Ulttyq kardıohırýrgııa mamandary júrek aýystyrý jóninen álem nazaryn aýdarǵan biregeı operasııa jasady

Byltyr Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyǵy júreginde aqaýy bar Qu­nan­baı Abyraev esimdi naýqasqa «CARMAT» tolyq jasandy júre­gin salyp, pasıent asqaraly alpys jasqa aman-esen aıaq bas­qan bolatyn. Mine, arada toǵyz aı ótkende donor tabylyp, Q.Aby­raevqa jasalǵan ekinshi ota da sátti aıaqtaldy. Bir jaǵy zert­teý nysanyna aınalǵan ol – dono­ry tabylǵansha jasandy jú­rekpen jan baqqan jer betin­degi ázirge jalǵyz jan.  Eýro­padaǵy jetekshi elderdiń ózi tańdaı qaqqan tájirıbe otandyq kardıoxırýrgııamyzdyń ozyq ekenin taǵy bir dáleldedi.

Osyǵan oraı Astana qala­syn­da birinshi ret pasıentke to­ly­­ǵy- men jasandy júrek ım­plan­tasııa- synan keıin júrgi­zilgen orto­topııalyq júrek transplantasııa­sy týraly Ulttyq ǵylymı kar­dıo­hırýrgııalyq ortalyq baza­syn- da Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alek­seı Soı, Ulttyq ǵylymı kar­dıo­hırýrgııalyq or­ta­lyǵynyń bas­qarma tóra­ǵasy Iýrıı Pıa jáne onyń birin­shi orynbasary Mahabbat Bekbo­sy­novanyń qaty­sýymen  baspasóz máslıhaty ótti. Máslıhatta júrek transplantasııasynan bólek halyqaralyq ǵylymı jobalarǵa qatysý, «CARMAT» jasandy júregi týra­ly, sondaı-aq medısınadaǵy ınnovasııalyq tásilder jaıly sóz boldy.

Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri A.Soı atap ótkendeı, qazirgi ýaqytta jasandy júrek qurylǵysynyń birneshe modıfıkasııasy bar. Alaıda fransýz ǵalymdarynyń sońǵy eks­pe­rımentteri nátıjesinde quras­ty­rylǵan «CARMAT»  to­lyq ja­sandy adam júreginiń fı­zıo­lo­gııa­lyq parametrleri naýqas aǵza­syna neǵurlym jaqyn bolyp tabylǵan.

Ortalyq basshysy Iýrıı Pıa da óz kezeginde pasıentke ja­san­dy júrek ornatýdaǵy birne­she se­bepterdi ashyp aıtty. Naý­qas toǵyz aı buryn donorlyq jú­rek­ke daıyn bolmaǵan. Onyń baýyr, ókpe jáne taǵy basqa organ­darynyń fýnksııasy nashar­lap ketkendigine baılanysty atalǵan qadamǵa barýǵa týra kelgen. «Jasandy júrekti salǵannan keıin jaǵdaıy jaqsardy, ókpe arterııasyndaǵy qan qysymy da qalpyna keldi. Sodan keıin baryp donorlyq júrekti salýǵa bola­tynyna kóz jetkizdik. Sóı­tip úsh aıdan soń pasıenttiń jaǵ­daıy jaqsarǵannan keıin biz do­norlyq júrekti izdeýge kiris­tik», deıdi Iý.Pıa.

Onyń sózin­she, aǵymdaǵy jyly júrekke jasal­ǵan otanyń sany beseýge jetken. «Jyldyń so­ńyna deıin taǵy eki-úsh naý­qas­qa jasandy júrek or­natý ota­sy jasalýy múmkin. Se­bebi kóp jaǵ­daıda týǵan-týystar donorlyqqa kelisim bermeıdi», deıdi maman.

Jasandy júrekti do­nor­lyq júrekpen almastyrý ope­rasııasy 12 saǵatqa sozyl­ǵan. Álem boıynsha alǵash ret ja­salǵan otany shetel­den 30-ǵa jýyq dáriger kórý­ge kel­­gen. Jasandy júrek­tiń erek­sheligine toqtala kete­tin bol­­saq, bul tek qana meha­nı­ka­lyq qurylǵy emes, sondaı-aq ból­­shekteri bıo­lo­gııalyq tal­shyq­­tardan turady. Tipti adam qo­bal­jyǵan jaǵ­daıda onyń so­ǵy­sy jıileıtini de búgingi tań­da aıtýly ǵylymı ja­ńa­lyq bolyp otyr.

«CARMAT» atty fransýz kom­panııasy óniminiń qazirgi baǵasy – 1 mln eýro. Iýrıı Pıa­nyń aıtýynsha, Q.Abraevtyń jaǵ­­daıynda memleket te, orta­lyq ta mundaı aqsha jumsaǵan joq. Fransýz kompanııasy óz ap­­pa­ratyn synaqtan ótkizý úshin usyn­ǵan jáne kózimiz jetkendeı táji­rıbeden sátti ótip otyr. Qazaq­- stan halyqaralyq zertteýge en­gendikten jasandy jú­rekti ja­saǵan kompanııa sol me­ha­nıkalyq organdy tegin bere­d­i ári otasy da tegin jasalady. Arnaıy synaq nátıjesi «CAR­MAT» júreginiń 7 jyldan astam ýa­qyt boıy qyzmet etetinin kór­setken.

Májiliste ortalyq bas­shy­synyń orynbasary Maxabbat Bek­bosynova qazirgi kezde Qu­nan­baı Abyraevtyń jaǵdaıy jaq­sy ekenin jetkizdi. «Ol óz kú­shimen júrip-turady. Tele­dıdar kóredi. Al donorlyq jú­rekti bir jas jigittiń týǵan-týys­­tary berýge kelisti. Ol qaı­­tys bolǵannan keıin onyń bir emes, birneshe aǵzasyn naýqas adamdarǵa berdi. Biz ol jigittiń ata-anasyna myń alǵys aıtamyz. Olar júrekti ǵana emes, búırekti de, baýyrdy da berýge kelisti. Osy­laısha, bir adam, kem degende, tórt adamnyń ómirin saqtap qal­dy», deıdi ol.

Atalǵan ortalyqta Qunanbaı Abyraevtan bólek jasandy jú­rek ornatylǵan eki naýqas donor kútip jatqandyǵyn da aıta ketkenimiz jón. Jalpy, álem boıynsha 10 naýqasqa jasandy júrek qurylǵysy qoıylǵan. Al álem boıynsha donorlyq júrekpen ómir súrip júrgen 30-ǵa jýyq adam bar.

Mıras ASAN,

«Egemen Qazaqstan»