Astanada Halyqaralyq epızootııalyq bıýro (janýarlar densaýlyǵynyń dúnıejúzilik uıymy) men Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Eýropalyq aımaqtyq bıýrosy Ortalyq Azııa, Ortalyq Kavkaz elderi jáne Reseıdiń qatysýymen sýb-óńirlik keńes ótkizdi. Onyń jumysyna atalǵan elderdiń veterınarııa jáne densaýlyq saqtaý salasynyń memlekettik organdarynyń ókilderi men osy salalar boıynsha halyqaralyq sarapshylar qatysty.
Halyqaralyq epızootııalyq bıýronyń Ortalyq Azııa sýb-óńirlik ókildiginiń basshysy Mereke Taıtýbaev bul keńestiń atalǵan aýmaqta birinshi ret ótip otyrǵandyǵyn málimdedi.
Keńeste sóz alǵan sarapshylar qorshaǵan orta jaǵdaıy men ondaǵy janýarlar aýrýynyń adam densaýlyǵyna yqpaly zor ekendigin aıta kele, óńirde jıi kezdesetin brýsellez, ehınokokkoz jáne qutyrý sekildi janýarlar aýrýymen mal jáne adam dárigerleriniń birlese kúresýi qajet ekendigin aıtyp ótti. Olardyń keltirgen málimetteri boıynsha, sońǵy 30 jylda adamdarda kezdesetin aýrýlardyń 60 paıyzynyń juqpaly sıpaty bolsa, sonyń 75 paıyzy janýarlardan taraǵan. Iаǵnı bul jerde kúsh biriktirý qajet. Osyǵan oraı halyqaralyq deńgeıde «Biryńǵaı densaýlyq» atty tujyrymdama qabyldanǵan bolatyn. Onyń talaptaryn júzege asyrýǵa qatysý ár el úshin mańyzdy.
Sýb-óńirlik keńestiń ashylý sharasynan keıin jıyn semınar túrinde jalǵasty. Onda Reseı, О́zbekstan, Tájikstan, Túrikmenstan, Ázerbaıjan, Armenııa, Grýzııadan kelgen ókilder men elimizdiń mamandary ár eldegi epıdemıologııalyq qadaǵalaý jaǵdaıynyń jolǵa qoıylýy men problemalary týraly áńgimeledi. Máselelerdiń sheshimi halyqaralyq sarapshylarmen birge sarapqa salyndy.
Qazaqstandaǵy Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy keńsesiniń basshysy Oleg Chestnov brýsellez, ehınokokkoz jáne qutyrý sekildi janýarlar aýrýymen kúrestiń halyqaralyq mańyzy jáne elimizdegi epıdemıologııalyq qadaǵalaý jaǵdaıy jóninde jýrnalısterge áńgimelep berdi.
«Ekonomıkalyq turǵydan biz áli damyǵan elderdiń deńgeıine jetken joqpyz. Alaıda, epıdemıologııalyq qadaǵalaý deńgeıi boıynsha biz óte qýatty júıeni qura bildik. Epıdemıologııalyq qadaǵalaý – ulttyq qaýipsizdik deńgeıindegi ótkir máselelerdiń biri. Sebebi jaǵdaı epıdemııa nemese pandemııa satysynda bolýy múmkin. Shyntýaıtynda, qus tumaýy Qazaqstanǵa kirgizilmeı toqtatyldy. Qazaqstanda epıdemıologııalyq qadaǵalaý boıynsha eń úzdik mamandar jumys isteıdi. Olar Qazaqstannyń laborotorııasyn jaqsy qoldana bildi, dedi ol.
O.Chestnovtyń aıtýynsha, dárigerler men veterınarlar adamdar men janýarlardyń ómirine birdeı qaýipti juqpalarmen jeke kúrespeı, kúsh biriktirýi kerek. «Qazaqstanda aýylsharýashylyǵy ekonomıkanyń basty salalarynyń biri. Elimiz malsharýashylyǵyn damytý isimen belsendi túrde shuǵyldanýda. Osyǵan oraı veterınarlyq qyzmetti halyqaralyq talaptar deńgeıinde uıymdastyrýǵa da úlken kúsh jumsalýda. Adam densaýlyǵyn qorǵaý baǵytynda bul istiń mańyzy zor. Sondyqtan mundaǵy densaýlyq saqtaý qyzmeti veterınarııa dárigerlerimen birge halyqty qorǵaı alatyndaı dárejede jumys isteýi tıis. Osy máselede sońǵy jyldary jaqsy nátıjeler bar», dedi O.Chestnov.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»