Al elimiz damýdyń dańǵyl jolyna túsken shaqta ózgelerge tarıhymyzdy tanytý da taǵylymdy is bolmaq. Osy oraıda, Astana qalasynda ótip jatqan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń elimiz úshin de aıtarlyqtaı mańyzy zor. Álem aldynda árbir qazaq azamatynyń maqtanysh sezimin oıatqan kórme ekonomıkalyq, ınnovasııalyq áleýetimizdi kórsetip qana qoımaı, tarıhymyzdy tanytýǵa da keń jol ashady. Atalǵan kórme aıasynda elorda tórinde Jambyl oblysynyń mádenıet kúnderi ótip, Astana turǵyndary men qonaqtary ıgi istiń kýási boldy.
Jalpy, EKSPO halyqaralyq kórmesin tamashalaýshy qonaqtar úshin Áýlıeata óńiriniń tarıhyn tanytý maqsatynda uıymdastyrylǵan is-sharaǵa Jambyl oblysynyń ákimi Kárim Kókirekbaev bastaǵan jambyldyqtar keldi. Ánshiler, aqyn-jazýshylar men sýretshiler óz ónerlerin kórsetip, óńirdiń tarıhymen de tanystyrdy.
El mereıin asyryp otyrǵan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń qurmetine oraı, mamyr aıynda Taraz qalasynan «Uly Jibek joly. Kóne Tarazdan asqaq Astanaǵa tartý» kerýeni jolǵa shyqqan edi. Araǵa eki aıǵa jýyq ýaqyt salyp, Áýlıeatanyń Baızaq, Qulan, Merki, Moıynqum jerlerin jáne Qaraǵandy oblysynyń Balqash qalasyn basyp ótip, Astana qalasyna jetken kerýen Astana turǵyndary men qonaqtarynyń shynaıy yqylasyna ıe boldy. Atalǵan kerýendi kópshilik «Ǵashyqtar saıabaǵynda» ornalasqan ashyq aspan astyndaǵy «Kóne Taraz álemi» tarıhı-mádenı ekspozısııalyq kesheninde kútip aldy. Shara barysynda qolóner sheberleriniń ónerinen syr shertetin «Sheberler» aýyly, ulttyq ortalyqtardyń «Dostyq» aýyly, aqjaýlyqty ájelerdiń án tartýy, «Qarahan men Aısha bıbi» kórinisi, «Naz» bı ansambli, Taraz qalasy, Jýaly aýdany Qazaqstan halqy Assambleıasy jáne M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń jáne Taraz ınnovasııalyq ýnıversıteti kórkemónerpazdarynyń konserttik baǵdarlamalary men salt-dástúr kórinisteri uıymdastyryldy.
Astana qalasynda ótken Jambyl oblysynyń mádenıet kúnderi aıasynda oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń «Taraz – tarıhtyń altyn dińgegi» atty kóshpeli kórmesi qoıyldy. Kúni boıy tarıhy ǵasyrlar qoınaýynan bastaý alatyn shahar týraly mýzeı qyzmetkerleriniń tanystyrylymy da qatar órilip, mádenı is-sharanyń mańyzyn asha tústi. «Kórmede oblystyń jáne eki myń jyldan asa baı, mazmundy tarıhy bar qalanyń Saq kezeńinen Qazaq handyǵynyń qalyptasý kezeńine deıingi tarıhy qamtyldy. Sondaı-aq, kórmege úsh júzden astam jádiger qoıyldy», deıdi oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Dúısenáli Byqybaev.
Budan keıin EKSPO aýmaǵyndaǵy «Amfıteatrda» Jambyl oblysy ónerpazdarynyń «Áýeni ásem Áýlıeata» atty merekelik konserti uıymdastyrylyp, atalǵan mádenı shara Astana aspanyn ásem kúıge bóledi. Merekelik konsertte kópshilikke tanymal «Taraz» trıosy, Baǵdat Sámedınova, Ásel Ýasheva, Mádına Saǵynbekova, Janna Asanqulova jáne ózge de ónerpazdar óner kórsetip, kóptiń yqylasyna ıe boldy. Jalpy, EKSPO kórmesi aıasynda ótken Jambyl oblysynyń kúnderinde oblystyń barlyq aýdandary ónerpazdarynyń da konserttik baǵdarlamalary uıymdastyryldy.
Jambyl oblysynyń mádenıet kúnderi aıasynda astanalyq qaýym Astana qalasynyń «Jastar» teatrynda Jambyl oblystyq qazaq drama teatrynyń sahnalaýymen qoıylǵan Arǵynbaı Bekbosynnyń «Domalaq ene» tarıhı dramasyn tamashalady. Sonymen qatar, Sultanáli Balǵabaevtyń «Eń jaqsy erkek» spektakli de kóptiń kóńilinen shyqty. Al «Qazanat» qalalyq ıppodromy aýmaǵyndaǵy «Etnoaýylda» Jambyl oblysy qoldanbaly qolóner sheberleriniń kórmesi ótti.
Jalpy, ejelgi Shyǵys ádebıetinde Taraz týraly kóptegen derekter bar. Shyǵystyq poetıkada da Taraz jaıly jıi aıtylady. Sondyqtan da Taraz shahary ejelgi shaıyrlardyń mekeni retinde de kópshilikke belgili. О́tken men búgindi sabaqtastyrý maqsatynda jáne óńirden shyqqan shyǵarmashylyq ıelerin qoldaý oraıynda Astana tórinde belgili aqyndar men ánshilerdiń birlesken «Bir óleń – bir áýen!» án-jyr keshi ótti. Oǵan Astana turǵyndary da kóptep qatysyp, qazaq poezııasynyń jáne án óneriniń qudiretine sýsyndady. Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary, aqyn Maraltaı Raıymbekuly jáne Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń ıegeri, aqyn Ǵalym Qalıbek Almaty qalasynan arnaıy kelip, jas aqyndarǵa qoldaý bildirdi.
Astana tórinde ótken Jambyl oblysynyń mádenıet kúnderi án men jyrǵa toly boldy. Astanalyq jurtshylyq is-shara aıasynda Jambyl óńirinen shyqqan estrada juldyzdary Qurmash Mahanov, Dosymjan Tańatarov, Indıra Rasylhan jáne ózge de ónerpazdardyń qatysýymen ótken «Tarazym – tarıh aq tańy, Astanam – eldiń maqtany!» atty gala-konsertti tamashalady. Sondaı-aq, «Kóne Tarazdan taǵzym» horeografııalyq kompozısııasy, Jambyl oblysynyń shyǵarmashylyq ujymdarynyń «Jambylym qandaı tamasha!» atty shyǵarmashylyq konserti, Jambyl oblysy ónerpazdarynyń «Kúı kerýeni», «Alataý sazy», «Dýmandy elim» atty konserttik baǵdarlamalary da qazaq ónerin tanytqan tańdaýly dúnıeler qatarynan kórindi.
Jambyldyqtar apta boıy EKSPO kórmesi aıasynda Astana tórin uly dúbirge bólep qaıtty. Nátıjesinde óńir tarıhy tereń tanylyp, bul sapar elimiz ǵana emes, sheteldik kelýshilerdiń de qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. «Móp-móldir kózdiń qarasyn, Tarazdan ǵana tabasyń» dep uly Fırdoýsı jyrlaǵandaı, Tarazdyń tarıhy, Áýlıeatanyń ásemdigi, Jambyldyń jylylyǵy Astana aspanynda óshpesteı bolyp qaldy.
Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
Sýretterdi túsirgen
Aqádil RYSMAHAN