Áýlıeata óńiriniń áleýeti aıtarlyqtaı

Ilkimdilik – ilgerileý kepili, degenmen keıbir aýdandarda oń nátıjelerdiń bolmaı jatatyny bar. Aýdan ákimderi esep bergende qaǵaz boıynsha bári durys, paıyz boıynsha joǵary, biraq rasynda da solaı ma? Kóp jaǵdaıda sol jerdegi sheshilmeı jatqan máseleni aıtýdan góri, qujat jú­zinde esep bergendi durys sa­naı­myz. Elbasy óziniń bıylǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revo­lıýsııa jaǵdaıyndaǵy damý­dyń jańa múmkindikteri» atty Jol­­daýynda ásirese óner­kásip sa­­lasyn damytýdyń mańyz­dy­ly­ǵyn atap ótken bolatyn. О́ner­ká­sip arqyly ekonomıka damysa, áleý­ettiń de arta túsetini sózsiz.  Jambyl oblystyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý bas­qarmasynyń málime­tin­she, oblys­tyń ótken jylǵy áleýmet­tik-eko­nomıkalyq damýy nátıjeli. Taraz qalasy men ózge 7 aýdanda ónerkásip óndirisiniń kólemi 1,8 paıyzǵa artsa, Jambyl jáne Shý aýdandarynda kórsetkish sol qalpy. Al Merki aýdanynda óndiris kólemi tómendegen. Jalpy, atalǵan aýdannyń qant qyzyl­shasyn óńdeýmen, sondaı-aq «Merki Et» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi arqyly Iran memleketine, Bahreın ko­ro­l­digine tonnalap eksportqa et jiberýmen aty shyqqan. Bul ret­­te aýdannyń kórsetkishin jo­­ǵa­ry deńgeıde baǵalaýǵa da neg­iz bar edi. Alaıda osy aýdan­da óndiris kóleminiń tómen­de­ge­nin atalǵan basqarma basshy­sy Gúldana Jaýynbekova «Orta­lyq Azııa Qant korporasııasy» jaýapkershiligi shekteýli serik­tes­tiginiń Merki fılıalynda pesh­­terdi jóndeý jumystarynyń júr­­gizilýimen túsindirip otyr. 

Aýyl sharýashylyǵy sala­syn­daǵy ósim kólemi Shý, T.Rysqulov jáne Qordaı aýdanda­rynda baı­qalady. Máselen, et, sút, ju­myrtqa, jún óndirý kólemi ul­ǵaı­ǵan. Sonymen qatar masaqty dán­di daqyldardyń da 2016 jylmen sa­lystyrǵanda 34 myń tonnaǵa ar­tyq jınalǵanyn aıta ketý kerek.   Sońǵy jyldary óńirde qurylys qarqyn ala bastady. Máselen, Astana kúnine oraı Taraz qalasyndaǵy «Araı» sha­ǵyn aýdanynda boı kótergen pá­ter­lerden 800 otbasynyń, al Tuńǵysh Prezıdent kúni men Táýelsizdik merekesi qarsańynda «Qarasý» alqabynda boı kótergen 80 páterli úıdiń berilýi de osyny kórsetedi. Sonymen qatar aý­dan­darda da ótken jyly 33 bala­baqsha men 4 shaǵyn ortalyq paı­dalanýǵa berilgen. Alaıda T.Rysqulov aýdanynda qurylys qarqyny tómen bolyp tur.

Áýlıeatanyń áleýmettik te, ekonomıkalyq ta áleýeti jaqsy. О́tken jylǵy esepti kezeńde bıýd­jettiń kiris bóligi 241 mıllıard teńgeni quraǵan. Solaı bolǵanymen, Jambyl, Qordaı, Moıynqum, T.Rysqulov jáne Shý aýdandarynda áli de 5 mektep apatty jaǵdaıda, al 3 mektep úsh aýysymda jumys istep keledi. Bul jerde balalardyń durys bilim alýy da kúmán týdyrady. Sebebi apatty jaǵdaıdaǵy mekteptiń qaı kúni, qaı saǵatqa deıin shydas beretini beımálim. Oblysty órkendetý úshin bıýdjetten qyrýar qarajat bólip, qurylys júrgizip jatqanda bilim oshaqtaryna da nazar burǵanymyz durys shyǵar. 

Sondaı-aq ótken jyly oblys­ta 14 den­saý­lyq saqtaý nysa­ny­nyń qurylysy júr­gizilgen. Bul da eldiń densaýlyǵynyń túze­lýine, syrqattyń aldyn alýǵa oń áser etedi. Búginde halyqtyń den­saýlyǵy bir­qa­lypty, ólim-ji­tim sany birshama tómendedi de­sek te, nashaqorlyq pen qan aı­na­lymy júıesi aýrýlaryna shal­dyǵý deńgeıi ósip tur. О́tken jy­ly oblys kóleminde úsh ana ólimi tirkelgen. 

Byltyrǵymen salystyrý arqyly ja­sal­ǵan paıyzdyq ólshem búginde naqty atqarylǵan jumystardyń esebine kirip bara jatqandaı. Iаǵnı 100 paıyzdan asyra oryndalǵan salada esh­qandaı másele joq sııaqty. Biraq Jambyl oblysynyń áki­mi Asqar Myrzahmetov aýdan ákim­deri men basqarma basshylaryn tyńdaǵan jıynda ótken jyl­men salystyrǵanda joǵary kór­set­kishke ıe bolǵandy, 100 paıyzdan asqandy jetistik dep qaraýǵa bol­maıtynyn aıtqan. Sóıtip res­pýblıkalyq kórsetkishten bó­lek, oblystyń kórsetkishin jasaý­dy tapsyrǵan. Bálkim al­da­ǵy ýaqyttarda ónerkásip ón­dirisi tómendegen aýdanda da, qu­ry­ly­sy qarqyn ala almaı otyrǵan aý­danda da, tipti apatty mektepter ornalasqan aýdandarda da atalǵan máseleler sheshimin taýyp, kórsetkishke ǵana emes, naqty nátıjege de jumys isteıtin kún týar.

Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy