypty baıandaý daǵdylaryn damytýǵa múmkindik beredi. Osy daǵdylarymnyń bárin bolashaqta medıadaǵy mansabymda qoldanatynyma úmittimin. Tarıhy tereń basylym betin paıdalana otyryp, Qazaqstan jurtyna, ýnıversıtetime oqýǵa ári tulǵalyq damýǵa jeteleıtin qolaıly akademııalyq ortany qamtamasyz etkenine shyn júrekten alǵys aıtamyn. Sondaı-aq professorlarymnyń biliktiligi, kásibıligi men akademııalyq sheberlikke degen adaldyǵyna aıryqsha rızamyn. Alǵys aıtý kúni Qazaqstanda berik te úılesimdi qoǵamdastyqtar qurýdaǵy yntymaqtastyq pen túsinistiktiń mańyzyn eske salady, – dedi Z.Gúl.
Zııa bolashaqta senimdi aqparatty taratý arqyly ashyqtyqqa, mazmundy dıalogke bastaıtyn jýrnalıstıka salasynda jumys isteýdi maqsat etip otyr.
Al L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti Sherzada Shoaıb armanyna jetkizetin mamandyqty Qazaqstanda oqyp júrgenin aıtady. Bolashaqta magıstratýrany da osynda jalǵastyrýdy josparlap júr.
– Men – Aýǵanstannanmyn. Qazaqstanda tórt jyldan beri «Aqparattyq qaýipsizdik» (IT) mamandyǵyn alyp jatyrmyn. Bul salany tańdaýyma bala kezimnen bastap hakerlerge qarsy, qoldanýshylarǵa qorǵaýshy bolýdy, júıelerdi kıberqaýipterden saqtaýdy armandaǵanym túrtki boldy. Osylaısha, jaıly ortaǵa tap boldym. Maǵan Qazaqstannyń aýa raıy, tabıǵaty, qazir turyp jatqan Astana qalasynyń ásemdigi unaıdy. Bolashaqta «Aqparattyq krımınalıstıka» salasynda jumys istep, júıelerdi hakerlerden, ruqsat joq adamdardan qorǵaǵym keledi. Sonymen qatar magıstr dárejesin de osy jerde alýdy josparlap otyrmyn», deıdi Sh.Shoaıb.