Syrtqy ister mınıstrliginde Qazaqstannyń Polshadaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marǵulan Baımuhan Qazaqstan-Polsha qarym-qatynastary jóninde buqaralyq aqparat quraldaryna brıfıng ótkizdi. Elshiniń aıtýynsha, sońǵy jyldary eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq-saıası dıplomatııa qarqyndy damyp, qarym-qatynas arta túsken.
Brıfıng barysynda M.Baımuhan Polsha Qazaqstannyń Ortalyq jáne Shyǵys Eýropadaǵy negizgi syrtqy ekonomıkalyq seriktesteriniń biri ekenin atap ótti. Bul rette Prezıdent N.Nazarbaevtyń 2016 jylǵy 22-23 tamyzda Varshavaǵa jasaǵan sapary sheńberinde qabyldanǵan Qazaqstan men Polsha arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly Deklarasııanyń mańyzy zor. Jalpy, táýelsiz Qazaqstan men Polsha arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastar 1992 jyldan bastaý alady. Halqynyń sany 38 mln adamdy quraıtyn bul el 2004 jyldan beri Eýropalyq odaqqa múshe bolyp tabylady. Polsha – ekonomıkasy áleýetti IJО́-si tek ósimdi kórsetip kele jatqan el. Bul kórsetkish boıynsha Eýropada 6-orynda, al álem boıynsha 24-orynda tur.
Qazaqstanmen parlamentaralyq áriptestikti nyǵaıtý maqsatynda qurylǵan top jumysyna Polshanyń joǵarǵy zań shyǵarýshy organdary bolyp tabylatyn Seım men Senatta qyzmet etetin polshalyq 56 depýtat qatysady. Sonymen birge taǵy bir top ekonomıka, ǵylym jáne azamattyq qoǵam máselelerin qarastyrady. Kelesi jyldyń maýsym aıynda Polshanyń Senaty men Seıminen jasaqtalǵan delegasııa Qazaqstan Parlamentine resmı saparmen kelmek. Al qazaqstandyq depýtattar Varshavaǵa kúzde qarymta saparmen baryp qaıtatyn bolady. Elshilik júrgizgen jumystar negizinde Polshanyń ár aımaǵynan Qazaqstannyń aımaqtarymen jeke-jeke áriptestik ornatý maqsatynda elimizdiń oblystaryna delegasııalar resmı saparmen kelýde. Polshanyń aımaqaralyq áriptestikke umtylýy olardyń ulttyq ereksheligine tán. Máselen, 3-6 sáýirde Lıýblın ákimdigi men Taldyqorǵan qalasy ákimdigi arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy. Jýyrda taǵy bir polıak delegasııasy Qostanaı men Pavlodar oblystaryna at basyn tiremek. Al ár memorandým oblystyń ózindik ereksheligin nazarǵa ala otyryp, jasaqtalady.
Eki el arasyndaǵy taýar aınalymynyń kórsetkishi jyldan-jylǵa artyp keledi. Polshanyń statıstıkalyq málimeti boıynsha, 2018 jyldyń alǵashqy úsh aıynda ekijaqty taýar aınalymy 459,9 mln eýrony quraǵan. Onyń ishinde Polshadan Qazaqstanǵa ákelinetin eksport 86,3 mln eýrony qurasa, Polshaǵa jetkiziletin otandyq ónim quny 373,6 mln eýrony qurap otyr. Jalpy, Qazaqstannyń atalmysh elge eksportqa shyǵaratyn ónimder tizbeginiń kóshinde mıneraldy otyn, mıneraldy maılar men vosk, olardy tazalaýdan ótkizgennen keıingi ónimderi, bıtýmınozdy zattar, túrli jemister, beıorganıkalyq hımııalyq zattar, qymbat metaldardyń organıkalyq nemese beıorganıkalyq qosylystary, radıoaktıvti elementter men ızotoptar, maıly daqyldar, balyq, teńiz, bıdaı ónimderi tur. Al qazaqstandyq naryqqa Polshadan keletin ımporttyq ónimder qatarynda mashına men mehanıkalyq qondyrǵylar (olardyń bólshekteri), jemister, elektr qurylǵylary men jabdyqtary, farmasevtik ónimder, sút ónimderi, plastmassa jáne odan jasalatyn ónimder, temirden nemese bolattan jasalatyn buıymdar bar.
«Osy oraıda elshilik qazaqstandyq ónimdi Polsha naryǵynda ilgeriletýge baılanysty barlyq múmkindikterdi qarastyryp, eksport boıynsha úlken jumystar atqarýda. Máselen, akkýmýlıator, dárilik ósimdikter satý, farmasevtıka, alkogol ónimderin satatyn kompanııalarǵa jan-jaqty konsýltasııa berip, olarǵa qoldaý kórsetip, ózderiniń múmkindikterin dıversıfıkasııalaýǵa barynsha múmkindik berýdi kózdep otyrmyz. Sondaı-aq álemde alma eksportynan AQSh pen Qytaıdan keıingi úshinshi oryndy alatyn Polsha tek alma eksporttap qoımaı, bolashaqta alma sor- tyn Qazaqstanǵa ákelip ósirýi múmkin. Biz osy baǵytta jumys atqaryp jatyrmyz», dedi elshi brıfıng barysynda.
Mádenıet, bilim jáne ǵylym salalaryndaǵy yntymaqtastyq ta belsendi túrde damyp keledi. Qazirgi tańda Polshada 800-ge jýyq qazaqstandyq stýdent bilim alýda. Elde «Rýhanı jańǵyrý» jáne «Altyn adamnyń álem murajaılaryna sherýi» halyqaralyq jobasy aıasynda «Uly dala murasy: zergerlik ónerdiń ozyq úlgileri» murajaı ekspozısııasyn ótkizý josparlanýda. Osy oraıda M.Baımuhan elshiliktiń qoldaýymen «Kazakh Tourism» AQ Polshanyń Gdansk qalasynda elimizdiń týrıstik áleýetin tanytý jáne polıak týrısterin Qazaqstanǵa shaqyrý maqsatynda Varshavada ótetin WorldTravelShow halyqaralyq týrıstik kórmege qatysýdy josparlap otyrǵanyn jetkizdi. Elshiniń aıtýynsha, Qazaqstannyń týrıstik áleýetin 38 mln halqy bar Polshaǵa keńirek tanystyrý úshin eki eldiń týrıstik kompanııalarymen áriptestik ornatý qajet eken. Sonymen qatar bul salada aqsap jatqan taǵy bir tus, eldiń qyzyqty jerlerine saıahattaýǵa arnalǵan tanystyrý materıaldary óte kemshin. Týrısterdiń elge az kelýi de sodan bolýy múmkin. Sondyqtan elshilik osy olqylyqtardyń ornyn toltyrýǵa barynsha kúsh salýda. «Onyń alǵashqy qarlyǵashtary retinde «Qyz Jibek», «Er Tóstik» kitaptary polıak tiline aýdarylyp, Qazaqstan týraly sońǵy aqparattar jınaq túrinde jaryqqa shyqty. Olar bıznes qaýym ókilderine, memlekettik organdarǵa taratyldy. Eki eldiń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastar tikeleı elshilik jumystaryna baılanys- ty. Sondyqtan bizdiń isimizde «usaq-túıek» degen joq», dedi M.Baımuhanov.
Venera Túgelbaı,
«Egemen Qazaqstan»