Osydan jıyrma jyl buryn qut-meken – Arqa tósine kóshin túsirgen Astana búginde álem tanyǵan asqaq shaharǵa, meımandos megapolıske aınalyp otyr. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstannyń zamanǵa laıyq jańa astanasyn salý ıdeıasy is júzinde qýatty ekonomıkalyq iri jobanyń bastaýy bolatyn.
Shyn máninde azattyǵymyzdyń altyn tájindeı jarqyraǵan arý Astana búginde ınfraqurylymy damyǵan, mádenı oshaqtary kóp, qalalyq qyzmet kórsetýi turǵyndar men qonaqtar úshin qolaıly, el ekonomıkasynyń bas qaınary retinde álemniń úzdik qalalarynyń birine aınaldy.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev ár sózinde Astana tek elimizdiń bas shahary emes, ekonomıka lokomotıvi, respýblıkalyq bıýdjettiń negizgi donory ekenin únemi aıtyp otyrady.
Eń aldymen Astananyń – Eýrazııa qurlyǵynyń kindiginde ornalasýy qalanyń ekonomıkalyq turǵydan tıimdi damýyna, onyń kólik, qatynas jáne logıstıka ortalyǵyna aınalýyna keń jol ashty. Odan bólek táýelsizdik jyldarynda elimizde ótken túrli halyqaralyq is-sharalar da Astananyń ekonomıkalyq damýyna qýatty serpin berdi.
Memleketimizdiń atyn álemge pash etken halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesin ótkizý barysynda Prezıdent «Búginde Astanada sheteldik 2700 kompanııa jumys isteıdi. Olar qala ekonomıkasyna 3,2 mıllıard AQSh dollary kóleminde ınvestısııa salyp otyr», degen bolatyn. Sáıkesinshe, qala ekonomıkasynyń qarqyndy damýy kóptegen ınvestor úshin de qolaıly bolyp otyr.
Sondaı-aq bas shahardyń iri bıznes ortalyǵynyń birine aınalýy ekonomıkalyq turǵydan jaıly ahýal qalyptastyrýda. Elordada kásipkerlik jańashyl kózqarastar damyp kele jatqany anyq baıqalýda. Aıtalyq, Astanada 128 myńnan astam shaǵyn jáne orta kásipkerlik nysandary jumys isteıtininiń ózi kóp jaıtty ańǵartady.
Búginde Astanamyzdyń ekonomıkalyq áleýeti eselep artyp, donor qalaǵa aınaldy. Muny byltyr qalanyń eks-ákimi Áset Isekeshev atap kórsetti. «20 jyl boıy bıýdjet Astanaǵa shyn máninde 2,3 trıllıon kóleminde úlken aqsha ınvestısııalady. Biraq qazirdiń ózinde Astana salyqtarynyń ózi 6 trln teńge kóleminde qaıtaryldy, ıaǵnı alǵashqy somany 2,5 ese ótedi», degen bolatyn Á.Isekeshev. Onyń aıtýynsha, elordalyq kapıtal jyl saıyn respýblıkalyq qazynaǵa 750 mlrd teńge aýdarady.
Qala ekonomıkasynyń negizi – saýda, ónerkásip óndirisi, kólik, baılanys jáne qurylys salalary. Shahardyń ónerkásip óndirisi negizinen qurylys zattaryn, azyq-túlik ónimderin shyǵarý men mashına jasaý isi tóńiregine shoǵyrlandyrylǵanyn aıta ketkenimiz jón. Astana Qazaqstanda qurylys metall buıymdaryn, paıdalanýǵa daıyn beton jáne betonnan jasalǵan qurylys zattaryn shyǵarý jóninen búginde aldyńǵy oryndy ıelenedi.
Qalanyń iri kásiporyndary qatarynda vagon jóndeý zaýytyn, «Sesna-Astyq» konsernin, «Tulpar-Talgo» JShS jolaýshylar vagonyn qurastyrý zaýytyn, «Eýrokopter Kazahstan ınjınırıng» JShS tikushaq qurastyrý zaýytyn aıtýǵa bolady.
Búginde elordadaǵy halyq sany 1 mıllıonnan asqany belgili. Astanany odan ári qarqyndy damytý barysynda ýrbanızasııa úrdisin eskersek, Elbasy aıtqandaı, 2030 jylǵa qaraı qala turǵyndarynyń sany taǵy 1 mıllıon adamǵa ósýi múmkin. Bul qala únemi jańa jumys oryndaryn ashý arqyly el-jurtty eńbekpen, turǵyn úımen qamtamasyz etý mindetin alǵa qoıady.
Elorda qurylys aýqymy jóninen elimizde kósh bastap tur. Astana mártebesin alǵaly beri qalada mıllıondaǵan sharshy metr turǵyn úı salynyp, Astana qurylysyna júzdegen otandyq jáne sheteldik qurylys kompanııalary qatysqan. Aldaǵy jospar aıasynda 2023 jylǵa deıin Astanada 9,5 mıllıon sharshy metr turǵyn úı salynyp, 500 myń adamǵa arnalǵan 156 myń páter berilmek. 2027 jylǵa deıin 800 myń adamǵa arnalǵan 16 mıllıon sharshy metr turǵyn úı salynady dep kútilýde.
Qysqasha aıtqanda, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń ıdeıasymen irgesi qalanǵan jańa elorda qysqa merzim ishinde jalpyulttyq ıdeıa mártebesine ıe bolyp, jas memleket táýelsizdiginiń sımvolyna jáne elimizdiń zor tabys kózine aınalyp otyr.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»