Ulaǵatty urpaq tárbıeleýge úndedi

Memleket basshysy elimiz jańa álem kóshbasshysyna aınalý úshin jas urpaqty jańa tehno­lo­gııalyq múmkindikterdi ıgerýg­e, óz betimen ǵylym, bilim izdenýge úndep, búgingi kúnniń talabyna saı ınnovasııa, «Sıfrly Qazaqstan», IT salalaryn damy­tý­dyń baǵdarlamalaryn jetil­dirýdi tapsyrdy. Sonymen qatar elimizge damýdyń jańa sapasy qajet ekenin jetkizdi.

Elbasy halyqqa arnaǵan Jol­daýynda: «Búginde álem Tórtin­shi ónerkásiptik revolıýsııa dáýirine, tehnologııalyq, ekonomıkalyq jáne áleýmettik salalardaǵy te­r­eń jáne qarqyndy ózgerister keze­ńine qadam basyp keledi. Jańa teh­no­logııalyq qalyp bizdiń qalaı ju­mys isteıtinimizdi, azamattyq quqyq­tarymyzdy qalaı iske asy­ra­tyny­myzdy, balalarymyzdy qalaı tárbıeleıtinimizdi túbegeıli ózgertýde», dedi.

Rasynda, elimiz etek-jeńin bútindegen egemen memleket bolyp, ózindik sıpaty men áleýeti aıqyn, tegeýrindi ult retinde berik te bekem qalyptasyp, álemdik kez kelgen ózgeriske beıimdelip úl­gerdi. Sondyqtan elimizdiń bú­gin­gi-erteńgi ósip-órkendeý baǵ­daryn tek osy turǵydan baǵamdaımyz. 

О́ıtkeni memleketimizdiń rýhanı tiregi bolǵan Islam dini bilim men ǵylymı ózgeristerge beıim­delýdi quptap, qýattaı túsedi. Asyl dinimizde musylman úm­betine, kúl­li adamzat balasy­na paryz bol­ǵan amaldyń biri – bilim men ǵylym úırený. Bilim­di musylman – tolyqqandy musyl­man. Qurannyń adam balasyna túsirgen birinshi sózi – «Oqy!» dep bastalǵany beker emes. Qasıetti Quran Kárimniń «Mújádala» súresiniń 11-aıatynda: «Alla Taǵala senderden ıman kel­­­tirgenderdiń, ǵylym bergen­der­­diń dárejelerin kóteredi, iste­gen­derińdi tolyq biledi», – delingen. 

Elbasy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıý­sııa jaǵdaıyndaǵy damý­dyń jańa múmkindikteri» atty Jol­daýynda jurtymyzdy jahan­dyq úderisterge beıimdeýdiń ba­ǵyt-baǵdaryn únemi jetildirip otyrýdy tapsyrdy. 

«Barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isin­de ózimizdiń ozyq júıemizdi qurýdy jedeldetý qajet. Bilim berý baǵ­darlamalarynyń negizgi ba­sym­dyǵy ózgeristerge únemi beıim bolý jáne jańa bilimdi meńgerý qabi­letin damytý bolýǵa tıis», dep atap ótti N.Nazarbaev.

Osy rette Memleket basshy­sy ultymyzdyń dástúri men máde­nıetin boıyna sińirgen ultjandy urpaq tárbıeleýdiń mán-mańyzy­na da toqtaldy. Bul – kókeıtes­ti másele, keleli pikir. О́ıtkeni, naryqtyq ekonomıkaǵa birjola kóshken qoǵamdyq-áleýmettik qatynas jaǵdaıynda ómir súrý qare­ketimiz ben mádenıetimiz qan­daı qalypta damyp jatyr degen saýal týyndaıdy. Bul máseleni umytpaý kerek. 

«Ulttyń áleýetin arttyrý úshin mádenıetimiz ben ıdeologııamyzdy odan ári damytýymyz kerek. «Rýhanı jańǵyrýdyń» mán-mańyzy da naq osynda. О́zi­niń ta­rı­hyn, tilin, máde­nıetin bile­tin, sondaı-aq zama­ny­na la­ıyq, shet tilderin meńger­gen, ozyq ári jahandyq kózqarasy bar qazaq­standyq bizdiń qoǵamymyz­dyń ıdea­lyna aınalýǵa tıis», dedi Prezıdent.

Halyqtyń dinı kózqarasyn bilimmen ushtastyryp, kózi ashyq, kókiregi oıaý ozyq jamaǵat­ty qa­lyptastyrý – Qazaq­stan mu­sylmandary dinı basqar­masy­nyń basty mindetteriniń biri. Qazirgi ýaqytta din mamandarynyń, ımam­dar men ıslamtanýshy ǵalym­dardyń bedel-mərtebesin kóterip, olardyń dinı həm zaıyrly bilimdi ıgerýi – zaman talaby. Bul baǵytta Dinı basqarma tarapynan «Qazirgi zamannyń úzdik 500 zııaly ımamy» jobasy qolǵa alyndy. Al bul túptep kelgende, órkenıet qu­narymen nárlengen bilikti ma­man­nyń qalyptasýyna, sol ar­qyly qoǵamnyń suranysyna saı dinı kadr daıarlaýǵa óz septigin tıgizedi.

Elbasy Joldaýynda basa aıtyp ótken «Rýhanı jańǵyrý» bas­tamasy jańa satydaǵy óristiliktiń jolyna shyqqan memleketimizdiń oqý, bilim júıesine, urpaq tár­bıesine, adamdardyń bıik parasat múddesine, talǵamyna, kóbirek kóńil bóletin keń aýqymdy sheshim­d­er men árketterdiń jalǵasy dep aıtýǵa bolady. Bul – dinimizge, dás­túri­mizge, tarıhymyzǵa, sabaq­ta­syp kele jatqan asyl qundy­lyq­tarymyzǵa degen memleketimizdiń qamqorlyǵy.  Dinimizde musylman adamnyń qulshylyǵy, basqa adamdarmen qarym-qatynasy, minez-qulqy syndy barlyq isteri maqsatty túrde júıelengen jospardan turady. Bul turǵyda kúlli musylman úmbetine Júsip paıǵambardyń ómiri ónege. Ol ózi ómir súrgen qaýymǵa jut kelip, eginsiz kezeń keletinin sezip, adamdarǵa odan shyǵýdyń jolyn silteıdi. Júsip paıǵambardyń qaýymǵa qalaısha jospar quryp bergendigi Qurannyń «Júsip» súresiniń, 47, 48, 49-aıattarynda baıandalǵan: «Júsip aıtty: «Jeti jyl udaıy egin egesińder de sonda orǵan astyqtan azdap bastyryp alyp, qalǵanyn sabaǵymen qoıasyńdar (buzylmas úshin). Al sodan keıin jeti jyl qýańshy­lyq bolady, (sonda) burynǵy jına­ǵan astyqtaryńdy jeısińder, az mólsherdegisin ǵana (uryqqa) saqtaısyńdar. Onyń artynan jańbyr mol jaýatyn jyldar kelip, adamdar jemis shyrynyn saýatyn bolady» dedi.  Mine, qasıetti Quranda da Alla Taǵala adamzat býyny osy­naý qyraǵylyq qasıetiniń arqa­synda qabyrǵasyn qataıtyp, buǵa­nasyn bekite túskeni týraly jetkizgen. Sondyqtan, izgilik pen ıgilikti maqsat etip, eldiń qamy úshin qyzmet etý – ár musylmanǵa tán qasıet. 

Serikbaı qajy ORAZ, Qazaqstan musylmandary  dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı