Aqtóbe aımaǵynda úsh aýysymda bilim beretin 24 mektep bar. Bul jaıt bilim berý standarttary men normalaryna sáıkes kelmeıtini aıan. Sondaı-aq qaýipsizdik talaptaryna qatysty alǵanda da munyń qaıshy keletin tustary kóp.
Osy arada eń aldymen úsh aýysymdy mektepterdiń paıda bolýyna ákelip soqtyratyn basty faktorlardy aıqyndap alǵanymyz jón. Munyń ózi birinshiden, belgili bir aımaqtaǵy turǵyndar sanynyń ósýinen , ishki kóshi-qon úderisiniń artýynan jáne otandastarymyzdyń atamekenine oralýynan paıda bolatyn tabıǵı úderis. Aıtalyq qazirgi kezde Aqtóbe qalasynda jáne oblys aýdandarynda úsh aýysymda oqytatyn mektepterdiń joıylmaýyna osy aıtylǵandardyń qaı-qaısysy da áserin tıgizip otyrǵanyn ańǵarý qıyn emes. Mysaly, ótken kúz aıynda oblys ortalyǵynda 1200 bala oqıtyn №6 Ǵubaıdolla Aqtaev atyndaǵy orta mektepte bolǵanbyz. Munda biz muǵalimdermen kezdesip, oı-pikir almasqan edik. Sonda kózimizdiń jetkeni, mekteptegi oqýshylardyń denin О́zbekstannan qonys aýdarǵan aǵaıyndardyń balalary quraıdy eken. Sol kezde mekteptiń úsh aýysymǵa aýysyp kete jazdap, áýpirimmen áreń turǵanyn ańǵaryp qalyp edik. Tipti buǵan deıin mundaı jaǵdaı birneshe ret oryn alypty. Bul qolaısyzdyqtan irgeli bilim berý shańyraǵy óz oqýshylarynyń belgili bir bóligi jańadan ashylǵan mektepterge aýysýy arqyly arylypty.
Dál osyndaı kórinis kúni keshe Mártók aýdanynyń Saryjar aýylynda oryn alǵanyna kýá bolyp oraldyq. Shaǵyn aýyl mektebi ǵımaratynda 1000-nan astam jetkinshek syǵylysyp oqyp kelipti. Orynnyń tym tarlyǵynan mektep basshylary dálizdi kabınet jasaýǵa májbúr bolypty. Osyndaı jaǵdaı muǵalimder bólmesin jasaqtaýǵa da múmkindik týǵyzbapty. Qurqyltaıdyń uıasyndaı orynda úsh aýysymdy oqytý úderisi júrgizilgen jaǵdaıda onyń sapasy jáne qosymsha sabaqtar ótkizý jóninde áńgime qozǵaýdyń ózi artyq. Joǵaryda aıtyp ótkendeı, mundaı kúrdeli jaǵdaıdyń qalyptasýyna aýyl turǵyndary sanynyń ósýi, otandastardyń Saryjar aýylyna kelip ornalasýy áser etipti. Bir jaqsysy, táýelsizdik kúni qarsańynda mundaı yńǵaısyzdyq joıylyp, mektep eki aýysymdyq júıe tártibine aýysty. Jaǵymdy jaıt Saryjarda «Nurly jol» baǵdarlamasyna sáıkes 320 oryndy 3 qabatty jańa mekteptiń paıdalanýǵa berilýi arqasynda múmkin boldy. Sóıtip aldyńǵy aıtylǵan mektep ǵımaratyna túsip otyrǵan aýyr júkteme birshama azaıdy. Jańa mekteptiń jobalyq quny 697 mıllıon teńgeni quraıdy. Munda derbes pán kabınetteri, kompıýter synyptary, kitaphana, sport jáne májilis zaldary zamanǵa saı jabdyqtalǵan. Buǵan qosa ınteraktıvti-mýltımedıalyq qural-jabdyqtar ornatylǵan.
О́ńirde qabyrǵasy aǵashtan turǵyzylǵan nemese qamys pen samannan, tastan salynǵan mektepter de joq emes. Alaıda, oblys aýmaǵynda keńinen qarqyn alǵan jańa mektep qurylystary burynǵy sharýashylyq tásilmen turǵyzylǵan eski mektep ǵımarattaryn aýystyrady. Mysaly bıyl óńirde 31 mekteptiń qurylysy bastalsa, sonyń 12-i búginge deıin paıdalanýǵa berilgen. Jyl aıaǵyna deıin taǵy da úsh mektep esikterin oqýshylarǵa aıqara ashady dep kútilýde.
Al qurylysy júrgizilip jatqan jáne paıdalanýǵa berilgen mektep ǵımarattarynyń basym bóligi oqý úderisi úsh aýysymda júrgiziletin bilim shańyraqtaryn aýystyrmaq. Úsh aýysymdaǵy mektepter qataryn azaıtý jáne joıý úshin qazir oblys aýmaǵynda jańa mektep ǵımarattary boı kóterip keledi. Sonyń biri 600 oryndyq mekteptiń qurylysy Alǵa qalasynda júrgizilýde. Buǵan qosa mektep janynan 100 oryndyq ınternat salynýda. Boı kótergen jańa mektep ǵımaraty jeti bólikten turady. Atalǵan qurylys jańa bilim berý standarttarynyń barlyq talaptaryna sáıkes keledi. Bul bilim shańyraǵy paıdalanýǵa berilgen kezde 1500 adam turatyn jańa qurylys aýdanyndaǵy úsh aýysymdyq oqý máselesi ózinen ózi rettelmek. Túıip aıtqanda, oblysta úsh aýysymdyq mektepter problemasyn túbegeıli sheshý jóninde keshendi jospar bekitilgen. Munda joǵaryda aıtylyp ótkendeı janynda ınternaty bar mektepter qurylysyna basymdyq berý qarastyrylyp otyr.
Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» AQTО́BE