Kóne tarıhtyń jady eshqashan kónermek te jáne ol tarıh esh nárseni umytpaq ta emes. Jáne de ásirese ol tarıh ulttyń jany men rýhy tiline qatysty bolsa!
Muny aıtyp otyrǵandaǵy sebebimiz, 1940 jyldyń 13 qarashasynda «Qazaq jazýyn latyndandyrylǵan álipbıden orys grafıkasy negizindegi jańa álipbıge kóshirý týraly» zań qabyldanǵan bolatyn. Endi mine, táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Qazaq tili álipbıin kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.
Bul ótken HH ǵasyrdyń nebir náýbetterin kóp kórgen, zamannyń soqtyqpaly da soqpaly joldarynan ótip, myń ólip, myń tirilgen búgingi táýelsizdik zamanynda ómir súrip otyrǵan qazaq degen halyqtyń ólgeni tirilip, óshkeni janǵan kún!
Latynsha oqý da jáne latynsha jazý da bizdiń halqymyz úshin jat emestigi daý týdyrmaıtyn másele. Latyn álipbıiniń paıda bolyp, qoldanylyp kele jatqandyǵyna jalpy úsh myńdaı jyl bolsa, sol latynshańdy, ıaǵnı latyn álipbıi úlgisindegi jazýdy bizdiń halqymyz 1929 jyldan bastap, 1940 jylǵa deıin qoldanyp kelgen-di. Sol 1940 jyldyń 13 qarashasynda «Qazaq jazýyn latyndandyrylǵan álipbıden orys grafıkasy negizindegi jańa álipbıge kóshirý týraly» zań qabyldanyp, biz sol úrdispen kúni búginge deıin júrip kelemiz.
Endigi arada álipbıimizdi latyn qarpine, latyn álipbıine kóshirý elimizdiń jáne óz urpaǵymyzdyń bolashaǵy úshin jáne búkil álemmen birlese túsýimizge, aǵylshyn tili men ınternet tilin jetik ıgerýimizge, eń bastysy, qazaq tilin jańǵyrtýǵa jaǵdaı týǵyzatyndyǵy basy ashyq basty másele ekendigi barsha qazaqstandyqtardyń sanasyna sińdi ǵoı dep oılaımyn.
Latyn grafıkasyna kóshý máselesi bir kúnde ǵana týyndaǵan joq. Osy oraıda Elbasy Nursultan Nazarbaev sonaý 2006 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HII sessııasynda: «Qazaq álipbıin latynǵa kóshirý jónindegi máselege qaıta oralý kerek. Bir kezderi biz ony keıinge qaldyrǵan edik. Áıtse de, latyn qarpi kommýnıkasııalyq keńistikte basymdyqqa ıe jáne kóptegen elder, sonyń ishinde postkeńestik elderdiń latyn qarpine kóshýi kezdeısoqtyq emes.
Álbette, biz bul jerde asyǵystyqqa boı aldyrmaı, onyń artyqshylyqtary men kemshilikterin zerdelep alýymyz kerek», degeni bar-dy. Mine, sodan beri bul másele qazaqstandyq qoǵamnyń udaıy nazarynda boldy desek te artyq emes. Tilshi-ǵalymdarymyz, tarıhshylarymyz ben ádebıetshilerimiz, barlyq qazaqstandyqtar latyn grafıkasyn búgingi zamanǵa saı álipbı esebinde engizý úshin qyrýar ári zerdeli jumystar júrgizdi.
Elbasy óz Jarlyǵynda qazaq tili álipbıin kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirilýin qamtamasyz etý úshin Úkimetke naqtyly tapsyrmalar berdi. Endi bizdiń qoǵam 2025 jylǵa deıin latynshaǵa kezeń-kezeńimen kóshýdiń qamy men áreketin jasamaqshy. Iske sát, Qazaq eli! Elimiz de tilimiz de máńgi jasasyn!
Jabal ERǴALIEV,
jazýshy-dramatýrg,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri