Bıyl Reseıde ótetin álem chempıonatynyń basty favorıtteriniń biri – Brazılııa ulttyq quramasy. Bir kezderi dál osy týrnırde juldyzdaı jarqyraǵan Pele, Garrıncha, Romarıo, Ronaldo, Ronaldıno sekildi nebir marqasqalardyń izbasarlary bıyl qandaı jetistikke jetýi múmkin?!
О́tkenge azdaǵan sheginis jasaıyq. Brazılııa – álem chempıonatynda bes márte (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) jeńiske jetken ázirge jalǵyz komanda. Osy jetistiginiń arqasynda bul qurama «pentekampeonder» dep atalyp ketken. 1970 jyly álem birinshiliginde úshinshi márte jeńiske jetkennen keıin chempıondyq kýbokty ózderinde saqtap qalý quqyǵyna ıe bolǵan. Brazılııanyń jetistikteriniń taǵy biri – osyǵan deıingi dúbirli dodalardyń bárine qatysyp kele jatqan jalǵyz qurama.
Búgingi Brazılııa. Brazılııa álem birinshiliginiń irikteý kezeńin óte sátti ári senimdi ótkizdi. Sońǵy tórt týr qalǵanda dúbirli dodaǵa joldama alǵan alǵashqy komanda atandy. Árıne bul tusta Reseı ujymy týrnırdi uıymdastyrýshy el retinde bárinen buryn tikeleı joldama alǵanyn aıta ketken jón. Neımar bastaǵan «pentekampeonder» irikteý kezeńiniń 18 oıynynda 12 márte jeńiske jetip, beseýinde teń túsken. Tek bir oıynda ǵana qarsylasyna ese jiberip, 41 upaımen tobynda kóshbasshy boldy. Al 2-orynǵa taban tiregen Ýrgývaı quramasy on upaıǵa artta qaldy.
Brazılııa halqy úshin fýtbol ómirmen teń. Quramasy dúbirli jarystan oljasyz kelse beıresmı túrde qaraly kún jarııalaıtyn el. О́tken 2014 jyly dodada Germanııadan 1:7 esebimen oısyraı jeńilgendegi stadıondaǵy jankúıer qaýymnyń kóz jasy áli kúnge esimizde.
Al bul jolǵy Brazılııa tórt jyl burynǵy mýndıalǵa qatysqan quramadan ózgerek. Bul ujymnyń nátıjesi burynǵydaı Neımardyń ǵana oıynyna baılanysty emes. Neımar jaraqat alyp qalǵan jaǵdaıda ujymdy alǵa súıreıtin Koýtıno, Jezýs, Vıllıan, Fırmıno sekildi nebir jalańtós jigitter bar. Negizgi quramda oınaıtyn oıynshylarǵa qaraıtyn bolsaq, árqaısysy Eýropanyń alpaýyt klýbtarynda óner kórsetedi.
2014 jylǵy qurammen azdap salystyryp kóreıik. Ol kezderi shabýyl shebinde óner kórsetken Fred Brazılııanyń «Flýmınense», Halk Reseıdiń «Zenıt» komandalarynda oınasa, qazirgi jigitterdiń deńgeıi múlde bólek, kári qurlyqta ústemdik ornatyp otyrǵan «Barselona», «Parı Sen Jermen», «Manchester Sıtı», «Lıverpýl» sekildi klýbtardyń kóshbasshylary.
Al bas bapkeri Adenor Leonardo Bakshı (dúıim jurtqa Tıte degen atpen tanymal) kelgeli quramanyń oıyny ózgerip, jańa bir deńgeıge kóterildi. Burynǵy Lýıs Felıppe Skoları tusyndaǵy komandanyń senimsiz ári súreńsiz oıynynan jurnaq ta qalmady deýge bolar. Tıte toǵyz oıyn qatarynan jeńiske jetip, ulttyq qurama bapkerleriniń arasyndaǵy rekordty jańartty. Qazir Brazılııa quramasy úshin jańa bir kezeń bastaldy.
Osyndaı nátıjeli oıyndarynyń arqasynda Brazılııa týrnırdiń basty favorıtine aınaldy. Máselen, Ulybrıtanııanyń Opta statıstıkalyq kompanııasy Brazılııanyń jeńisin 14,2 paıyzǵa teńestirip otyr. Al tórt jyl buryn aıqyn basymdyq kórsetken nemisterdiń ózine 11,4 paıyz ǵana berdi. Úzdik úshtikti Messı bastaǵan Argentına 10,9 paıyzben túıindep tur. Osyǵan qarap-aq Tıte shákirtteriniń qanshalyqty alysqa shapqaly turǵanyn baıqaýǵa bolady.
«О́z basym Brazılııany ÁCh-2018-diń basty favorıti retinde esepteımin. Bul komandada talantty oıynshylar jeterlik. 2014 jylǵy masqaradan keıin eselerin qaıtarýǵa tyrysady dep oılaımyn», dedi 2006 jyly chempıon atanǵan ıtalıandyq Andrea Pırlo.
Azdaǵan statıstıkalyq málimet keltireıik: quramada oınaıtyn fýtbolshylardyń ortasha jasy – 28,1 jas. Eń jas oıynshysy – Jezýs. Al eń egde oıynshylary – Jýan Mıranda, Tıago Sılva jáne Fernandıno. Bári 33 jasta.
Brazılııa «E» tobyndaǵy alǵashqy oıynyn 17 maýsym kúni Shveısarııaǵa qarsy ótkizedi. Al 22 maýsymda Kosta Rıkamen kúsh synasady. Sońǵy bolyp 27 maýsymda Serbııamen oınaıdy.
Brazılııa quramasynyń tizimi:
• qaqpashylar: Alısson («Roma», Italııa), Ederson Moraes («Manchester Sıtı», Anglııa), Kassıo («Korıntıans», Brazılııa);
• qorǵaýshylar: Danılo («Manchester Sıtı», Anglııa), Fagner Konserva («Korıntıans», Brazılııa), Marselo («Real», Ispanııa), Fılıpe Lýıs («Atletıko», Ispanııa), Tıago Sılva, Markınos (ekeýi de – «Parı Sen-Jermen», Fransııa), Mıranda («Inter», Italııa), Pedro Jeromel («Gremıo», Brazılııa);
• jartylaı qorǵaýshylar: Kazemıro («Real», Ispanııa), Fernandıno («Manchester Sıtı», Anglııa), Paýlıno, Fılıppe Koýtıno (ekeýi de «Barselona», Ispanııa), Fred («Manchester Iýnaıted», Ýkraına), Renato Aýgýsto («Beıszın Goan», Qytaı), Vıllıan («Chelsı», Anglııa), Dýglas Kosta («Iýventýs», Italııa);
• shabýylshylar: Neımar («Parı Sen-Jermen», Fransııa), Taıson («Shahter», Ýkraına), Gabrıel Jezýs («Manchester Sıtı», Anglııa), Roberto Fırmıno («Lıverpýl», Anglııa).
Aıan ÁBDÝÁLI,
«Egemen Qazaqstan»