Qazaqstanda qýattylyǵy jylyna 10 mln tonnaǵa deıin munaı óńdeı alatyn tórtinshi iri munaı óńdeý zaýytyn (MО́Z) salýǵa daıyndyq bastaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes elimizde tórtinshi iri munaı óńdeý zaýytyn salý jobasyn iske asyrýǵa daıyndyq bastaldy.
Qazirgi ýaqytta joba tájirıbelik iske asyrýdyń kezeńinde tur. Joba boıynsha aldyn ala tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeni ázirleý júrgizilýde. Qazaqstanda bolashaqta munaı-hımııa klasteriniń ortalyǵyna aınalýy múmkin iri munaı óńdeý keshenin salýǵa daıyndyq qyzý júrgizilip jatyr.
Energetıka mınıstrligi munaı óńdeý jáne munaı-hımııa salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organ retinde jobany vedomstvoaralyq deńgeıde úılestirýdi júzege asyrady. Jobanyń tapsyrys berýshisi — SK Ondeu («Samuryq-Qazyna» qorynyń enshiles uıymy). Alty aı ishinde halyqaralyq ınjınırıngtik komanda keshenge aldyn ala zertteýler júrgizip, onyń qorytyndysy boıynsha Úkimetke bolashaq zaýyttyń tehnıkalyq jáne ekonomıkalyq parametrleri usynylady.
Aldyn ala TEN sheńberinde birqatar negizgi baǵyttar pysyqtalady. Birinshi kezekte shıkizatpen qamtamasyz etýdiń eń tıimdi shemasy aıqyndalady. Qashaǵan men Teńiz ken oryndarynyń munaıyn óńdeý, sondaı-aq qoldanystaǵy qubyr ınfraqurylymy arqyly aralas shıkizatty paıdalaný nusqalary qarastyrylady. Sonymen qatar zaýyt salynatyn oryndy tańdaý máselesine erekshe nazar aýdarylady. Sarapshylar kólik logıstıkasyn, temirjol ınfraqurylymyna qoljetimdilikti, ónim ótkizý naryqtaryna jaqyndyǵyn, ekologııalyq talaptardy jáne ınjenerlik kommýnıkasııalardyń bolýyn baǵalaıdy.
QR Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov atap ótkendeı, jańa keshenniń qurylysy uzaq merzimdi energetıkalyq turaqtylyq úshin pragmatıkalyq ári strategııalyq turǵydan mańyzdy qadam bolyp sanalady. Onyń aıtýynsha, jobanyń ornalasýy men konfıgýrasııasyna qatysty barlyq sheshimder tek ekonomıkalyq tıimdilik pen tehnıkalyq esepteýler negizinde qabyldanatyn bolady.
Jobaǵa ǵalymdar qajettiligi boıynsha otandyq ǵylymı-zertteý ortalyqtary men beıindi joǵary oqý oryndaryn tartý arqyly qamtamasyz etiledi. R&D qurylymdary otyn standarttaryn, tehnologııalardy jáne katalızatorlardy jetildirýmen aınalysady. Al ýnıversıtetter bolashaq óndiris úshin kadrlar daıarlaıdy.
Aldyn ala qujattama negizinde Úkimet jobany jobalyq-smetalyq qujattama ázirleý satysyna kóshirý, halyqaralyq ınvestorlardy tartý jáne zaýyt qurylysyn bastaý týraly sheshim qabyldaıdy. Júrgizilip jatqan jumystar munaı óńdeý salasyn 2025–2040 jyldarǵa damytý tujyrymdamasyna sáıkes júzege asyrylýda jáne ekonomıkany shıkizattyq modelden tereń óńdeýge kezeń-kezeńimen kóshirýge baǵyttalǵan.