Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda birqatar eldiń memleket basshylarynyń qatysýymen Islam yntymaqtastyq uıymynyń Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi sammıtiniń jumysy bastaldy. Dál qazirgi ýaqytta Elbasy Nursultan Nazarbaev Sammıtke kelgen mártebeli meımandardy qarsy alýda, dep habarlaıdy QazAqparat.
Sammıt barysynda uıymǵa qatysýshy elderdegi ǵylym men tehnologııalardyń, ınnovasııalardyń damýy baǵytyndaǵy maqsattar men mindetter aıqyndalady.
Eske sala keteıik, bul sammıtti ótkizý bastamasyn 2016 jyly Ystanbulda IYU Sammıti barysynda QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaev kótergen bolatyn. Bıylǵy shara «Islam álemindegi ǵylym, tehnologııa, ınnovasııa jáne jańǵyrý» taqyrybyna arnalyp otyr.
Memleket jáne úkimet basshylary osy kezdesý barysynda alǵash ret ǵylymı-tehnıkalyq máselelerdi talqylaıdy. Osy oraıda Sammıt atalǵan salalarda damýdyń kún tártibin qalyptastyrýǵa negiz bolmaq.
Sonymen qatar bul aýqymdy shara uıymnyń ǵylym men tehnologııalarǵa aıryqsha mán berip otyrǵanyn, aldaǵy on jyldyqqa bul salada musylman elderi úshin basymdyqtar men mindetterdi ári usynystardy aıqyndaıdy.
Sammıttiń negizgi qujattary Qorytyndy kommıýnıke men Astana deklarasııasy bolmaq. Bıylǵy jıynǵa IYU-ǵa qatysýshy 56 memleket, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik uıymdar qatysýda. Belgili bolǵandaı, Sammıt kezinde Islam yntymaqtastyǵy uıynyń ǵylym men tehnologııalar boıynsha syılyǵy tapsyrylady dep kútilýde.
Aıta keteıik, musylman memleketteri basshylarynyń 1969 jylǵy 25 qyrkúıekte Rabatta ótken konferensııasynda negizi qalanǵan Islam yntymaqtastyǵy uıymy (IYU) - eń iri jáne yqpaldy úkimettik ári halyqaralyq musylman uıymy.
Qazirgi ýaqytta ol jalpy sany shamamen 1,5 mıllıard adamdy qamtıtyn 57 eldiń basyn biriktirip otyr. IYU-nyń negizgi qaǵıdattary mynalar: tolyq teńdik; ár halyqtyń óz taǵdyryn ózi sheshý quqyǵyna degen qurmet; ishki isterine aralaspaý; memleketterdiń egemendigin, táýelsizdigin jáne aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteý; IYU-ǵa múshe memleketter arasyndaǵy daýly máselelerdi kelissóz, araaǵaıyndyq nemese arbıtraj arqyly beıbit jolmen sheshý; uıymǵa múshe memleketter aýmaqtarynyń tutastyǵyna, sonymen birge saıası táýelsizdigine de qarsy kúsh qoldanbaý nemese qoqan-loqqy kórsetpeý. Qazaqstan 1995 jyly Islam yntymaqtastyǵy uıymynyń tolyq quqyly múshesine aınaldy. Astanada 2011 jylǵy 28-30 maýsymda Islam yntymaqtastyǵy uıymy Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń (SIMK) 38-shi sessııasy ótti.
Sol sátten bastap Qazaqstan osy halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyq etýge kiristi. Bul basqosýdy tarıhı oqıǵa dep ataýǵa bolady, óıtkeni, onda Islam konferensııasy uıymy ataýyn (IKU) Islam yntymaqtastyǵy uıymy (IYU) dep ózgertý týraly sheshim qabyldandy jáne Adam quqyqtary jónindegi turaqty komıssııa quryldy. Alǵashqy ret IYU-nyń Ortalyq Azııamen yntymaqtastyq jónindegi is-áreket jospary qabyldandy.