Kúni keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Almaty oblysynyń aýmaǵynan jańa aýdan qurý týraly Jarlyqqa qol qoıyp, el tarıhyndaǵy eleýli oqıǵany jarııa etti.
Bul – Jetisý jurtynyń ǵana emes, jalpaq ulttyń kópten kútken jańalyǵy edi. Al oblystyń shalǵaıdaǵy aýdanyn meken etken jergilikti turǵyndar Elbasynyń Jarlyǵyn ystyq yqylaspen qabyl alyp, aqsarbas aıtyp jatyr.
Jalpy, Almaty oblysynyń quramyndaǵy on jetinshi aýdan bolyp esepke kirgen ákimshilik basqarý aýmaǵy ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldaryndaǵy ońtaılandyrý saldarynan jabylyp qalǵan Narynqol óńiriniń negizinde ashyldy. Narynqol aýmaǵy Jetisýdyń Qytaı Halyq Respýblıkasymen shektesetin, otanymyzdyń ońtústik-shyǵysyndaǵy shekaralyq qaqpa bolyp sanalady. Sol jyldarda Narynqol jáne Kegen aýdandary biriktirilip, Raıymbek aýdany bolyp qaıta qurylǵan bolatyn. 1997 jyly ońtaılanǵan aýdannyń ortalyǵy Kegen aýylyna kóshirilip, burynǵy Narynqol aýylynyń ortalyq retindegi orny eskerilmeı qalǵan-dy. Endi arada shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqyttan keıin elimizdiń geosaıası kartasynda mańyzdy oryn alatyn shekaralyq eldi mekenniń mártebesi Prezıdent Jarlyǵymen aıqyndalyp otyr.
Osylaısha, oblystaǵy jer kólemi jaǵynan irgeli aýdannyń biri bolyp kelgen Raıymbek aýdany ekige bólinip, ortalyǵy Kegen aýyly bolatyn – Kegen aýdany jáne ortalyǵy Narynqol selosy bolatyn – Raıymbek aýdany bolyp qaıta qurylyp jatyr. Buǵan deıin Raıymbek aýdanynyń aýmaǵy 14,2 myń sharshy shaqyrymǵa jetetin. Jıyrma úsh aýyldyq okrýgke qarasty 54 eldi mekende seksen eki myńǵa jýyq turǵyn meken etetin. Al munyń ishindegi 11 aýyldyq okrýgke kiretin 20 eldi meken keshe ǵana Prezıdent Jarlyǵymen aýdan mártebesin ıelengen Narynqol óńiriniń aýmaǵynda edi. Iаǵnı bir ǵana Narynqol óńirinde 43,6 myń turǵyn meken etip, ómir súrýde.
Narynqol demekshi, jańa aýdannyń ortalyǵyna aınalǵan baıyrǵy aýyl qazaq-qytaı shekarasynyń boıynda ornalasqan. Munan bólek aýdandaǵy 14 eldi meken de osy shekara syzyǵyn boılaı jatyr. Demek, Qazaqstan kartasynda beınelenetin jańa aýdannyń aýmaǵy otanymyzdyń qaýipsizdigi úshin strategııalyq mańyzǵa ıe bolyp tabylady.
Aıtpaqshy, el qýanyshyn eselep otyrǵan mańyzdy sheshimniń qabyldanýyna bas basylym – «Egemen Qazaqstan» da eleýli úles qosqanyn aıta ketýimiz kerek. Osydan bir jyldan asa merzim buryn gazet betinde «Shekaralyq aýdandar: biri ozyp, biri tozyp tur...» degen taqyryppen maqala jarııalanyp, kóterilgen másele boıynsha Úkimet deńgeıinde zerdeleý jumysy júrgizilgen edi. Nátıjesinde Elbasy Jarlyǵymen Almaty oblysynda on jetinshi ákimshilik basqarý nysany – ortalyǵy Narynqol aýyly bolatyn Raıymbek aýdany qurylyp otyr. Basylym elimizdiń shekaralyq óńirlerindegi jaǵdaıdy basty nazarda ustap, barlyq oblystardaǵy aýdandardyń áleýeti jaıynda saraptamalar berýdi jalǵastyryp keledi. «Egemenniń» el ishindegi oqyrmandary tarapynan qyzý qoldaý tapqan shalǵaı aýyldardyń máselesi biz úshin ózekti taqyryp bolyp qala bermek.
