Prezıdenttiń 5 áleýmettik bastamasy: «Saryarqa» gaz qubyry qurylysy bıyl bastalady

B.Saǵyntaev 2018 jyly áleý­­mettik-ekonomıkalyq da­mý­­dyń maqsatty ındıkator­laryna qol jetkizý boıynsha oblystyń jobalyq baqylaý jumystarynyń júıesi jáne Memleket basshysynyń Jol­daý­laryn iske asyrý máseleleri boıynsha óńir aktıvimen, aýdan ákimderimen jáne bıznes ókilderimen kezdesý ótkizdi.

Kezdesýde Elbasynyń ósim­niń jańa modelin qalyp­tas­tyrý boıynsha alǵa qoıǵan min­­det­terin júzege asyrý máse­leleri talqylandy. Osy maq­satta ekonomıkanyń barlyq mańyzdy baǵyttary boıynsha jobalyq basqarý júıesi en­gizilgeni málim. Bul – jappaı kásipkerlikti damytý, ınvestısııa­lar tartý, ındýstrııalandy­rý, AО́K, ónimdi jumyspen qamtý, sıfrlandyrý, tehnolo­gııa­lyq jańǵyrtý jáne Indýs­trııa 4.0 elementterin engizý. Ár­bir joba boıynsha maqsatty kór­setkishter de belgilengen bolatyn. 

 Úkimet basshysyna óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý barysy týraly baıandaǵan oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev densaýlyq saqtaý, bilim berý, kólik jáne kommýnıkasııa, tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyǵy jáne basqa da salalar­da júzege asyp jatqan joba­larǵa keńinen toqtaldy. Memleket-jekemenshik árip­testigi aıasynda Qyzylorda oblysy boıynsha quny 29 mlrd teńge bolatyn 66 joba jú­zege asyrylǵan. Búgingi tań­da 10 joba boıynsha MJÁ kelisim­shar­ty jasaldy. Sóz yńǵaıynda aı­ta ketsek, kásipkerler salǵan tórt júzge jýyq balabaqsha bar. 

Jıyn barysynda Qyzyl­orda oblysy ekonomıkasynyń qury­lymdyq transformasııa­syn jáne sapaly ári teń­gerim­di ekonomıkalyq ósýdi qam­ta­ma­syz etý boıynsha ishki qor­la­ryn anyqtaý jáne paıdalaný josparlary da qaraldy. Osy máselege qatysty ózderi jaýap­ty baǵyttar boıynsha Ulttyq ekonomıka mınıstri T.Súleımenov, Investısııalar jáne damý mınıstri J.Qasym­bek, Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri D.Abaev sóz sóıledi. Talqylaýǵa bıznes ókilderi de qatysty. «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy basqar­ma tóraǵasynyń orynbasary E.Jumaǵazıev jobalyq basqarý mindetterin iske asyrýǵa bız­nesti tartýdyń basymdyqty baǵyttary týraly aıtyp berdi.

Premer-Mınıstr kásip­kerlikti damytý Úkimettiń bas­ty basymdyqtarynyń biri eke­nin atap ótti. Bul – elimizdiń eko­nomıkalyq ósiminiń jańa modelin qurýdyń basty ba­ǵy­ty. Osyǵan oraı Úkimet ká­sip­­kerlik ahýalyn jaqsartý jáne ShOB sýbektileriniń isker­lik bel­sendiligin yntalandyrý bo­ıyn­sha júıeli sharalar qa­by­l­daýda. Bızneske qolaıly jaǵ­daı­lar jasaý men qaıta retteýge baǵyttalǵan zań jobasy Par­lamentte qaralyp jatyr. Den­saý­lyq saqtaý jáne bilim berý uıym­daryna qoıylatyn 30-dan astam eskirgen sanıtar­lyq erejeler joıylady. Sa­lyq­tyq tekserister sany 40%-ǵa azaıady.

Otandyq bıznesti damytýǵa qoldaý kórsetý maqsatynda Memleket basshysy «Shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý» tórtinshi áleýmettik bastamasyn jarııa etti. Bul maqsatqa qosymsha 20 mlrd teńge bólinedi (aýyldyq jerlerde nesıe berýge – 14 mlrd teńge, qalalarda nesıe berý úshin – 6 mlrd teńge). Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattar men halyq­tyń ekonomıkalyq belsendi emes toptaryn ekonomıkany damytýǵa tartý jónindegi min­det­terdi oryndaýǵa, sondaı-aq sıfrlandyrý men avtomattandyrýdy eskere otyryp mamandardy daıarlaý jáne qaıta daıar­laý máselesine erekshe kóńil bólindi. 

Talqylaýdy qorytyndylaı otyryp, Baqytjan Saǵyntaev Úki­met bıznesti damytýǵa ne ke­dergi keltiretinin, sheshimin tabý­dyń qandaı joldary bar eke­nin jáne qalaı kómektesýge bo­la­tynyn bilýi qajet ekenin aıtty.

Úkimet basshysy Qyzylor­da oblysyna jumys sapary aıa­synda Prezıdenttiń bes áleý­mettik bastamasyn júze­ge asyrý máseleleri boıynsha bilim berý, densaýlyq saq­taý jáne áleýmettik sala qyzmet­kerlerimen kezdesti.

Kezdesý barysynda Mem­leket basshysynyń áleýmettik bas­tamalary aıasynda berile­tin jańa múmkindikter: qol­jetim­di baspana, salyq salýdy tómendetý, stýdentterge ar­nal­ǵan jańa paket – qosymsha grant­tar men jataqhanalar, shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý, turmys sapasyn jaqsartý úshin jańa gaz qubyrlaryn tartý jáne óńirlerde bıznesti damytý máseleleri egjeı-tegjeıli qaraldy. 

Sondaı-aq Memleket bas­shy­synyń «Tórtinshi óner­kásip­­tik revolıýsııa jaǵ­daıyn­­daǵy damýdyń jańa múm­­kin­dikteri» Joldaýyn jú­zege asyrý aıasynda ınfra­qu­ry­lym­dy jańǵyrtý, mem­le­ket-jekemenshik áriptes­tigin damytý jáne salany yryq­tandyrý arqyly densaýlyq saqtaý júıesin jetildirý máse­leleri talqylandy.

Baqytjan Saǵyntaev beril­gen tapsyrmalardy júzege asyrý úshin Úkimettiń barlyq qajetti sharalardy qabyldap jatqanyn atap ótti. Bes bastama boıynsha naqty is-sharalar men oryndalý merzimin qamtıtyn Jol kartasy iske qosylýda. Barlyq is-sharalar 2022 jyl­ǵa deıin júzege asy­ry­l­maq. Qazirgi ýaqytta olar­dyń oryn­dalý tetikteri tolyq­taı py­syq­talýda – naýryz aıy­nyń sońyna deıin qajetti zań­na­malyq ózgerister jasalady. Kezdesýde Investısııalar jáne damý mınıstri J.Qa­sym­bek, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.Eshenqulov, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri N.Áltaev, Ulttyq ekonomıka mınıstri T.Súleımenov Elbasy bastamalarynan týyndaıtyn óz salalaryna qatysty máseleler jóninde keńirek toqtaldy. 

Talqylaý barysynda «Bola­shaq» ýnıversıtetiniń ǵy­ly­mı jetekshisi B.Dosmanbetov, jyraý A.Almatov, oblys­tyq medısına ortalyǵynyń dáriger-hırýrgi N.Amıtov, oblystyq mýzykalyq drama teatrynyń kórkemdik jetekshisi A.Hýseın pikir bildirdi.

Sapar aıasynda Premer-Mı­nıstr B.Saǵyntaev «Qaraózek» kompressorlyq stansa­syna baryp, Prezıdenttiń besinshi áleýmettik bastamasy – «Eldi gaz­ben qamtamasyz etýdi jal­ǵastyrý» aıasynda «Sary­ar­qa» magıstraldy gaz quby­ry­nyń qurylys josparymen tanysty.

Qaraózek stansasy Qazaq­stan ken oryndarynyń batys toptarynan (Qarashyǵa­naq, Qashaǵan, Teńiz, Jańajol jáne О́riktaý gazy) tabıǵı gaz­dy turaqty jetkizýdi qam­ta­masyz etý úshin Beıneý – Bozoı – Shymkent gaz magıs­traldy júıesinde jumys isteýge baǵyttalǵan. Zaýyttyń ónimdiligi jylyna 10 mlrd tekshe metrdi quraıdy, bul kórsetkishti bolashaqta jylyna 15 mlrd tekshe metrge deıin jetkizý josparlanyp otyr.

Bıylǵy shilde aıynda «Qaraózek» kompressorlyq stan­­sa­synan «Qyzylorda – Jez­qazǵan – Qaraǵandy – Temir­taý – Astana» baǵytynda 2,7 mln adamdy tabıǵı gazben qam­ta­masyz etetin «Saryarqa» gaz qu­by­rynyń qurylysy bastalady. 

Baqytjan Saǵyntaev Aral aýdanynda «Araltuz» sehtary men Aral qalasyndaǵy balyq óńdeý zaýytynyń mysaldary negizinde balyq jáne azyq-túlik ónerkásibiniń damý qarqyny­men tanysty. Sondaı-aq Aral óńiriniń jurtshylyǵymen jáne aýdan aktıvimen Soltústik Aral­dy damytý máseleleri jónin­­de kezdesý ótkizdi. Kezdesý barysynda Soltústik Aral jobalaryn iske asyrý, aýyl sharýa­shylyǵyn damytý, so­nyń ishinde sýarmaly jerler­di jaqsartý máseleleri talqylandy.

Búginde aýdan ekonomıkasyn damytý boıynsha sharalar kesheni iske asyrylýda. Aral aýdanynyń bıýdjeti jeti esege ulǵaıtyldy, sonyń arqasynda jańa óndiris oryndary men áleýmettik nysandar ashyldy. Memleket basshysynyń bas­tamasymen qurylǵan Araldy qutqarýdyń halyqaralyq qoryna 25 jyl toldy. Bul sheshim Aral mańy turǵyndary úshin ǵana emes, sondaı-aq búkil el úshin mańyzdy oqıǵa boldy. Aral­dyń qazaqstandyq sektory qaıta qalpyna keldi.

Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan»

Qyzylorda oblysy