Aýǵan soǵysyna qatysqandar eskerilmegen

1995 jylǵy 28 sáýirde qabyldanǵan «Uly Otan soǵy­sy­na qatysýshylar men onyń múge­dekterine teńes­ti­ri­lgen­der­ge arnalǵan jeńil­dik­ter men áleýmettik kepil­dik­t­er týraly» Zańy­myzdyń 6-ba­bynda jeńildikter men ke­pil­dikter alatyn teńes­ti­ril­­gender qataryna bóten el­diń aý­maǵyndaǵy, sonyń ishinde Aý­ǵanstandaǵy áskerı qı­myldarǵa qatysýshylar men 1986-1987 jyldardaǵy Cher­nobyl AES apatynyń zar­daptaryn joıýǵa, sondaı-aq ıadrolyq synaqtar men jat­ty­ǵýlarǵa tikeleı qatys­qan­dar engizilgen.

Osy kategorııaǵa jatatyn azamattardyń bárine jeńil­dikter men kepildikter osy zańda saqtalǵan, biraq basqa zańnamalyq qujattarda olar qarastyrylmaǵan. Máse­len, «Turǵyn úı qatyna­s­­tary týraly» Zańnyń 8-bóli­min­­degi 13-bapta mem­le­ke­ttik turǵyn úı qory­nan ózi­niń menshigine tegin úı alý­shy­­lardyń qataryna Uly Otan soǵysyna qatysýshylar men múgedekter, Chernobyl AES apatynyń saldarlaryn joıý­shylar jáne basqa da ıadro­lyq apattardyń zardapta­ryn joıýǵa qatysýshylar engi­zilip, al basqa elderdiń aý­maq­taryndaǵy soǵys qımyl­da­ryna buıryqpen baryp, qatys­qan­dar túsip qalǵan. Bular negizinen Aýǵan soǵysyna qatysqandar ekeni belgili.

Sóıtip qolyna qarý alyp Otan buıryǵyn oryn­da­ǵan ofıserler men jaýyn­gerler belgisiz sebepter­men memlekettik qorǵa jat­qy­zyl­ǵan turǵyn úılerin te­gin jekeshelendirip alý quqynan aıyrylǵan. Al 2012 jyl­ǵa deıingi qoldanysta bol­ǵan zańda bul normalar saq­talǵan edi.  Tolyqtyrýlar men ózge­rister engizilgende Aýǵan soǵysyna qatys­qan­dar­dyń jeńildikteri alynyp tas­talǵan.

Keńes Odaǵy taraǵannan keıin bizdiń elimiz KSRO-nyń basqa da respýblıkalarymen qatar TMD sheńberinde mundaı kategorııalarǵa jatatyn azamattardyń jeńil­dik­teri men kepil­dik­te­ri­niń saq­ta­latyny týra­ly keli­simderge qol qoıdy. Biz­­diń kórshilerimiz Reseı, О́zbek­stan, Qyrǵyzstan elde­rin­de ol saq­talǵan, al bizde saqtalmaı otyr.

Sondyqtan biz, Májilistiń bir top depýtaty elimizdiń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstri Tamara Dúı­se­no­vaǵa depýtattyq saýal joldap, «Turǵyn úı qaty­nas­­tary týraly» Zańnyń 8-bólimindegi 13-bapqa ózgerister ázirlep, ony engizý úshin Parlamentke usy­nýdy ótindik. Aýǵan s­o­ǵy­syna qatysqandar oq pen ottyń ortasyna erigip bar­ǵan joq, áskerı buıryqty oryn­daý úshin barǵanyn umytpaıyq. Sondyqtan da olar barlyq qurmetke laıyq.

Jambyl AHMETBEKOV,

Májilis depýtaty