LEBIZDER LEGI
Amandyq BATALOV, Almaty oblysynyń ákimi:
– Memleket Basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen oblysymyzda jańa aýdan quryldy. Elbasynyń bul kóregen sheshimin Jetisý jurty shynaıy qýanyshpen qabyldady Qazir Narynqol aýylynda ákimshilik basqarýdyń qyzmetke kirisýine tolyq múmkindik bar. Osy jumada aýdanǵa arnaıy komıssııa baryp, aýqymdy jumystyń alǵysharttaryn qolǵa alamyz. Ortalyqtyń ashylýy óńirge jańa serpilis ákelip, el damýyna óz úlesin qosady. Oblys tarapynan qajetti jaǵdaı jasalyp, barlyq qoldaý kórsetiletin bolady. Bul shekaralyq aýdan bolǵandyqtan ondaǵy halyqtyń áleýetin eskerýimiz qajet. Jańa aýdan aýylǵa jastardyń qaıtyp kelýine uıytqy bolmaq. Sebebi munda bıznes damyp, jańa jumys oryndary ashylady. Osylaısha shekara shebindegi eldiń qarasy kóbeımek.
Dıqan KENEBAEVA, zeınetker, Raıymbek aýdanynyń Qurmetti azamaty:
– Qazaq eline qutty bolsyn aıtamyn. Bul – úlken qýanysh bolyp otyr. О́ıtkeni, shekaradaǵy aýdannyń qaıta qurylýy elimizdiń qaýipsizdigi men bolashaǵy úshin mańyzdy. Osy úshin Elbasy Nursultan Ábishulyna analyq alǵysymdy bildiremin. О́zim uzaq jyl qyzmet etken Narynqol óńiriniń eskerýsiz qalýy júregimdi aýyrtatyn edi. Jastar aýyldan ketip, jer bos qalǵandaı kórinetin. Endi aýdan ashyldy, oıdaǵy-qyrdaǵy eljandy azamattar týǵan jerine oralsa deımin. Elimizde shynymen Rýhanı jańǵyrý júrip jatyr. Týǵan eldiń tútini túzý ushsyn!
Eljan BESTIBAEV, Súmbe aýylynyń turǵyny, aýdandyq máslıhat depýtaty:
– Raıymbek aýdany bólinip, ortalyqtyń Narynqol aýyly bolǵandyǵy biz sııaqty egin egip, mal baqqan jandar úshin óte tıimdi. Buryn aýdanǵa, odan ári oblysqa jetý muń edi. Aýdannyń ashylýymen óńirdiń damýyna qajetti qurylymdar da keletini sózsiz. Ásirese, bank, salyq júıesi, basqa da halyqqa qyzmet kórsetetin ortalyqtardyń qyzmetine zárý edik. О́ndirgen ónimdi de alysqa tasıtynbyz. Ortalyqtyń kelýi sharýalardyń jumysyn jandandyratyny anyq. Bizdiń Súmbe aýyly – Qazaqstannyń eń shetki eldi mekeni. Qol sozym jerde Qytaı tur. Endeshe Elbasynyń jarlyǵyn «Ǵasyr sheshimi» deýge bolatyn shyǵar. Aýyldaǵy sharýalarǵa árdaıym qoldaý bildirip otyratyn oblys basshysy Amandyq Ǵabbasulyna da rızamyz. Jańa aýdannyń damýyna, arysy eldiń órkendýine eńbek etemiz. Bir túp kartopty artyq ekkenimizdiń ózi úlken jeńis qoı.
Qalmahanbet MUQAMETQALI, «Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy