Naqty tapsyrma – nátıjeli túıin

Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý isi jetilýde

Tutynýshy tutylyp, qu­qyq buzǵan qutylatyn zaman kelmeske ketse deımiz. О́ıt­keni, elimiz bul saladaǵy zań­dardy kúsheıtip, álemdik talap­tarǵa talpynyp jatyr. Tutyný­shylar quqyǵyn qorǵaý salasyn­daǵy qazaqstandyq zańna­many sheteldik normalar men ere­jelerge sáıkestendirý men jetildirý jumystary júrgizilýde. Bul týraly Úkimet otyry­syn­da Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov jetkiz­di. Máselen, osy maqsatta ótken jyldyń sáýir aıynda tuty­ný­shylar quqyǵyn qorǵaý salasyn­daǵy zańnamaǵa birqatar ózgeris­ter men tolyqtyrýlar engizilgen. Ulttyq ekonomıka mınıstr­ligi − tutynýshylar quqyǵyn qor­ǵaý sala­syndaǵy saıasatty jáne vedom­stvo­aralyq úılestirýdi baqylaý-qada­ǵalaý fýnksııalaryn qoldanýsyz júzege asyratyn ýákiletti organ. Sol sebepti de, tutynýshy quqy turǵysynda másele kóterdi. Mınıstrdiń málim­deýinshe, tutynýshylar quqy­ǵyn qorǵaý­dy qamtamasyz etýde memlekettik or­gan­dardyń ju­mysy júıeli emes. Árkim óz­de­riniń negizgi qyzmet áre­keti aıasyn­daǵy memlekettik fýnk­sııa­lardy júzege asyrýdy kóz­deýde. Ol tutas alǵanda, ótinish­­terdi qaraýda jáne sheshim qabyldaý­da birqatar qıyn­­dyqtar týdyrady. Sebebi, mem­­le­kettik organdardyń she­shim qa­byldaýdaǵy ádisteri – túsindirý, ákimshilik isterdi qaraý nemese tekserýler júrgizý sııaqty san qyrly bolyp keledi. «Jergilikti atqarýshy organdar tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý júıe­sindegi jáne óz qyz­met áreketi baǵy­tyn­daǵy rólin tutas kórip otyrǵan joq.  Alaı­da, olardyń jergilikti jerde halyq­pen jumys isteıtinin es­kersek, bul baǵyttaǵy ju­mys­tardy jandandyrý qajet»,  dedi T.Súleımenov. Málimetke súıensek, 2016 jyldyń qorytyndysy boıyn­sha memlekettik organdar tu­ty­nýshylardan túsken 23 myńnan astam ótinishti qaraǵan. Ulttyq ekonomıka mınıstrligine 4486 ótinish, ıaǵnı, jalpy ótinishtiń 19 paıyzy túsken. Ulttyq bankke barlyq ótinishterdiń 56 paıyzy, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligine 11 paıy­zy, Qarjy jáne energetıka mınıstr­likterine 3 paıyzy tıesili. «Memlekettiń baqylaýshylyq fýnksııasyn azaıtý jaǵdaıynda tutyný­shylar quqyǵyn qorǵaý deńgeıin arttyrý úshin Ulttyq ekonomıka mınıstr­ligi jekelegen taýarlyq naryqtardaǵy tu­ty­nýshylar quqyǵyn qor­ǵaýdy kúsheıtýdi josparlaýda. Elek­trondy saýdaǵa qatysýshy­lardyń qyzmet áreketin tu­tynýshylardyń quqyǵyn saqtaý kepildigin anyqtaý arqyly reg­lamentteý, sondaı-aq, jarnamalardy ornalastyrý talaptaryn kúsheıtý, onyń ishinde ornalastyrý ýaqyty, shyndyqqa sáıkestigi jáne taýardyń tutynýshylyq ereksheligi talaptaryn kúsheıtý qarastyrylýda», dedi mınıstr. Sondaı-aq, taýardyń sapasy men qaýipsizdigi standarttaryn saq­ta­maǵandyǵy úshin kásipkerlik sýbek­tileriniń jaýapkershiligin arttyrý usynylyp otyrǵanyna toqtaldy. Sondaı-aq, tutyný­shy­lyq saýatty­lyq, tutynýshy­lar­dyń azamattyq belsendiliginiń deńgeıin arttyrýǵa jáne olar­dyń taýarlar, quqyqtary men min­detteri týraly aqparat­ta­nýyna erekshe kóńil bólinýde. Otyrys barysynda qarjy qyz­metterin tutynýshylardyń quqyq­taryn qorǵaý máseleleri jóninde Ulttyq bank tóraǵasy D.Aqyshev, medısınalyq qyz­met kórsetý sapasyn arttyrý týraly Densaýlyq saqtaý mı­nıstri E.Birtanov, sondaı-aq, qarapaıym jurtshylyq atynan «Qazaqstan tutynýshylarynyń ulttyq lıgasy» basqarma tóraıymy S.Romanovskaıa sóz sóıledi.  Máseleni talqylaý qory­tyndysynda Premer-Mı­nıstr Ulttyq ekonomıka mınıs­trligine, ortalyq jáne jergi­likti at­qarýshy organdarǵa tuty­ný­shylardyń quqyqtaryn qorǵaý boıynsha belsendi sharalar qoldanyp, halyqqa buqaralyq aq­parat quraldary arqyly tuty­ný­shylardyń quqyqtary týraly keńinen aqparat taratýdy tapsyrdy.  

Jekeshelendirý júıeli júzege asýda

Úkimet otyrysynyń ekin­shi máselesi boıynsha jeke­she­lendirýdiń 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn oryndaý barysy qaraldy. Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov memlekettik jáne kommýnıkasııalyq menshiktegi kásiporyndar men iri kompanııalardy ótkizý jospary týraly baıandady. Al Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov óz kezeginde, memlekettik menshik jáne kva­zımemlekettik sektor nysandaryn satýdy jyldamdatý boıynsha qoldanylǵan sharalardyń aralyq nátıjeleri jáne beki­tilgen kesteler aıasyndaǵy al­daǵy mindetter jaıynda aıtty. Máselen, 2016 jyldan bastap jekeshelendirýdiń keshendi jos­pary boıynsha 221 nysan ótkizilgen, 189 nysan qaıta qurý nemese joıý kezeńinde eken.    «Qoldanylǵan sharalar je­ke­she­lendirý úderisin jandan­dyrýǵa múm­­kindik berdi. Keshendi jospar nysan­darynyń negizgi bóligi, ıaǵnı 80 paıyzdan astamy aǵymdaǵy jyly ótkiziledi. Jalpy, jekeshelendirýdiń ke­shendi josparyn iske asyrý boıynsha is-shara­lardy ýaqtyly jáne tabysty oryndaý úshin barlyq alǵysharttar jasalǵan», dedi B.Sultanov.   Jıynda sondaı-aq, «Sa­mu­ryq-Qazyna» UÁQ basqarma tóraǵasy О́.Shókeev, «Báıterek» holdınginiń basqarma tóraǵasy E.Dosaev, «QazAgro» holdınginiń basqarma tóraǵasy N.Málelov qosymsha baıandady. Sońyn­da Premer-Mınıstr Baqytjan Sa­ǵyn­taev memlekettik organdar men holdıngterdiń basshylaryna nysandardy satý kes­tesin saqtaýdy jáne olardy belgilengen merzimderde ótki­zýdi qamtamasyz etýdi tapsyr­dy. Budan ózge, Memleket bas­shy­synyń memlekettik menshikte qalatyn nysandary tizimin daıyndaý týraly tapsyrmalaryn oryn­daý boıynsha jumysty barynsha qysqa merzimde aıaq­taý qajettigin, Ulttyq ekono­mıka, Qarjy jáne Ádilet mınıstr­likterine atalǵan tizimdi bekitý máselesin pysyqtaý kerektigin aıtty. Atalǵan tapsyrmalardy oryndaýdy baqylaý Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Asqar Mamınge júkteldi.

Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan»